स्थान: नवी दिल्ली
रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्धाचा संघर्ष अद्याप सुरू असताना भारताने शांततेसाठी राजनैतिक प्रयत्न करण्याची आपली भूमिका पुन्हा स्पष्ट केली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ९ नोव्हेंबर रोजी युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेंस्की यांच्याशी दूरध्वनीवरून चर्चा केली. या चर्चेत युद्धातील ताज्या घडामोडी, शांतता प्रस्थापित करण्याचे प्रयत्न आणि भारत-युक्रेन संबंध अधिक मजबूत करण्याबाबत विचारविनिमय झाला. युद्धाचा प्रश्न संवाद आणि मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातूनच सोडवला पाहिजे, असे स्पष्ट करत भारत शांततेच्या प्रयत्नांमध्ये योगदान देण्यास तयार असल्याचे मोदी यांनी सांगितले.
### मोदी-झेलेंस्की यांच्यात युद्धाच्या परिस्थितीवर चर्चा
पंतप्रधान कार्यालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, या दूरध्वनी संभाषणादरम्यान युक्रेनचे अध्यक्ष झेलेंस्की यांनी युद्धाशी संबंधित अलीकडील घडामोडी आणि सद्यस्थितीबाबत आपली भूमिका मांडली. युद्धामुळे निर्माण झालेली परिस्थिती आणि शांततेसाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांबाबत दोन्ही नेत्यांमध्ये चर्चा झाली.
रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील संघर्षाचा परिणाम केवळ या दोन देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. आंतरराष्ट्रीय व्यापार, ऊर्जा पुरवठा, अन्नधान्याची उपलब्धता आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही या युद्धाचे परिणाम जाणवत आहेत. त्यामुळे या संघर्षावर शांततापूर्ण तोडगा निघणे आंतरराष्ट्रीय समुदायासाठी महत्त्वाचे ठरले आहे.
### ‘संवाद आणि मुत्सद्देगिरी हाच मार्ग’
या चर्चेदरम्यान नरेंद्र मोदी यांनी भारताच्या मानव-केंद्रित दृष्टिकोनाचा पुनरुच्चार केला. युद्ध आणि संघर्षाचा प्रश्न सोडवण्यासाठी संवाद आणि मुत्सद्देगिरी हाच योग्य मार्ग असल्याची भारताची भूमिका त्यांनी पुन्हा स्पष्ट केली.
शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी सुरू असलेल्या सर्व प्रयत्नांमध्ये योगदान देण्यास भारत तयार असल्याचे आश्वासनही मोदी यांनी झेलेंस्की यांना दिले. युद्धाच्या परिस्थितीत सामान्य नागरिकांचे जीवन, सुरक्षितता आणि मानवतावादी प्रश्न महत्त्वाचे असल्याने शांततेच्या प्रयत्नांना प्राधान्य देण्याची भारताची भूमिका या चर्चेतून अधोरेखित झाली.
भारताने यापूर्वीही रशिया-युक्रेन संघर्षावर संवादातून तोडगा काढण्याचे आवाहन केले आहे. युद्ध थांबवण्यासाठी राजनैतिक मार्गांचा वापर व्हावा, अशी भूमिका भारत सातत्याने मांडत आला आहे. त्यामुळे मोदी आणि झेलेंस्की यांच्यातील ताज्या चर्चेला आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक घडामोडींच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
### भारत-युक्रेन संबंध मजबूत करण्यावरही भर
या संभाषणात केवळ युद्धाचा विषय नव्हता, तर भारत आणि युक्रेन यांच्यातील द्विपक्षीय संबंध अधिक मजबूत करण्यावरही चर्चा झाली. दोन्ही देशांच्या नागरिकांच्या परस्पर हितासाठी विविध क्षेत्रांमधील सहकार्य वाढवण्याच्या उपाययोजनांवर नेत्यांनी विचारविनिमय केला.
भारत आणि युक्रेन यांच्यातील संबंधांना या चर्चेमुळे नवी दिशा मिळू शकते. युद्धाची परिस्थिती कायम असतानाही दोन्ही देशांमधील संवाद आणि सहकार्य सुरू ठेवण्यावर दिलेला भर महत्त्वाचा मानला जात आहे.
### जागतिक शांततेसाठी भारताची भूमिका महत्त्वाची
रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्ध संपवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर विविध प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, शांततेचा मार्ग शोधताना संबंधित देशांमधील संवाद, परस्पर विश्वास आणि राजनैतिक सहमती आवश्यक आहे. अशा परिस्थितीत भारताने आपली भूमिका पुन्हा स्पष्ट केली आहे.
मोदी आणि झेलेंस्की यांच्यातील चर्चेतून भारत शांततेच्या प्रयत्नांमध्ये सहभागी होण्यास इच्छुक असल्याचे स्पष्ट झाले. मात्र, या चर्चेतून कोणताही ठोस शांतता करार किंवा युद्धविरामाचा निर्णय जाहीर झालेला नाही. पुढील काळात भारत नेमके कोणते राजनैतिक प्रयत्न करतो आणि त्यातून युद्ध समाप्तीसाठी काय प्रगती होते, याकडे आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष राहणार आहे.