गडचिरोली हृदयद्रावक घटना: सहा किलोमीटर पायपीट, आधी बाळाचा मृत्यू… आणि अखेर गर्भवती मातेचाही अंत
गडचिरोली हृदयद्रावक घटना पुन्हा एकदा ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेच्या अपयशाचे भीषण वास्तव समोर आणणारी ठरली आहे. गडचिरोली जिल्ह्यातील दुर्गम भागात घडलेल्या या घटनेने संपूर्ण महाराष्ट्र हादरून गेला आहे. नऊ महिन्यांची गर्भवती महिला, वेदनेत तडफडत, कोणतीही वैद्यकीय मदत न मिळाल्याने तब्बल सहा किलोमीटर पायपीट करण्यास भाग पाडली गेली. दुर्दैव म्हणजे या प्रवासादरम्यान आधी गर्भातील बाळाचा मृत्यू झाला आणि काही वेळातच मातेनेही प्राण सोडले.
ही घटना गडचिरोली जिल्ह्यातील अतिदुर्गम आणि आदिवासीबहुल भागात घडली. संबंधित गावात रुग्णवाहिका वेळेवर पोहोचू शकली नाही. खराब रस्ते, पावसामुळे निर्माण झालेली अडचण आणि आरोग्य यंत्रणेतील हलगर्जीपणा यामुळे गर्भवती महिलेला कुटुंबीयांच्या मदतीने पायीच निघावे लागले. प्रसूती वेदना सुरू असतानाच हा संघर्ष तिने सहन केला.
स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, अनेक वेळा रुग्णवाहिकेसाठी संपर्क साधण्यात आला. मात्र वाहन उपलब्ध नसल्याचे कारण देत मदत मिळाली नाही. शेवटी कोणताही पर्याय नसल्याने कुटुंबीयांनी महिलेला उचलत, चालवत सहा किलोमीटर अंतर पार करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र रस्त्यातच तिची प्रकृती अधिक खालावली.
या दरम्यान गर्भातील बाळाचा मृत्यू झाला. तरीही महिलेला तातडीने रुग्णालयात पोहोचवण्याचा प्रयत्न सुरूच होता. पण नशिबाने साथ दिली नाही. काही वेळातच त्या महिलेनेही प्राण सोडले. आई-बाळ दोघांचाही मृत्यू झाल्याने संपूर्ण गावावर शोककळा पसरली आहे.
गडचिरोली हृदयद्रावक घटना ही केवळ एक दुर्दैवी घटना नसून, ग्रामीण आणि आदिवासी भागातील आरोग्य सेवांच्या कमतरतेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी आहे. आजही अनेक गावांमध्ये रस्ते, रुग्णवाहिका, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि प्रशिक्षित कर्मचारी यांचा अभाव आहे. कागदोपत्री योजना अस्तित्वात असल्या तरी प्रत्यक्षात गरज असताना त्या निष्प्रभ ठरत असल्याचे या घटनेतून स्पष्ट झाले आहे.
या घटनेनंतर प्रशासन आणि आरोग्य विभागावर तीव्र टीका होत आहे. जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कारवाईची मागणी नागरिकांकडून केली जात आहे. तसेच दुर्गम भागात रुग्णवाहिका सेवा 24 तास उपलब्ध ठेवावी, गर्भवती महिलांसाठी विशेष वैद्यकीय सुविधा द्याव्यात, अशी मागणीही जोर धरू लागली आहे.
ही घटना केवळ एका कुटुंबाचे नुकसान नाही, तर संपूर्ण व्यवस्थेचे अपयश दर्शवते. गडचिरोली हृदयद्रावक घटना भविष्यात पुन्हा घडू नये यासाठी ठोस पावले उचलली गेली नाहीत, तर अशा घटना पुन्हा-पुन्हा समोर येत राहतील, असा इशाराही सामाजिक कार्यकर्त्यांनी दिला आहे.
