स्थान: नागपूर
नागपूर विभाग पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीत नितेश कराळे मास्तर यांच्या उमेदवारीभोवती राजकीय चर्चा रंगली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष (शरदचंद्र पवार) यांच्याकडून कराळे यांची सहा वर्षांसाठी हकालपट्टी करण्यात आल्यानंतर ते माध्यमांसमोर भावुक झाल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले. पक्षाच्या या कारवाईमुळे निवडणुकीतील राजकीय समीकरणे, अपक्ष उमेदवारी आणि मतदारांपर्यंत पोहोचणारा संदेश यांची चर्चा सुरू झाली. मात्र, या घडामोडींचा निवडणुकीच्या निकालावर नेमका काय परिणाम झाला, हे मतमोजणी आणि अधिकृत निकालानंतरच स्पष्ट होईल.
## मतदानाच्या पूर्वसंध्येला पक्षाची कारवाई
२२ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष (शरदचंद्र पवार) यांनी नितेश कराळे यांची सहा वर्षांसाठी पक्षातून हकालपट्टी केल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले. नागपूर विभाग पदवीधर मतदारसंघात महाविकास आघाडीने काँग्रेसचे ॲड. अभिजीत वंजारी यांना अधिकृत उमेदवारी दिली होती. मात्र, कराळे यांनी अपक्ष म्हणून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय कायम ठेवला.
पक्षाने या कारवाईमागे पक्षशिस्तीचे उल्लंघन आणि महाविकास आघाडीच्या निर्णयाविरोधात भूमिका घेतल्याचे कारण दिले. शरद पवार यांचा पाठिंबा असल्याबाबत मतदारांमध्ये संभ्रम निर्माण केल्याचाही आरोप पक्षाकडून करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. हे पक्षाचे आरोप असून, त्यांचा उल्लेख आरोप म्हणूनच करणे आवश्यक आहे. [लोकसत्ता वृत्त](https://www.loksatta.com/nagpur/nagpur-graduate-constituency-nitesh-karale-expelled-ncp-sharad-pawar-faction-marathi-news-rak-94-6206543/)
## कारवाईनंतर कराळे भावुक
हकालपट्टीची बातमी समजल्यानंतर कराळे मास्तर भावुक झाल्याचे आणि माध्यमांशी बोलताना त्यांना अश्रू अनावर झाल्याचे वृत्त आहे. पक्षासाठी काम केल्यानंतरही कारवाई झाल्याबद्दल त्यांनी नाराजी व्यक्त केल्याचेही प्रसिद्ध झाले. त्यांच्या प्रतिक्रियेमुळे या घटनेला भावनिक बाजू मिळाली; मात्र भावनिक प्रतिक्रिया आणि मतदारांचा प्रत्यक्ष कौल या दोन वेगळ्या बाबी आहेत.
राजकीय पक्षाकडून झालेली शिस्तभंगाची कारवाई एखाद्या उमेदवाराच्या समर्थकांमध्ये सहानुभूती निर्माण करू शकते, असा तर्क मांडला जाऊ शकतो. दुसरीकडे, पक्षाची अधिकृत भूमिका आणि आघाडीतील मतांचे एकत्रीकरणही निवडणुकीत महत्त्वाचे ठरू शकते. त्यामुळे कराळे यांना या कारवाईचा फायदा होईल, असा निष्कर्ष पुराव्याशिवाय काढणे योग्य ठरणार नाही.
## नागपूर पदवीधर मतदारसंघातील लढत
या मतदारसंघात नागपूर, वर्धा, चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा आणि गोंदिया या सहा जिल्ह्यांचा समावेश होतो. काँग्रेसचे अधिकृत उमेदवार अभिजीत वंजारी, भाजपचे सुधाकर कोहळे आणि अपक्ष नितेश कराळे यांच्यासह एकूण ३८ उमेदवार रिंगणात होते. २३ ऑक्टोबर रोजी मतदान झाले असून मतमोजणी २७ ऑक्टोबरला नियोजित आहे. [टीव्ही९ मराठी वृत्त](https://www.tv9marathi.com/maharashtra/nagpur-graduates-constituency-contest-between-bjps-sudhakar-kohale-and-congresss-abhijit-vanjari-1789824.html)
कराळे यांच्या उमेदवारीमुळे महाविकास आघाडीच्या अधिकृत उमेदवाराच्या मतांवर किती परिणाम झाला, हा चर्चेचा विषय आहे. मात्र, भाजपच्या प्राथमिक अहवालात कराळे यांचे पारडे जड असल्याचा दावा उपलब्ध दिलेल्या माहितीत नमूद आहे; त्याची स्वतंत्र पुष्टी मिळालेली नसल्याने तो निश्चित निष्कर्ष म्हणून मांडता येत नाही.
## निकालच ठरवेल मतदारांचा कौल
निवडणुकीतील भावनिक घडामोडी, पक्षीय शिस्तभंगाची कारवाई आणि उमेदवारांचा प्रचार हे राजकीय चर्चेचे विषय असतात. परंतु विजय किंवा पराभव ठरवताना मतांची संख्या, पसंतीक्रमावर आधारित मतमोजणी आणि अधिकृत निकाल यांनाच निर्णायक महत्त्व असते.
कराळे मास्तरांच्या हकालपट्टीमुळे त्यांना सहानुभूती मिळाली का, त्यांच्या अपक्ष उमेदवारीने प्रमुख उमेदवारांच्या मतांवर परिणाम केला का, तसेच पक्षाच्या कारवाईचा मतदारांवर काय प्रभाव पडला—या प्रश्नांची उत्तरे अधिकृत निकालातूनच मिळतील. अंदाजांपेक्षा पडताळलेली आकडेवारी आणि मतदारांचा प्रत्यक्ष कौल यांनाच अंतिम महत्त्व आहे.