स्थान: maharashtra
इलेक्ट्रिक वाहनांची लोकप्रियता वाढत असताना अनेकांच्या मनात एक प्रश्न निर्माण होतोय. इलेक्ट्रिक कार चार्ज करण्यासाठी घरात स्वतंत्र चार्जिंग स्टेशन बसवणे आवश्यक आहे का? की घरातील नेहमीच्या वीज कनेक्शनवरूनही कारची बॅटरी चार्ज करता येते? याबाबत केंद्र सरकारच्या नियमांमध्ये महत्त्वाच्या तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. विशेष म्हणजे, योग्य विद्युत व्यवस्था आणि सुरक्षिततेचे नियम पाळल्यास घरातील विद्यमान वीज कनेक्शनवरूनही इलेक्ट्रिक कार चार्ज करता येते.
घरच्या वीज कनेक्शनवरून EV चार्जिंगला परवानगी
केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालयाने १७ सप्टेंबर २०२४ रोजी इलेक्ट्रिक वाहन चार्जिंग पायाभूत सुविधांसाठी सुधारित मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. त्यानुसार घरमालकांना त्यांच्या विद्यमान वीज कनेक्शनचा वापर करून घरी इलेक्ट्रिक वाहन चार्ज करण्याची परवानगी आहे.
यासाठी स्वतंत्र वीज कनेक्शन घेणे प्रत्येक वेळी बंधनकारक नाही. मात्र, घरातील सध्याचा मंजूर वीजभार इलेक्ट्रिक कार चार्ज करण्यासाठी पुरेसा असणे आवश्यक आहे. चार्जिंगसाठी अधिक वीजभाराची गरज असल्यास संबंधित वीज वितरण कंपनीकडे मंजूर वीजभार वाढवण्याचा अर्ज करावा लागतो. घरामध्ये इलेक्ट्रिक कार चार्ज केल्यास त्यासाठी घरगुती वीजदर लागू होतात. <Cite refs={["turn898323view0","turn105001view0"]}/>
सामान्य सॉकेट आणि EV चार्जरमधील फरक समजून घ्या
घरातील सामान्य वीज कनेक्शन उपलब्ध आहे म्हणून कोणत्याही साध्या प्लगमध्ये कारचे चार्जिंग केबल जोडणे सुरक्षित ठरत नाही. इलेक्ट्रिक कार चार्ज करण्यासाठी वाहन उत्पादकाने दिलेले किंवा मान्य केलेले चार्जिंग उपकरण वापरणे महत्त्वाचे आहे.
चार्जिंगसाठी वापरली जाणारी विद्युत व्यवस्था वाहनाच्या क्षमतेनुसार योग्य असावी. वायरिंग, अर्थिंग, सर्किट ब्रेकर आणि ओव्हरलोडपासून संरक्षण देणारी यंत्रणा व्यवस्थित असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे चार्जिंग सुरू करण्यापूर्वी पात्र इलेक्ट्रिशियनकडून घरातील विद्युत यंत्रणेची तपासणी करून घेणे हिताचे ठरते.
एक्स्टेंशन बोर्ड वापरणे टाळा
इलेक्ट्रिक कार चार्ज करताना एक्स्टेंशन बोर्ड, मल्टिप्लग किंवा अतिरिक्त जोडणीच्या वायरचा वापर करणे टाळावे. सेंट्रल इलेक्ट्रिसिटी अथॉरिटीच्या २०२३ च्या सुरक्षा नियमांनुसार EV चार्जिंगसाठी पोर्टेबल सॉकेट आउटलेट वापरण्यास मनाई आहे. तसेच एक्स्टेंशन सेट किंवा अतिरिक्त सप्लाय लीड वापरण्याचीही परवानगी नाही.
चार्जिंग पॉइंटसाठी स्वतंत्र ओव्हरकरंट संरक्षण, योग्य अर्थिंग आणि आवश्यक सुरक्षा यंत्रणा असणे गरजेचे आहे. चार्जिंग पॉइंटवरील अर्थिंगमध्ये बिघाड झाल्यास वीजपुरवठा खंडित करणारी व्यवस्था असणेही नियमांमध्ये नमूद आहे. <Cite refs={["turn869178view0","turn869178view1"]}/>
स्वतंत्र मीटर किंवा कनेक्शन घेता येते का?
घरातील विद्यमान वीज कनेक्शनवरून चार्जिंग करणे शक्य असले तरी काही वाहनमालकांना स्वतंत्र मीटर किंवा स्वतंत्र EV चार्जिंग कनेक्शन हवे असू शकते. अशा वेळी वीज वितरण कंपनीकडे स्वतंत्र मीटर असलेल्या कनेक्शनसाठी अर्ज करता येतो.
विशेषतः मोठ्या क्षमतेची इलेक्ट्रिक कार, नियमित चार्जिंग किंवा घरातील इतर उपकरणांचा वीजवापर लक्षात घेता स्वतंत्र व्यवस्था उपयुक्त ठरू शकते. मात्र, त्यासाठी आवश्यक वीजभार आणि तांत्रिक बाबींची पूर्तता करावी लागते.
सोसायटीमध्ये राहणाऱ्यांसाठीही तरतूद
अपार्टमेंट किंवा गृहनिर्माण सोसायटीमध्ये राहणाऱ्या इलेक्ट्रिक वाहनधारकांसाठीही केंद्र सरकारच्या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये तरतुदी आहेत. सोसायटीच्या ठरवलेल्या पार्किंग जागेत खासगी EV चार्जिंग पॉइंट बसवता येतो. त्यासाठी विद्यमान मीटर किंवा स्वतंत्र सबमीटरचा पर्याय उपलब्ध आहे. सामायिक चार्जिंग स्टेशन उभारण्यासाठीही सोसायटी संबंधित वीज वितरण कंपनीच्या सल्ल्याने पुढाकार घेऊ शकते. <Cite refs={["turn105001view0"]}/>
चार्जिंग करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
इलेक्ट्रिक कार चार्ज करताना वाहन उत्पादकाच्या सूचना पाळणे, प्रमाणित चार्जिंग उपकरण वापरणे आणि विद्युत यंत्रणेची नियमित तपासणी करणे आवश्यक आहे. पावसाचे पाणी किंवा ओलावा असलेल्या ठिकाणी असुरक्षित जोडणी करू नये. खराब झालेल्या केबलचा वापर टाळावा आणि चार्जिंगदरम्यान कोणतीही असामान्य उष्णता किंवा जळण्याचा वास जाणवल्यास चार्जिंग थांबवावे.
एकंदरीत, इलेक्ट्रिक कार चार्ज करण्यासाठी घरात महागडे स्वतंत्र चार्जिंग स्टेशन असणे प्रत्येकासाठी अनिवार्य नाही. विद्यमान वीज कनेक्शन वापरण्याची केंद्र सरकारने परवानगी दिली आहे. मात्र, सामान्य वीज कनेक्शन आणि सुरक्षित चार्जिंग व्यवस्था या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. त्यामुळे नियमांचे पालन करून योग्य विद्युत व्यवस्था तयार करणे हाच सुरक्षित घरगुती EV चार्जिंगचा योग्य मार्ग आहे.

