आरमोरीत वाघाचा मृतदेह; वन्यजीव मृत्यूंच्या मालिकेमागे काय गूढ?

गडचिरोली — आरमोरी तालुक्यातील विहीरगाव नियत क्षेत्रात सोमवारी, ८ डिसेंबर २०२५ रोजी एका प्रौढ वाघाचा मृतदेह आढळल्याने वडसा वन विभागात एकदा पुन्हा चिंता पसरली आहे. हा वाघ मृतावस्थेत असल्याची माहिती नागरिकांनी त्वरित वन कर्मचाऱ्यांना दिली तर वडसाच्या उपवनसंरक्षक वरुण बी. आर., सहायक वनसंरक्षक आर. एस. सूर्यवंशी, वनपरिक्षेत्र अधिकारी प्रवीण बडोले यांनी घटनास्थळी श्रीगणेशा केली आणि पंचनामा केला. carcass ची स्थिती इतकी विकृत होती की, प्रथमदर्शनीच मृत्यूचे कारण ओळखता आले नाही — यामुळे वडसा वन विभागात वन्यप्राण्यांच्या सुरक्षिततेबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहेत.

वनविभागाने प्राथमिक तपासानुसार मृत्यू संशयास्पद नसल्याचा अंदाज वर्तविला आहे. मात्र, आधीच विभागात दोन बिबटे मृतावस्थेत सापडल्याचे वृत्त असून, वाघाच्या मृत्यूनंतर “वाघाची शिकार झाली नाही ना?” हा प्रश्नही नागरिकांच्या मनात उमटला आहे. काही वन्यजीव प्रेमींनी आणि स्थानिकांनी हा मृत्यू विषप्रयोगाशी संबंधित असावा, अशी शंका व्यक्त केली आहे.

शवविच्छेदन अहवाल आल्यानंतरच मृत्यूचे कारण निश्चित होईल, असे सहायक वन्यजीव आयुक्त (पशुसंवर्धन विभाग) डॉ. दीपा ढवंडे व डॉ. अभिषेक सोनटक्के यांनी सांगितले आहेत. त्याचबरोबर माहितीसाठी डॉ. मृणाल टोंगे, मानद वन्यजीव रक्षक मिलिंद उमरे, तसेच वृक्षवल्ली वन्यजीव संरक्षण संस्थेचे अध्यक्ष देवानंद दुमाने यांना पाचारण करण्यात आले आहे.

वादसा वन विभागात हिन्मपूर्वीही प्राण्यांच्या मृत्यूची काही नोंदी आहेत — दोन बिबटे मृतावस्थेत सापडल्या होत्या. आता वाघाच्या मृत्यूने या भागातील प्राणी सुरक्षा, वन्यजीव संरक्षण, स्थानिक नागरिकांची चिंता यावर पुन्हा प्रकाश पडला आहे. अनेक वाघं दीर्घकाळ जंगलात दिसत होते — काही दिवसांपूर्वी आरमोरी-वडसा रस्त्यावर बस प्रवाश्यांना वाघांचा जोडीचा समूह दिसल्याची घटना देखील आली होती.

वन विभागाने आपल्या अधिकार्‍यांना घटनास्थळी त्वरित रवाना केलं, पंचनामा केला आणि पुढील कारवाईसाठी मृतदेह पाठवला. मात्र स्थानिक जगात एकच चर्चा सुरू आहे — हा वाघ नैसर्गिक मृत्यूने मरण पावला की, त्याच्यावर कोणीतरी हातवाट लावली आहे? विषप्रयोगाचा संशय, प्राण्यांप्रति वाढती असुरक्षितता, आणि वन्यजीव संरक्षणाचा प्रश्न आता जोरात समोर येतोय.

वन्यप्राणी प्रेमी आणि स्थानिक दोघांच्याही मनात एकच गुंतागुंत आहे — जर मृत्यूचा प्रकार सुरळीत स्पष्ट झाला नाही, तर वडसा वन विभागातील इतर प्राण्यांचा काय होईल? जंगलात वणवा पेटवणाऱ्या विषप्रयोग्यांवर शासन, वन विभाग आणि स्थानिकांनी मिळून सजग राहण्याची आवश्यकता आहे.

स्थानिकांनी सांगितल्याप्रमाणे — वाघ, बिबटे, इतर वन्यजीव — हे खरे म्हणजे जंगलाचे रक्षणकर्ते आहेत. त्यांच्या मृत्यूने जंगलातल्या जैवविविधतेचा समतोल उलथू — परिभ्रमण, अन्नसाखळी, निवासस्थान — सर्वच नुकसान होऊ शकतो. त्यामुळे या प्रकरणात होणाऱ्या खोल चौकशीला सर्वांच्या लक्ष देणे गरजेचे आहे.

आता प्रश्न असा — हा वाघ मृतका का?, किंवा मृतका म्हणून का आढळली? कारण काय? या घटना न थांबताच जात आहेत. म्हणूनच आता त्या व्यक्तींचा मागोवा घ्या ज्यांनी जंगलात वाघाची स्थिती पाहिली होती, त्यांच्या हालचाली तपासा — जेणेकरून वाघांच्या मृत्यूमागचं सत्य समोर येईल. कारण — एकच मृत्यू कि साखळी दुर्घटना?

तयार आहे जगाची नजर — वाघ मृत, पण उत्तर अजूनही अदृश्य.