स्थान: कोल्हापूर
कोल्हापूर : कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात गोकुळच्या अध्यक्षपदाच्या निवडीवरून सुरू असलेला राजकीय आणि न्यायालयीन संघर्ष आता अधिक तीव्र झाला आहे. गोकुळच्या निवडणुकीत बहुमत मिळवलेल्या राजर्षी शाहू शेतकरी समविचारी आघाडीचे नेते आमदार सतेज पाटील यांनी राज्यातील माध्यमांना खुले पत्र लिहून महायुतीवर गंभीर आरोप केले आहेत. शासननियुक्त संचालकांना मतदानाचा अधिकार देऊन संख्याबळ बदलण्याचा प्रयत्न होत असेल, तर निवडणुकांमधून मिळालेल्या जनमताचा अर्थ काय उरतो, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.
गोकुळच्या सत्तासंघर्षाला नवे वळण
गोकुळच्या संचालक मंडळाच्या निवडणुकीत राजर्षी शाहू शेतकरी समविचारी आघाडीने २५ पैकी १३ जागा जिंकून बहुमत मिळवल्याचा दावा सतेज पाटील यांनी पत्रात केला आहे. महायुतीच्या वाट्याला १२ जागा आल्या आहेत. मात्र, अध्यक्ष निवडीसाठी २९ ऑक्टोबर रोजी बोलावण्यात आलेल्या सभेला महायुतीचे सर्व १२ संचालक अनुपस्थित राहिल्याने आवश्यक गणपूर्ती होऊ शकली नाही आणि सभा तहकूब करण्यात आली.
या घडामोडींमुळे अध्यक्षपदाची निवड रखडली असून, बहुमत असूनही सत्तास्थापनेची प्रक्रिया पूर्ण होत नसल्याचा मुद्दा समविचारी आघाडीने उपस्थित केला आहे. पाटील यांनी या परिस्थितीला लोकशाही प्रक्रियेत अडथळा निर्माण करणारी बाब असल्याचे म्हटले आहे. <Cite refs={["turn513120search0","turn513120search3"]}/>
शासननियुक्त संचालकांच्या अधिकारावर प्रश्न
सतेज पाटील यांनी आपल्या पत्रातून शासननियुक्त संचालकांच्या मतदानाच्या अधिकाराचा मुद्दा उपस्थित केला आहे. गोकुळमधील बहुमताचे गणित बदलण्यासाठी कायद्यात बदल करण्याची किंवा शासननियुक्त संचालकांना मतदानाचा अधिकार देण्याची चर्चा होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
निवडणुकीत मतदारांनी दिलेला कौल तांत्रिक कारणांनी बाजूला ठेवला जात असेल, तर निवडणूक घेण्याचा उद्देश काय, असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला. आज गोकुळमध्ये घडणाऱ्या घटना उद्या महानगरपालिका, नगरपालिका किंवा जिल्हा परिषदांसारख्या संस्थांमध्येही घडू शकतात, अशी चिंता त्यांनी व्यक्त केली. सहकार क्षेत्रातील लोकशाही आणि शेतकऱ्यांचा संस्थांवरील अधिकार टिकवण्यासाठी माध्यमांनी या विषयातील वास्तव जनतेसमोर मांडावे, असे आवाहनही त्यांनी केले आहे. <Cite refs={["turn513120search0","turn513120search7"]}/>
साडेपाच लाख दूध उत्पादकांचा मुद्दा
गोकुळशी जिल्ह्यातील सुमारे साडेपाच लाख दूध उत्पादक शेतकरी जोडलेले असल्याचा उल्लेख पाटील यांनी पत्रात केला आहे. सहकार चळवळीचा पाया शेतकरी हाच संस्थेचा खरा मालक असावा, या विचारावर उभा राहिला आहे. पद्मश्री विठ्ठलराव विखे पाटील, डॉ. धनंजयराव गाडगीळ आणि वैकुंठभाई मेहता यांच्या सहकारविषयक योगदानाचा संदर्भ देत त्यांनी या वारशाचे महत्त्व अधोरेखित केले.
प्रशासकीय काळात संस्थेच्या कारभारावर परिणाम होत असल्याचे आणि दुष्काळ तसेच चाऱ्याच्या प्रश्नांसारख्या विषयांवर निर्णय घेण्यासाठी लोकनियुक्त मंडळाची गरज असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. विरोधी संचालकांनी शेतकऱ्यांचा कौल स्वीकारून पुढील सभेला उपस्थित राहावे, असे आवाहन त्यांनी केले आहे.
न्यायालयीन प्रक्रियेकडे लक्ष
अध्यक्ष निवडीच्या प्रक्रियेवरून निर्माण झालेला वाद न्यायालयात पोहोचला आहे. समविचारी आघाडीकडून उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. दरम्यान, अध्यक्षपदाची निवड १० नोव्हेंबरपर्यंत घेण्याबाबत न्यायालयीन निर्देश दिल्याचेही वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे. त्यामुळे पुढील सुनावणी आणि निवडणूक प्रक्रियेतील निर्णय महत्त्वाचे ठरणार आहेत. <Cite refs={["turn513120search3","turn513120search7"]}/>
सतेज पाटील यांनी माध्यमांना लिहिलेल्या पत्रातून हा प्रश्न केवळ गोकुळच्या अध्यक्षपदापुरता मर्यादित नसून सहकार क्षेत्रातील लोकशाही प्रक्रियेच्या विश्वासार्हतेशी संबंधित असल्याची भूमिका मांडली आहे. मात्र, शासननियुक्त संचालकांच्या अधिकारांबाबतचा कायदेशीर पेच आणि अध्यक्ष निवडीची अंतिम प्रक्रिया न्यायालयीन निर्णय व अधिकृत कार्यवाहीतूनच स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे गोकुळच्या सत्तासंघर्षात पुढे कोणते वळण येते, याकडे कोल्हापूर जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.