फुले दांपत्यांचे विचार अंगीकारल्याशिवाय सामाजिक परिवर्तन अशक्य — लायकराम भेंडारकर
फुले दांपत्यांचे विचार अंगीकारल्याशिवाय सामाजिक परिवर्तन अशक्य आहे, असे स्पष्ट आणि ठाम प्रतिपादन जिल्हा परिषद अध्यक्ष लायकराम भेंडारकर यांनी केले. तालुक्यातील ग्राम राका/पळसगाव (ता. सडक अर्जुनी) येथे महात्मा ज्योतिबा फुले स्मृतिदिन व क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले जयंतीनिमित्त आयोजित भव्य कार्यक्रमात ते बोलत होते. त्यांच्या अभ्यासपूर्ण, विचारप्रवर्तक आणि समाजप्रबोधनपर भाषणामुळे संपूर्ण कार्यक्रमाला वैचारिक उंची प्राप्त झाली असून उपस्थित नागरिकांमध्ये सामाजिक परिवर्तनाचा नवा आत्मविश्वास संचारला.
लायकराम भेंडारकर यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, महात्मा ज्योतिबा फुले यांनी उभारलेली समतेची, सत्याची आणि न्यायाची चळवळ तसेच क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी सुरू केलेली स्त्री शिक्षणाची क्रांती ही केवळ इतिहासातील घटना नसून आजही समाजासाठी दिशादर्शक ठरते. “आज २१व्या शतकातही समाजात जातीय विषमता, अंधश्रद्धा, स्त्रीभ्रूणहत्या, शिक्षणातील असमानता आणि सामाजिक अन्याय कायम आहेत. अशा परिस्थितीत फुले दांपत्यांचे विचार केवळ स्मरणात ठेवून उपयोग नाही, तर ते प्रत्यक्ष जीवनात अंगीकारणे ही काळाची गरज आहे,” असे त्यांनी ठामपणे नमूद केले.
महात्मा फुले यांनी शोषित, वंचित, बहुजन आणि दुर्बल घटकांच्या हक्कांसाठी उभा केलेला लढा हा भारतीय समाजाच्या इतिहासातील मैल्याचा दगड असल्याचे भेंडारकर म्हणाले. त्यांनी सत्यशोधक समाजाच्या माध्यमातून समाजातील ढोंग, अंधश्रद्धा आणि ब्राह्मणशाहीविरोधात आवाज उठवला. तर सावित्रीबाई फुले यांनी शिक्षणाच्या माध्यमातून महिलांना आत्मनिर्भरतेचा, स्वाभिमानाचा आणि प्रगतीचा मार्ग दाखवला.
“स्त्री शिक्षणाशिवाय समाजाची खरी प्रगती शक्य नाही. शिक्षित महिला म्हणजे सक्षम कुटुंब आणि सक्षम राष्ट्र,” हा संदेश त्यांनी ठळक शब्दांत दिला.
आजच्या तरुण पिढीने केवळ शिक्षण घेऊन नोकरीपुरते मर्यादित न राहता समाजातील अन्यायाविरोधात आवाज उठवण्याचे धाडस दाखवावे, असे आवाहनही त्यांनी केले. ग्रामीण भागात अजूनही मुलींचे शिक्षण अर्धवट राहते, बालविवाह, अंधश्रद्धा, रूढी-परंपरांचा बडगा कायम आहे. या पार्श्वभूमीवर युवकांनी, महिला संघटनांनी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी पुढाकार घेऊन जनजागृतीचे कार्य करणे अत्यावश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
जिल्हा परिषद अध्यक्ष म्हणून ग्रामीण विकास, शिक्षण, महिला सबलीकरण, सामाजिक समता आणि वंचित घटकांच्या कल्याणासाठी जिल्हा परिषद कटिबद्ध असल्याचेही भेंडारकर यांनी स्पष्ट केले. “फुले दांपत्यांच्या विचारांचा वारसा जपणे ही केवळ जबाबदारी नाही, तर तो आपला सामाजिक ऋणानुबंध आहे,” असे भावनिक उद्गार त्यांनी यावेळी काढले.
त्यांच्या भाषणानंतर संपूर्ण सभागृह टाळ्यांच्या कडकडाटाने दणाणले. अनेक मान्यवरांनी आपल्या भाषणांतून भेंडारकर यांच्या विचारांना दुजोरा देत फुले दांपत्यांच्या विचारधारेवर चालण्याचा संकल्प व्यक्त केला.
या कार्यक्रमाला पंचायत समिती सभापती चेतन वडगाये, जिल्हा परिषद सदस्य कविता रंगारी, सरपंच राजेश रामटेके, उपसरपंच मधुसूदन दोनोडे यांच्यासह दमयंता उपरीकर, निर्मला ब्राह्मणकर, यामिनी मेंढे, सुषमा दोनोडे, शिल्पा चांदेवार, महेंद्र हटेले, दुलीचंद चाकाटे, भास्कर उपरीकर, अरुण उपरीकर, ईश्वर नंदधरणे, रमेश भुसारी, मोहन इरले (माळी समाज अध्यक्ष), लेखीराम इरले (सचिव) यांच्यासह असंख्य मान्यवर उपस्थित होते. ग्रामस्थ, महिला-पुरुष नागरिकांची लक्षणीय उपस्थिती होती.
कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन चिरंजीव कांचन लोथे यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन भुमेश्वर बेंदवार यांनी केले. कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनाबद्दल माळी समाजाचे सचिव लेखीराम इरले यांनी सर्व सहकार्यांचे आभार मानले.
