“दंतेवाड्यात माओवादाचे कंबरडे मोडले: ६३ माओवादी शस्त्र सोडून आत्मसमर्पण, १८ महिला समावेश”

दंतेवाड्यात माओवादाचे कंबरडे मोडले आहे, अशी परिस्थिती आता स्पष्ट दिसू लागली आहे. छत्तीसगडमधील दंतेवाडा जिल्ह्यातील ‘लोन वर्राटु’ अभियानाच्या खाली आज एक ऐतिहासिक क्षण घडला, जेव्हा तब्बल ६३ माओवादी शस्त्र सोडून आत्मसमर्पण केले. यापैकी १८ महिला माओवाद्यांचा समावेश आहे, जे या घटनाक्रमाला आणखीच विशेष बनवते.

या ऐतिहासिक आत्मसमर्पणाचे केंद्र म्हणजे दंतेवाडा पोलिस अधीक्षक कार्यालय. येथे एकाच वेळी इतक्या मोठ्या संख्येने माओवादी शस्त्रे सोडत आहेत, याचे परिणाम दूरगामी असतील अशी भूमिका सुरक्षा अधिकारी आणि प्रशासन यांनी व्यक्त केली आहे. छत्तीसगड शासनाच्या ‘पुना मारगेम’ किंवा ‘लोन वर्राटु’ मोहीमेचा प्रभाव या आत्मसमर्पणामागील महत्वाचा घटक मानला जातो.

आत्मसमर्पण करणाऱ्या ६३ माओवादींच्या गटात ३६ सदस्यांवर एकूण ₹1.19 कोटीहून अधिक इनाम घोषित होते, ज्यामुळे या प्रकाराच्या गंभीरतेची आणि या मोहिमेच्या यशाची स्पष्ट झलक दिसून येते. काहींवर ८ लाख, काहींवर ५ लाख, तर काहींवर २ लाख आणि एक लाख इतक्या मोठ्या इनामी रकमानिशी त्यांचा इतिहास होता.

माओवादींमध्ये भेदभाव आणि ढासळलेली आवड

या माओवाद्यांनी आत्मसमर्पण करताना अनेकांनी सांगितले की संघटनेतील अंतर्गत कलह, वरिष्ठ नेत्यांमधील भेदभाव आणि विकासापासून वंचित ठेवण्याच्या परिस्थितीने त्यांना धक्का दिला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, “वरिष्ठ नेते आमचे शोषण करतात आणि आपल्याला कौशल्य आणि जीवनात पुढे जाण्यापासून रोखतात” असा आक्षेप त्यांनी मांडला.

या आत्मसमर्पण करणाऱ्या गटामध्ये केवळ सामान्य माओवादी सदस्य नाहीत तर काही जाहल दलम सदस्य आणि जनमिलिशिया कमांडर देखील आहेत. यामुळे सुरक्षा आणि प्रशासनाला मिळणारी खुफिया माहिती पुढील कारवाईसाठी अत्यंत महत्वाची ठरू शकते, अशी चर्चा तज्ज्ञांमध्ये सुरू आहे.

पुना मारगेम मोहिमेचा प्रभाव

‘लोन वर्राटु’ किंवा ‘घर परत या’ मोहिमेचा हळूहळू परिणाम दिसू लागला आहे. स्थानिक गोंडी भाषेत या मोहिमेचा अर्थ “घराकडे परत या” असा आहे, ज्याद्वारे विद्रोह करणाऱ्या सदस्यांना मुख्य प्रवाहात परत येण्याचे आमंत्रण देण्यात आले आहे. गावोगावी फलक लावून, त्यांच्या समोर सकारात्मक दृष्टिकोन आणि समर्थनाचे वातावरण निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

या मोहिमेमुळे आतापर्यंत शेकडो नक्षलवादी शस्त्रे खाली ठेवत असून, आता या मोठ्या आत्मसमर्पणाने न केवल या भागातील शांतीची विश्वासार्हता वाढली आहे पण भविष्यात अशीच सकारात्मक घडामोड वाढेल अशी अपेक्षा प्रशासनाला आहे.

पुनर्वसन आणि मुख्य प्रवाहात समावेश

आत्मसमर्पण केलेल्या माओवादींना तत्काळ सानुग्रह अनुदान दिले जाणार आहे. शासनाच्या पुनर्वसन योजनेअंतर्गत त्यांना घर, शेती, रोजगार आणि कौशल्य प्रशिक्षण मिळेल, ज्यामुळे ते परत एक सक्षम आणि सक्रिय नागरीक म्हणून जीवनात आणता येतील, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.

पोलिस अधीक्षकांचे मत आहे की अशी मोठी संख्या आत्मसमर्पणाचे सकारात्मक परिणाम पुढे आणतील आणि हिंसक चळवळेला गंभीर धक्का बसेल. यामुळे भावी काळात आणखी काही नक्सलवाद्यांचे आत्मसमर्पण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.