स्थान: सतीटोला
दिवाळीचा सण म्हणजे आनंद, उत्साह आणि आपुलकीच्या नात्यांचा उत्सव. ग्रामीण महाराष्ट्रात दिवाळीच्या काळात आयोजित होणाऱ्या मंडईंना विशेष सांस्कृतिक महत्त्व आहे. नाटक, लावणी आणि विविध लोककलेच्या माध्यमातून गावोगावी मनोरंजनासोबतच सामाजिक प्रबोधनाची परंपरा आजही जपली जात आहे. याच पार्श्वभूमीवर विधानसभा क्षेत्रातील बबई, सतीटोला, बकी, निमगाव आणि ईसापूर येथे दिवाळी मंडईनिमित्त आयोजित सांस्कृतिक कार्यक्रमांना उपस्थित राहण्याचा योग आला.
### पाच गावांमध्ये सांस्कृतिक कार्यक्रमांचा उत्साह
दिवाळीच्या शुभपर्वावर या गावांमध्ये मंडईनिमित्त नाटक, लावणी आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमांना उपस्थित राहून ग्रामस्थांशी संवाद साधण्यात आला आणि त्यांच्या आनंदात सहभागी होता आले.
गावोगावी आयोजित होणाऱ्या मंडईंमध्ये स्थानिक नागरिकांचा मोठा सहभाग असतो. दिवाळीच्या सणानिमित्त गावातील नागरिक, नातेवाईक आणि परिसरातील लोक एकत्र येतात. त्यामुळे या उत्सवांना केवळ मनोरंजनाचे स्वरूप राहत नाही, तर सामाजिक एकोपा वाढविण्याचे माध्यमही मिळते.
### नाटकातून सामाजिक प्रबोधन, लावणीतून लोककलेचा आविष्कार
मंडईतील नाटकांमधून सादर होणारे सामाजिक आणि प्रबोधनात्मक विचार ग्रामीण समाजजीवनाला दिशा देण्याचे काम करतात. मनोरंजनाच्या माध्यमातून समाजातील विविध प्रश्न मांडण्याची ताकद नाटकांमध्ये असते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील नाट्यपरंपरेला आजही विशेष महत्त्व आहे.
दुसरीकडे, लावणी ही महाराष्ट्राच्या समृद्ध लोककलेचा महत्त्वाचा वारसा आहे. तिचे सादरीकरण, संगीत, नृत्य आणि पारंपरिक रंगत प्रेक्षकांना आकर्षित करते. अशा कार्यक्रमांमुळे लोककलाकारांना आपली कला सादर करण्यासाठी व्यासपीठ मिळते आणि प्रेक्षकांनाही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेचा अनुभव घेता येतो.
### परंपरा जपण्याचे महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ
ग्रामीण भागातील मंडई आणि सांस्कृतिक उत्सव हे केवळ काही दिवसांच्या मनोरंजनापुरते मर्यादित नसतात. या माध्यमातून गावातील लोक एकत्र येतात, परस्पर संवाद वाढतो आणि जुन्या आठवणींना उजाळा मिळतो. विशेषतः नव्या पिढीला आपल्या गावाची संस्कृती, परंपरा आणि लोककलांची ओळख करून देण्याची संधी अशा उत्सवांमधून मिळते.
आजच्या बदलत्या जीवनशैलीत पारंपरिक लोककला आणि सांस्कृतिक वारसा जपण्याचे आव्हान वाढत आहे. अशा परिस्थितीत ग्रामीण भागात मंडईच्या निमित्ताने आयोजित होणारे नाटक, लावणी आणि इतर कार्यक्रम या परंपरा जिवंत ठेवण्यास हातभार लावतात.
### गावांच्या सांस्कृतिक एकोप्याचे दर्शन
बबई, सतीटोला, बकी, निमगाव आणि ईसापूर येथील कार्यक्रमांमधील उत्साहातून ग्रामीण भागातील सांस्कृतिक परंपरांची ताकद दिसून आली. ग्रामस्थांशी संवाद साधत त्यांच्या आनंदात सहभागी होण्याची संधी मिळाली. अशा उत्सवांमुळे गावांमधील सामाजिक नातेसंबंध अधिक दृढ होतात आणि आपल्या मातीशी असलेले नाते नव्याने अनुभवता येते.
गावोगावी साजरे होणारे हे सांस्कृतिक सोहळे केवळ परंपरेचे जतन करत नाहीत, तर पुढील पिढीपर्यंत महाराष्ट्राची लोककला आणि सांस्कृतिक ओळख पोहोचविण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्यही करतात. त्यामुळे अशा उपक्रमांना प्रोत्साहन मिळणे आणि ग्रामीण सांस्कृतिक वारसा जपला जाणे आवश्यक आहे.

