स्थान: maharashtra
नवी दिल्ली : वाढती महागाई, भविष्यातील आर्थिक गरजा आणि पैशांची सुरक्षितता यांचा विचार करता योग्य गुंतवणुकीचा पर्याय निवडणे महत्त्वाचे ठरते. अशा परिस्थितीत केंद्र सरकारच्या पोस्ट ऑफिस बचत योजना अनेक गुंतवणूकदारांसाठी आकर्षक पर्याय ठरू शकतात. मुदत ठेव, मासिक उत्पन्न योजना, राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र आणि ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना अशा विविध पर्यायांमधून गुंतवणूक करता येते. काही योजनांमध्ये पाच वर्षांच्या कालावधीत पाच लाख रुपयांपेक्षा अधिक व्याज मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, त्यासाठी गुंतवणुकीची रक्कम आणि निवडलेली योजना महत्त्वाची असते.
सध्या कोणत्या योजनांवर किती व्याज?
ऑक्टोबर ते डिसेंबर २०२६ या तिमाहीसाठी केंद्र सरकारने अल्पबचत योजनांचे व्याजदर कायम ठेवले आहेत. त्यानुसार पोस्ट ऑफिसच्या पाच वर्षांच्या मुदत ठेव योजनेवर ७.५ टक्के, राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्रावर ७.७ टक्के, मासिक उत्पन्न योजनेवर ७.४ टक्के, तर ज्येष्ठ नागरिक बचत योजनेवर ८.२ टक्के वार्षिक व्याज दिले जात आहे. पाच वर्षांच्या आवर्ती ठेव योजनेचा व्याजदर ६.७ टक्के आहे. <Cite refs={["turn729014search24","turn729014search0"]}/>
पाच वर्षांची मुदत ठेव योजना
पोस्ट ऑफिसची पाच वर्षांची टाइम डिपॉझिट योजना निश्चित कालावधीसाठी पैसे गुंतवू इच्छिणाऱ्यांसाठी एक पर्याय आहे. या योजनेत सध्या ७.५ टक्के वार्षिक व्याजदर लागू आहे. व्याजाची गणना तिमाही चक्रवाढ पद्धतीने केली जाते; मात्र व्याजाचे भुगतान वार्षिक स्वरूपात होते. त्यामुळे मिळालेले व्याज खात्यातून काढले नाही, तरी त्यावर पुढील वर्षी अतिरिक्त व्याज मिळत नाही, ही बाब लक्षात घेणे आवश्यक आहे. <Cite refs={["turn729014search25","turn729014search1"]}/>
मासिक उत्पन्न योजनेतून नियमित कमाई
नियमित उत्पन्न हवे असणाऱ्यांसाठी पोस्ट ऑफिसची मासिक उत्पन्न योजना उपयुक्त ठरू शकते. या योजनेत सध्या ७.४ टक्के वार्षिक व्याज मिळते आणि व्याजाची रक्कम दर महिन्याला दिली जाते. एकल खात्यासाठी गुंतवणुकीची कमाल मर्यादा ९ लाख रुपये, तर संयुक्त खात्यासाठी १५ लाख रुपये आहे. त्यामुळे संयुक्त खात्यात कमाल गुंतवणूक केल्यास सध्याच्या दराने दरमहा ९,२५० रुपये व्याज मिळू शकते. पाच वर्षांत एकूण व्याज ५ लाख ५५ हजार रुपये होते. <Cite refs={["turn729014search9","turn729014search1"]}/>
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी स्वतंत्र योजना
६० वर्षे किंवा त्यापेक्षा अधिक वयाच्या नागरिकांसाठी ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना उपलब्ध आहे. या योजनेवर सध्या ८.२ टक्के वार्षिक व्याज दिले जाते. व्याजाचे भुगतान दर तीन महिन्यांनी होते. निवृत्तीनंतर नियमित उत्पन्नाची गरज असलेल्या नागरिकांसाठी हा पर्याय विचारात घेता येतो. मात्र, या योजनेचे पात्रता निकष, गुंतवणुकीची मर्यादा आणि मुदत यांची माहिती घेऊनच खाते उघडणे योग्य ठरते. <Cite refs={["turn729014search0","turn729014search1"]}/>
गुंतवणुकीपूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा
पाच वर्षांत पाच लाखांहून अधिक व्याज मिळेल, असा दावा करताना गुंतवणुकीची मूळ रक्कम स्पष्ट असणे आवश्यक आहे. प्रत्येक योजनेचे व्याज देण्याचे स्वरूप, कमाल गुंतवणूक मर्यादा, मुदत आणि करासंबंधी नियम वेगवेगळे असतात. तसेच व्याजदरांमध्ये सरकारकडून तिमाही आढावा घेतला जातो. त्यामुळे खाते उघडण्यापूर्वी संबंधित पोस्ट ऑफिसमध्ये अद्ययावत नियम तपासणे महत्त्वाचे आहे.
पोस्ट ऑफिसच्या बचत योजना सुरक्षित आणि नियोजनबद्ध गुंतवणुकीचा पर्याय देतात. मात्र, केवळ जास्त व्याजदर पाहून निर्णय घेण्याऐवजी स्वतःची आर्थिक गरज, गुंतवणुकीचा कालावधी आणि नियमित उत्पन्नाची आवश्यकता यांचा विचार करणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.

