गोंदियातील ५० हजार शेतकरी कर्जबाजारी : ४०९ कोटींच्या थकबाकीमागे नेमकं कोण जबाबदार?
गोंदियातील ५० हजार शेतकरी कर्जबाजारी झाल्याची धक्कादायक बाब समोर आली असून जिल्ह्यातील शेती क्षेत्रावर गंभीर आर्थिक संकट कोसळले आहे. जिल्ह्यातील विविध बँका आणि सहकारी संस्थांकडून घेतलेल्या कर्जाची तब्बल ४०९ कोटी रुपयांची थकबाकी अद्याप फेडली गेलेली नाही. या परिस्थितीमुळे हजारो शेतकरी कर्जाच्या ओझ्याखाली दबले गेले असून त्यांच्या कुटुंबांचे भवितव्यही धोक्यात आले आहे.
गोंदिया जिल्हा हा प्रामुख्याने शेतीवर अवलंबून असलेला जिल्हा आहे. भात हे येथील मुख्य पीक असून अनेक शेतकरी संपूर्ण हंगाम या एका पिकावर अवलंबून असतात. मात्र मागील काही वर्षांपासून सततचा लहरी पाऊस, अतिवृष्टी, कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव आणि वाढता उत्पादन खर्च यामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. परिणामी गोंदियातील ५० हजार शेतकरी कर्जबाजारी होत चालले आहेत.
बँकांकडून घेतलेले पीक कर्ज वेळेत फेडणे अनेक शेतकऱ्यांना शक्य झाले नाही. काही प्रकरणांमध्ये नैसर्गिक आपत्तीमुळे संपूर्ण पीक वाया गेले, तर काही ठिकाणी बाजारभाव घसरल्याने अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नाही. या सगळ्याचा थेट परिणाम कर्जफेडीवर झाला आहे. आज स्थिती अशी आहे की अनेक शेतकऱ्यांना नव्याने कर्जही मिळेनासे झाले आहे.
जिल्ह्यातील राष्ट्रीयकृत बँका, जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक आणि विविध पतसंस्था यांच्याकडे मोठ्या प्रमाणात कर्ज थकीत आहे. बँकांकडून वसुलीसाठी नोटिसा, वसुली अधिकारी आणि कर्जदारांवर दबाव वाढवला जात असल्याच्या तक्रारी शेतकरी संघटनांकडून करण्यात येत आहेत. यामुळे मानसिक तणाव वाढून शेतकरी नैराश्याच्या गर्तेत सापडत असल्याचे चित्र आहे.
शेतकरी संघटनांनी सरकारकडे तातडीने हस्तक्षेप करण्याची मागणी केली आहे. गोंदियातील ५० हजार शेतकरी कर्जबाजारी असल्याने कर्जमाफी, व्याजमाफी आणि पुनर्गठन योजना लागू करणे अत्यावश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे. शासनाने जर वेळेत निर्णय घेतला नाही, तर याचे सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम गंभीर असू शकतात, असा इशाराही देण्यात येत आहे.
दरम्यान, प्रशासनाकडून कर्जथकबाकीची आकडेवारी संकलित केली जात असून वरिष्ठ पातळीवर अहवाल पाठवण्यात आला आहे. मात्र प्रत्यक्षात शेतकऱ्यांना दिलासा कधी मिळणार, हा प्रश्न अजूनही अनुत्तरित आहे. शेती हाच उदरनिर्वाहाचा एकमेव स्रोत असलेल्या या हजारो कुटुंबांचे भवितव्य आता शासनाच्या निर्णयावर अवलंबून आहे.
