प्रचारात नियम मोडले तर लगेच कारवाई! प्रिंटिंग प्रेस सकट उमेदवारांसाठी मोठा धक्का?

चंद्रपूरमध्ये निवडणूक प्रचाराच्या रणधुमाळीत नियम मोडले तर… त्याचा फटका इथेच बसणार आहे! प्रचारात नियम मोडले तर लगेच कारवाई, असा इशारा निवडणूक प्रशासनाने दिला असून यामुळे उमेदवारांपासून ते प्रिंटिंग प्रेसपर्यंत सर्वांच्या दिशेने गंभीर संदेश पाठविला आहे.

निवडणूक प्रचारासाठी वापरण्यात येणाऱ्या प्रत्येक छापील साहित्यावर मुद्रक व प्रकाशकाचे नाव आणि छापील प्रतींची संख्या स्पष्टपणे नमूद करणे हा कायद्याचा अनिवार्य भाग आहे. परंतु, याकडे योग्य प्रकारे लक्ष न दिल्यास उद्भवणाऱ्या नियमभंगाला सत्ताधारी प्रशासन आता ‘शून्य क्षमतेने’ पाहणार नाही. लोकमतनिधीतील हा निर्णय निवडणूक प्रशासनाने कडकता वाढवण्यासाठी घेतला आहे, ज्यामुळे आता कोणत्याही उमेदवाराला किंवा संबंधित व्यक्तीला नियमांचे उल्लंघन करणे महागात पडेल.

📌 कायदे अनिवार्य का?

छापील प्रचार साहित्य म्हणजे फक्त पत्रके नाही, तर हस्तपत्रके, पोस्टर, बॅनर्स, फ्लेक्स बोर्ड, भित्तीपाटी, घोषणाफलक अशा सर्व प्रकारच्या जाहिरातींचा समावेश होतो. अशा सर्व छापील सामग्रीवर मुद्रक आणि प्रकाशकाची ओळख, छापील प्रतींची संख्या नमूद करणे आवश्यक आहे. यामुळे कोणत्या माध्यमातून किती प्रचार सामग्री बाजारा मध्ये गेली आणि कशी वितरित झाली, याची स्पष्ट नोंद ठेवता येते. तसेच प्रचाराच्या नावाखाली अफवा, बदनामी किंवा चुकीची माहिती पसरविण्याचा खेळ रोखण्यासाठी हे नियम अत्यंत आवश्यक मानले आहेत.

📲 नियमभंगाची तक्रार कुठे करायची?

प्रचाराच्या नियमभंगाची तक्रार करण्या साठी नागरिकांना अनेक सोयीस्कर मार्ग उपलब्ध आहेत. थेट निवडणूक निर्णय अधिकारी, सहाय्यक निवडणूक अधिकारी किंवा आपल्या जिल्हा निवडणूक कार्यालयाकडे तक्रार नोंदवता येणार आहे. याशिवाय ‘CVIGIL’ अॅपद्वारेही नियमभंगाची त्वरित तक्रार करता येईल, ज्यामुळे प्रशासनाला तत्काळ कारवाई करण्याची संधी मिळेल.

🖨️ प्रिंटिंग प्रेसवर काय कारवाई?

प्रचार साहित्यावर मुद्रक व प्रकाशकाची माहिती न लिहिणाऱ्या प्रिंटिंग प्रेस मालकाला आता मोठ्या समस्यांचा सामना करावा लागू शकतो. प्रशासनाने स्पष्टपणे सांगितले आहे की असे नियमभंग करण्यावर तुरुंगवास, आर्थिक दंड किंवा दोन्ही शिक्षा लागू केल्या जाऊ शकतात. जे ‘छापा आणि विसरा’ अशी भूमिका घेतात, त्यांच्यासाठी आता स्थिती गंभीर ठरू शकते.

🧑‍⚖️ उमेदवारांवर काय परिणाम?

नियमांचे उल्लंघन झाल्यास उमेदवारावरही कडक कारवाई होण्याची शक्यता आहे. आचारसंहिता भंग झाल्याची नोंद उमेदवाराच्या विरोधात होऊ शकते. याशिवाय संबंधित खर्च उमेदवारी खर्चात समाविष्ट केला जाईल आणि गंभीर परिस्थितीत उमेदवारी रद्द देखील होऊ शकते. त्यामुळे नियम पाळणे केवळ कायद्याचा भाग नाही, तर प्रचार मोहिमेच्या यशस्वितेचाही भाग आहे.

📂 प्रचार साहित्याची प्रत समर्पित करणे अनिवार्य

कोणतेही नवीन पत्रक, पोस्टर किंवा भित्तीपत्रक लावण्यापूर्वी त्या सामग्रीची एक प्रत संबंधित निवडणूक कार्यालयाकडे सादर करणे अनिवार्य आहे. हे पाळले नाही तर ते देखील आचारसंहिता उल्लंघनात गणले जाईल. त्यामुळे आता प्रत्येक उमेदवार आणि समर्थनकर्म्यांनी आपल्या प्रचार साहित्याची योग्य नोंदणी करून ठेवणे गरजेचे आहे.

☝️ प्रचारातील सामग्रीवर अतिरिक्त निर्बंध

फक्त माहितीचा उल्लेख पुरेपूर नाही — प्रसार कायदा देखील सांगतो की प्रचार सामग्रीमध्ये जात, धर्म, सामाजिक प्रतिनिधित्व, किंवा विरोधकांचे चारित्र्यहनन करणारा कोणताही मजकूर चांगला मानला जाणार नाही. अशा प्रकारची सामग्री आढळल्यास प्रशासन तत्काळ कारवाई करेल, असा इशारा अधिकाऱ्यांनी दिला आहे.

चंद्रपूरच्या निवडणूक प्रशासनाने हे स्पष्ट करुन दिले आहे की प्रचार मोहिमेतील नियमांचे उल्लंघन कोणालाही सूट न देता थेट कारवाईला कारणीभूत ठरणार आहे — उमेदवार असो किंवा प्रिंटिंग प्रेस मालक असो. त्यामुळे निवडणूक काळात नियमांचे पालन करणं ही सर्वांची जबाबदारी आहे.