स्थान: maharashtra
सायबर गुन्हेगारीच्या वाढत्या प्रकारांमध्ये सोशल मीडिया जाहिरातींचा वापर करून आर्थिक फसवणूक करण्याचे प्रकार समोर येत आहेत. आकर्षक ऑफर किंवा उत्पादनाची जाहिरात पाहून वापरकर्ते त्यावर क्लिक करतात आणि काही वेळातच त्यांच्या बँक खात्यातून मोठी रक्कम गायब झाल्याची घटना घडू शकते. अशाच एका कथित प्रकारात जाहिरातीवर क्लिक केल्यानंतर ९८ हजार रुपये गमावल्याची माहिती समोर आली आहे.
ऑनलाइन खरेदी, सवलती आणि आकर्षक ऑफर्सच्या नावाखाली वापरकर्त्यांना लक्ष्य केले जात असल्याने डिजिटल व्यवहार करताना सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.
### जाहिरातीच्या लिंकद्वारे फसवणुकीचा धोका
सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अनेकदा कमी किमतीत वस्तू, विशेष सवलती किंवा मर्यादित काळासाठी उपलब्ध असलेल्या ऑफर्सच्या जाहिराती दिसतात. अशा जाहिरातींमध्ये दिलेल्या लिंकवर क्लिक केल्यानंतर वापरकर्त्याला बनावट वेबसाइटवर नेले जाऊ शकते.
काही फसवणूक प्रकारांमध्ये वेबसाइटवर वैयक्तिक माहिती, बँक तपशील, कार्ड माहिती किंवा ओटीपी मागितला जातो. वापरकर्त्याने ही माहिती दिल्यास सायबर गुन्हेगारांना आर्थिक व्यवहार करण्याची संधी मिळू शकते. मात्र प्रत्येक जाहिरातीवरील क्लिकमुळे आपोआप पैसे काढले जातात असे नाही; फसवणुकीची पद्धत आणि वापरकर्त्याने दिलेली माहिती यानुसार धोका बदलतो.
### बनावट ऑफर्स आणि संशयास्पद वेबसाइट्स
सायबर गुन्हेगार विश्वासार्ह कंपन्यांच्या नावाशी साधर्म्य असलेली बनावट वेबसाइट किंवा जाहिरात तयार करू शकतात. अत्यंत कमी किंमत, तातडीने खरेदी करण्याचा दबाव, अनोळखी विक्रेता आणि संशयास्पद लिंक ही संभाव्य धोक्याची चिन्हे आहेत.
ऑनलाइन खरेदी करताना वेबसाइटचा पत्ता तपासणे, अधिकृत अ‍ॅप किंवा वेबसाइटचा वापर करणे आणि अनोळखी लिंकवर बँकिंग माहिती न भरणे महत्त्वाचे आहे. ओटीपी, यूपीआय पिन किंवा कार्डचा गोपनीय तपशील कोणालाही देऊ नये.
### फसवणूक झाल्यास काय करावे?
बँक खात्यातून अनधिकृत व्यवहार झाल्याचे लक्षात आल्यास त्वरित बँकेशी संपर्क साधून खाते किंवा संबंधित पेमेंट साधन सुरक्षित करण्याची विनंती करावी. भारतात सायबर आर्थिक फसवणुकीची तक्रार १९३० या हेल्पलाइन क्रमांकावर करता येते. तसेच राष्ट्रीय सायबर गुन्हे तक्रार पोर्टलवर तक्रार नोंदवता येते.
वेळेत तक्रार केल्यास व्यवहाराचा मागोवा घेण्यासाठी आणि संभाव्य नुकसान कमी करण्यासाठी संबंधित यंत्रणांना मदत होऊ शकते. त्यामुळे संशयास्पद जाहिरातींपासून दूर राहणे आणि आर्थिक व्यवहारांबाबत सतर्कता राखणे हीच डिजिटल सुरक्षिततेची पहिली पायरी आहे.
सोशल मीडियावरील आकर्षक जाहिरात पाहून घाईने क्लिक करण्याऐवजी तिची सत्यता तपासा. थोडीशी सावधगिरी मोठे आर्थिक नुकसान टाळू शकते.