“गडचिरोलीत ११ माओवादींचे आत्मसमर्पण — डीजीपी रश्मी शुक्ला समोर शस्त्र ठेवण्यामागील खरा रहस्य काय?”
गडचिरोली — दंडकारण्याच्या घनदाट जंगलात आता मोठा बदल दिसू लागला आहे. बुधवारी (१० डिसेंबर २०२५) गडचिरोली येथे पोलीस महासंचालक रश्मी शुक्ला यांच्यासमोर तब्बल ११ माओवादी शस्त्र सोडून आत्मसमर्पण करत राष्ट्रीय कायदा आणि सुव्यवस्थेकडे परतले. या ऐतिहासिक क्षणाने नक्सलवादाच्या बळावर मोठ्या प्रमाणात घातक परिणाम झाला आहे.
या सर्व माओवादी कॅडरवर महाराष्ट्र सरकारने एकूण ₹८२ लाख बक्षीस जाहीर केले होते आणि त्यांच्या समोर शस्त्रे ठेवताना काही जण माओवादी गणवेशातही दिसले. हे आत्मसमर्पण हे ११ माओवादींच्या समर्पणाचे मोठे उदाहरण असून दंडकारण्यातील नक्सल चळवळीवर मोठा आघात मानला जातो आहे.
या आत्मसमर्पणात दोन डिव्हिजनल कमिटी सदस्य (DVCM), तीन प्लाटून पार्टी कमिटी सदस्य (PPCM), दोन एरिया कमिटी सदस्य (ACM) आणि चार सक्रिय सदस्यांचा समावेश आहे. या सर्वांनी आपले आयुष्याची जोखीम घेत विविध भागांत हिंसक कारवाया केल्या होत्या, परंतु आता त्यांनी शस्त्र सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे.
गडचिरोली पोलिसांनी आणि केंद्रीय राखीव पोलिस दल (CRPF) यांनी केलेल्या संयुक्त मोहिमेमुळे हे मोठे आत्मसमर्पण शक्य झाले आहे. यामुळे या भागात नक्सलवादाला लागलेला धक्का स्पष्ट दिसून येतो आहे. या वर्षातच गडचिरोली जिल्ह्यात आतापर्यंत तब्बल ११२ माओवादी शस्त्राची सोडून आत्मसमर्पण केले आहेत आणि हे आकडे वाढत आहेत.
रश्मी शुक्ला यांनी यावेळी म्हटले की, शस्त्र सोडणाऱ्या माओवादी कॅडरना शिस्तबद्ध rehabilitate (पुनर्वसन) योजना उपलब्ध करून दिली जाईल आणि त्यांना मुख्य प्रवाहात परतणे सोपे करण्यासाठी सरकार कटिबद्ध आहे. या आत्मसमर्पण कार्यक्रमात पोलिसांचे विविध वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते आणि त्यांनीही या यशाचे श्रेय सुरक्षा दलांना दिले.
या प्रकारामुळे गडचिरोलीतील नक्सली प्रभावात मोठी घट झाली आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की, या भागातील दंडकारण्याच्या खोल जंगलातील सुरक्षा आव्हानांमुळे अनेक माओवाद्यांनी आता संघर्षातून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला आहे आणि मुख्य प्रवाहात सहभागी होण्याचा मार्ग निवडला आहे.
गडचिरोलीमधील या आत्मसमर्पणाला सामाजिक आणि राजकीय स्तरावरही महत्त्व दिले जात आहे. स्थानिक नागरिकांनीही ही घटना सकारात्मक मानली असून, भविष्यात या भागाच्या शांततेसाठी हे एक मोठे पाऊल असल्याचे मत व्यक्त केले आहे.
सरकारी सूत्रांनी सांगितले की या बदलामुळे पुढील काळात गडचिरोलीसारख्या भागात नक्सलवादाचा प्रभाव अधिकच कमी होईल आणि शांति व विकासाच्या कार्यक्रमांना गती मिळेल. मागील काही वर्षांत सरकारने सुरू केलेल्या surrender-cum-rehabilitation (समर्पण-आणि-पुनर्वसन) योजनांमुळे माओवाद्यांचे मन बदलत आहेत आणि ते हिंसात्मक मार्गापासून बाजूला राहत आहेत.
