विराटचा नावावर नकोसा विक्रम, 17 वर्षांत असं पहिल्यांदाच घडलं

१७ वर्षांची आंतरराष्ट्रीय वनडे कारकीर्द असलेल्या विराट कोहलीसाठी आजचा दिवस विस्मरणीय तरी होईल पण अपेक्षित नसलेल्या कारणांनी. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या मालिकेतील दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्यातही कोहली शून्यावर बाद झाला आणि हे त्याने सलग दोन एकदिवसीय सामन्यांत शून्यावर बाद होण्याची घटना पहिल्यांदा अनुभवली. या घटना इतक्याच काळात घडल्या की अनेक चाहत्यांमध्ये आश्चर्य आणि चिंता एकत्र दिसू लागली. अ‍ॅडलेड ओव्हलमध्ये, जिथे कोहलीने आतापर्यंत विजयी धावा जमवल्या होत्या, तेथे त्याचा पराभव अपेक्षित नव्हता. सामना सुरु झाला तेव्हा भारताने बॅटिंगचा निर्णय घेतला होता, पण सुरुवातीपासूनच मोहिमा सुरळीत गेली नाही. सलामीवीर अनेक वेळा दडपणाखाली आले आणि त्यानंतर कोहलीच्या वाटेवर देखील वळण घेतले. यावेळी ऑस्ट्रेलियाचा पेस आक्रमकाचा भाग झेवियर बार्टलेटने (Xavier Bartlett) सखोल काम केलं—कोहलीला फक्त चार चेंडूंनंतर हटवण्यात आले. कोंहलीचे शून्य धावांचे हे नोंदी त्याच्यासाठी इतक्याच कारणांनी महत्वाच्या ठरल्या आहेत: १) त्याच्यासाठी एवढी खराब दोन सलग फलंदाजी अद्याप कधीही नव्हती. २) एक असा परिसर जिथे त्यांनी अप्रतिम फलंदाजी केली होती – आता तिथेच त्याचे धोक्याचे संकेत उमटले आहेत. परिस्थिती अशी आहे की, कोहलीने अ‍ॅडलेड ओव्हलमध्ये आतापर्यंत एक प्रमुख आक्रमक कामगिरी करून ठेवली होती—तिथे त्यांनी भेटी घेतलेल्या फलंदाजीच्या माध्यमातून त्यांचे नाव उंचावले होते. परंतु आज त्याचे संपूर्ण दर्शन बदलले असं म्हणता येईल.

या घटनेने टीम इंडियाच्या पुढील कामगिरीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहेत. वरिष्ठ फलंदाज आणि संघाचे आधारस्तंभ असलेल्या कोहली आणि रोहित शर्माची ही मागील कामगिरी काहीशी चिंतेची ठरू लागली. या मालिकेत भारतीय संघाला विजयासाठी अधिक संयमित, आत्मविश्वासपूर्वक काम करावे लागेल त्यामुळे पुढची कामगिरीही निर्णायक ठरण्याची शक्यता आहे.

कोहलीच्या या संकटाच्या क्षणी, अनेक तज्ज्ञांनी त्यांच्या मानसिक आणि तांत्रिक दोन्ही अंगांवर चर्चा केली आहे. एका अभ्यासकाने नमूद केलं की, कोहलीला बाहेरच्या ऑफ-स्टम्पवर दिलेल्या चेंडूंना सामोरे जाण्याचा त्रास काही काळापासून असल्याचं दिसतंय. त्यांचं म्हणणं आहे की “आपण अपयशासाठी तयारी करू नये, यशासाठी तयारी करा” असा दृष्टिकोन कोहलीने ठेवावा. चाहत्यांनी मात्र या बरोबरच आदर देखील दाखवला – ज्या मैदानावर त्यांनी चमकदार कामगिरी केली होती, त्या अ‍ॅडलेड ओव्हलमध्ये आज त्यांनी ही कमी कामगिरी केली तरी तेथे उपस्थित जनता त्यांनी उभ्या राहून टाळ्या वाजवल्या. याचा अर्थ असा की चाहत्यांना अजूनही त्याच्यावर विश्वास आहे, पण त्या विश्वासाला पुन्हा फलंदाजीच्या रूपात साकार करावा लागेल.

या मालिकेत विराट कोहलीसाठी चढउतार असलेली घडामोडी सुरू आहेत. धोरण बदलणे, परिस्थिती अनुकूल बनवणे आणि धावांची पुंजी जमवणे हे त्यांच्यासमोर ठरलेले आव्हाने आहेत. आणि हे आव्हान त्यांनी केवळ स्वतःसाठी नव्हे, तर संघासाठी पार पाडले पाहिजे.

आता प्रत्येक सामना महत्त्वाचा झाला आहे; मोहित टप्प्यातील ही कमी कामगिरी सुधारणे हे त्यांच्या, आणि संघाच्या दोघांच्याच कामगिरीसाठी महत्त्वपूर्ण आहे. सलग दोन ‘डुक्’नंतर कोहलींचा विश्वास पठ्ठ्याचा आहे हे सर्व मान्य करत आहेत, पण आता त्या विश्वासाला त्यांनी कामगिरीने ओळख द्यायची आहे.

हळूहळू चळवळ सुरू झाली आहे; पुढच्या सामन्यात कोहली आणि भारत संघ कशी लढतील हे पाहणे उत्सुकता वाढवणारे ठरणार आहे.