स्थान: राजस्थान
जयपूर, दि. २० नोव्हेंबर : राजस्थानमधील पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद निवडणुकांच्या मतमोजणीकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. सुरुवातीच्या मतमोजणी कलांमध्ये पंचायत समितीच्या जागांवर काँग्रेस आणि भाजप यांच्यात चुरशीची लढत पाहायला मिळत आहे. उपलब्ध सुरुवातीच्या एका कलानुसार काँग्रेस ८६ जागांवर, तर भाजप ३२ जागांवर आघाडीवर असल्याचे वृत्त समोर आले होते. इतर पक्षांचे उमेदवारही काही जागांवर आघाडीवर होते. मात्र, मतमोजणी सुरू असल्याने हे आकडे बदलत आहेत.
पंचायत समितीच्या कलांमध्ये चढ-उतार
राजस्थानमध्ये ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाच्या मानल्या जात आहेत. पंचायत समिती सदस्यांच्या निवडीवर स्थानिक पातळीवरील सत्तासमीकरणे अवलंबून असतात. त्यामुळे या निवडणुकांमधील प्रत्येक कलाकडे भाजप आणि काँग्रेस या प्रमुख पक्षांचे लक्ष आहे.
मतमोजणीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात काँग्रेसने पंचायत समितीच्या जागांवर आघाडी घेतल्याचे वृत्त होते. त्याचवेळी भाजपच्या उमेदवारांनीही काही जागांवर आघाडी कायम ठेवली होती. जिल्हा परिषद निवडणुकीच्या सुरुवातीच्या कलांमध्ये भाजपचे चार उमेदवार आघाडीवर असल्याचे, तर काँग्रेसचा एक उमेदवार आघाडीवर असल्याचे वृत्त देण्यात आले होते.
जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीचे चित्र वेगळे
पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद या दोन्ही स्तरांवरील कलांमध्ये पक्षांची कामगिरी वेगवेगळी दिसत आहे. पंचायत समितीच्या काही जागांवर काँग्रेस आघाडीवर असल्याचे वृत्त असताना जिल्हा परिषद स्तरावर भाजपचे उमेदवारही आघाडीवर असल्याचे सुरुवातीच्या आकडेवारीतून समोर आले.
मात्र, हे केवळ मतमोजणीदरम्यानचे प्राथमिक कल आहेत. सर्व मतांची मोजणी पूर्ण झाल्यानंतरच कोणत्या पक्षाला किती जागा मिळाल्या, हे स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे सुरुवातीच्या आकड्यांवरून अंतिम निकालाचा निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.
ग्रामीण राजकारणासाठी निवडणुका महत्त्वाच्या
राजस्थानमधील पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद निवडणुका ग्रामीण भागातील राजकीय प्रभावाचे चित्र स्पष्ट करणाऱ्या ठरतात. स्थानिक विकासकामे, पाणीपुरवठा, रस्ते, रोजगार आणि ग्रामीण सुविधांशी संबंधित प्रश्न या संस्थांच्या कामकाजात महत्त्वाचे असतात. त्यामुळे या निवडणुकांमधून स्थानिक मतदारांचा कौल कोणत्या पक्षाच्या उमेदवारांना मिळतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
राज्यात भाजपची सत्ता असताना ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये काँग्रेसने आघाडी घेतल्याचे सुरुवातीचे वृत्त राजकीय चर्चेचा विषय ठरले आहे. मात्र, अंतिम निकाल आणि जागांचे पक्षनिहाय चित्र स्पष्ट झाल्यानंतरच या निवडणुकांचे राजकीय महत्त्व अधिक ठोसपणे समजेल.
मतमोजणी पूर्ण होईपर्यंत प्रतीक्षा
राजस्थानमधील मतमोजणीचे कल टप्प्याटप्प्याने बदलत असल्याने सध्याची आघाडी अंतिम विजय समजता येणार नाही. पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद या दोन्ही स्तरांवरील अंतिम निकालानंतरच ग्रामीण राजकारणातील पक्षीय स्थितीचे स्पष्ट चित्र समोर येणार आहे.

