“बेवारटोला प्रकल्पाच्या कालव्याचे अर्धवट काम केव्हा पूर्ण होणार? सहा महिन्यांची वेळ का विचित्र वादात?”
बेवारटोला प्रकल्पाच्या कालव्याचे अर्धवट काम केव्हा पूर्ण होणार? – सिंचनासाठी शेतकऱ्यांचा उद्रेक वाढतोय
गोंदिया : बेवारटोला प्रकल्पाच्या कालव्याचे अर्धवट काम केव्हा पूर्ण होणार असा प्रश्न आता गोंदिया व सालेकसा परिसरातील शेतकरी, नागरिक आणि राजकीय नेत्यांमध्ये गाजू लागला आहे. सालेकसा तालुक्यातील बेवारटोला धरणाचा कालवा हा परिसरातील शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे, मात्र २००२ पासून सुरू असलेले हे महत्त्वाचे सिंचन प्रकल्प आजही पूर्ण झालेले नाही. त्यामुळे या प्रकल्पाच्या कालव्यामुळे सिंचनासाठी पाणी मिळण्यास विलंब होत आहे आणि शेतकऱ्यांना सतत पाण्याअभावी नुकसान सहन करावे लागत आहे.
या प्रकल्पाचा उरलेला भाग पुन्हा एकदा चर्चेचा विषय ठरला आहे, कारण प्रकल्पामुळे सालेकसा, साकोली, अर्जुनी मोरगाव, गोंदिया आणि लांजी तालुक्यातील हजारो शेतकऱ्यांना पाण्याचा प्रत्यक्ष लाभ मिळावा, अशी अपेक्षा होती. मात्र आता सुमारे २३ वर्षे उलटूनही या कालव्याची कामे पूर्ण झालेली नाहीत आणि सिंचनामुळे शेतकऱ्यांना मोठे आर्थिक व नैसर्गिक त्रास सहन करावे लागत आहेत.
या संदर्भात कॉंग्रेसचे आमदार डॉ. परिणय फुके यांनी विधानसभा सभागृहात स्पष्टपणे सवाल उपस्थित केला आहे. ते म्हणतात की २००२ मध्ये सुरू झालेल्या या प्रकल्पावर ज्या प्रमाणात सुमारे ९० कोटी रुपयांचा खर्च झाला आहे, तो आता पर्यंत व्यर्थ गेला आहे कारण प्रत्यक्ष सिंचनाची सुविधा अद्यापही उपलब्ध नाही. या कारणास्तव शेतकऱ्यांना इतक्या मोठ्या निधीचा लाभ अजून मिळालेला नाही आणि त्यांचे नुकसान वाढत आहे.
आ. फुके यांनी सरकारकडे थेट विचारले की – उर्वरित कालव्याची कामे नेमकी कधी पूर्ण होणार? आणि कामांसाठी आवश्यक निधी केव्हा उपलब्ध करून दिला जाईल? या प्रश्नांची अपेक्षित उत्तरं अद्याप मिळालेली नाहीत. हा प्रकल्प भंडारा आणि गोंदिया जिल्ह्यातील सिंचनाची दिशा बदलण्याची क्षमता ठेवतो, तरीही तो अर्धवट अवस्थेतून बाहेर कधी येणार हे अद्याप स्पष्ट नाही.
या प्रश्नांवर उत्तर देताना, जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांनी सांगितले की बेवारटोला प्रकल्पाला सन १९९३ मध्ये मान्यता देण्यात आली होती आणि सन २०१८ मध्ये या प्रकल्पासाठी ९० कोटी रुपयांची सुप्रमा मंजूर करण्यात आली आहे. या प्रकल्पाची एकूण सिंचन क्षमता १,३९० हेक्टर इतकी असून, त्यापैकी ९९५ हेक्टर क्षेत्रासाठीच्या कामे पूर्ण करण्यात आली आहेत, पण उर्वरित कालव्याचे काम अजूनही अपूर्ण आहे.
मंत्री महाजन यांनी आश्वस्त केले की उर्वरित कालव्याची कामे पुढील सहा महिन्यांत पूर्ण करण्यात येतील, आणि यासाठी आवश्यक निधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. त्यांनी विधानसभा सभागृहात याची पुष्कळ वेळा पुनरुच्चार केली आणि प्रकल्पाच्या कामांना गती देण्याचे महत्त्व सांगितले.
तथापि, शेतकरी व स्थानिक नागरिकांचे मत आहे की सहा महिन्यांत काम पूर्ण होईल का? या प्रश्नावर अल्प विश्रांतीचा शंका दिसून येत आहे. अनेक शेतकरी म्हणतात की या प्रकल्पाने आता पर्यंत दिलेले धोरण आणि विसंगती या प्रकल्पाचे ध्येय साध्य करण्यासाठी पुरेसे नाहीत. शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी योग्य पाणी मिळणे ही प्राथमिक गरज आहे, आणि अर्धवट प्रकल्पामुळे ती गरज आजही भागली गेली नाही.
शासनाने दिलेल्या आश्वासनानुसार सहा महिन्यांत काम पूर्ण होणार असल्याचे सांगितले तरीही, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि चिंता कायम आहेत. हे असं प्रकल्प आहे ज्यामुळे हजारो शेतकरी वरूनच भविष्याची दिशा बदलली जाऊ शकते, परंतु सर्वोच्च निकायांनी दिलेल्या वेळापत्रकानुसार काम पूर्ण होईल की नाही, याबद्दल सगळ्यांमध्ये एकच उत्सुकता आहे.
या प्रकल्पाच्या पूर्णत्वामुळे गोंदिया व आसपासच्या भागातील सिंचन समस्येवर मोठा परिणाम होईल आणि शेतकऱ्यांना अधिक पाण्याचा लाभ मिळेल. परंतु प्रगतीच्या मार्गावर किती अडथळे आहेत आणि त्या कधी दूर होतील, हे वेळच सांगेल.
