एलपीजी गॅस सिलिंडर बुकिंग नियमांत मोठा बदल, मोठा दिलासा

स्थान: प्रतिनिधि अर्जुनी/मोरगांव गोंदिया

घरगुती एलपीजी सिलिंडर ग्राहकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारने एलपीजी गॅस सिलिंडर बुकिंगच्या नियमांमध्ये मोठा आणि महत्त्वपूर्ण बदल केला असून, आता शहरी आणि ग्रामीण भागातील सर्वच ग्राहकांसाठी गॅस सिलिंडर रिफिल बुकिंगचे नियम पूर्णपणे एकसारखे करण्यात आले आहेत. या नव्या आणि सुधारित नियमांमुळे विशेषतः ग्रामीण भागातील लाखो नागरıंना मोठा दिलासा मिळाला आहे, ज्यांना पूर्वी सिलिंडर बुक करण्यासाठी मोठा प्रतीक्षा काळ सहन करावा लागत होता. मिळालेल्या अधिकृत माहितीनुसार, ग्रामीण भागातील ग्राहकांसाठी एलपीजी सिलिंडर रिफिल बुकिंगचा कालावधी पूर्वी तब्बल पंचेचाळीस दिवस इतका होता. मात्र, आता हा कालावधी कमी करून थेट पंचवीस दिवस करण्यात आला आहे. परिणामी, आता शहर असो वा गाव, देशातील सर्वच घरगुती एलपीजी ग्राहक एकाच नियमाच्या आधारे अवघ्या पंचवीस दिवसांच्या अंतराने नवीन सिलिंडर बुक करू शकणार आहेत. ही नवीन आणि सुधारित व्यवस्था नुकतीच ७ सप्टेंबर २०२६ पासून देशभरात अधिकृतपणे लागू करण्यात आली आहे. या बदलामुळे देशभरातील सर्वसामान्य नागरिकांचा गॅस बुकिंगचा प्रवास अधिक सुलभ आणि सोयीस्कर होणार यात शंका नाही. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक गॅस मंत्रालयाकडून यासंदर्भातील सविस्तर घोषणा करण्यात आली आहे. केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक गॅस राज्यमंत्री सुरेश गोपी यांनी या बदलाची माहिती देताना स्पष्ट केले की, आता शहरी आणि ग्रामीण असा कोणताही भेदभाव न ठेवता सर्व घरगुती एलपीजी ग्राहकांना समान सुविधा दिली जात आहे. सर्व ग्राहक आता कोणत्याही अडचणीशिवाय पंचवीस दिवसांच्या अंतराने आपले रिफिल बुक करू शकतात. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक गॅस मंत्रालयाच्या सहसचिव सुजाता शर्मा तसेच इंडियन ऑइलचे बिहार-झारखंड क्षेत्राचे गॅस हेड सौरभ चंद्र यांनी देखील या बदलाचे महत्त्व स्पष्ट केले असून, यामुळे क्षेत्रीय ग्राहकांना मोठा लाभ होणार असल्याचे म्हटले आहे. या निर्णयामागे एक मोठी पार्श्वभूमी आणि जागतिक पातळीवरील घडामोडींचे संदर्भ आहेत. यापूर्वी पश्चिम आशियातील संघर्ष, विशेषतः अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव तसेच जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यात निर्माण झालेला विस्कळीतपणा यामुळे एलपीजीच्या आयातीवर आणि वितरणावर मोठा परिणाम झाला होता. याशिवाय, गॅसचा काळाबाजार रोखणे आणि पुरवठा सुरळीत ठेवणे हा देखील यामागील महत्त्वाचा उद्देश होता. या विविध कारणांमुळे सरकारने काही काळापूर्वी ग्रामीण भागात सिलिंडर बुकिंगचे अंतर वाढवून पंचेचाळीस दिवस केले होते. मात्र, या कडक नियमांमुळे ग्रामीण भागातील कुटुंबांना अनेकदा अडचणींचा सामना करावा लागत होता. अनेकदा एका महिन्यात संपणारा गॅस पुन्हा मिळण्यासाठी त्यांना दिड महिना वाट पाहावी लागत होती. आता देशांतर्गत एलपीजी गॅसची उपलब्धता पूर्णपणे सुधारली असून, सण-सुदीच्या काळात किंवा अन्य प्रसंगी निर्माण होणारा बैकलॉग देखील यशस्वीपणे कमी करण्यात आला आहे. यामुळेच सरकारने हा कडक निर्बंध शिथिल करत पुन्हा एकदा पंचवीस दिवसांची सुलभ मर्यादा लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या नवीन बदलामुळे सुरुवातीच्या काळात सोशल मीडियावर आणि काही स्थानिक स्तरावर संभ्रम निर्माण झाला होता. ग्रामीण भागात जुना पंचेचाळीस दिवसांचा कडक नियमच कायम राहणार की काय, अशी भीती नागरिकांमध्ये पसरली होती. मात्र, मंत्रालयाने घेतलेल्या या ताज्या आणि स्पष्ट भूमिकेमुळे सर्व प्रकारचा संभ्रम आता दूर झाला आहे. शहर आणि गावासाठी नियम समान झाल्याने वितरणातील विषमता संपुष्टात आली आहे. या निर्णयामुळे वितरक आणि ग्राहक यांच्यातील समन्वय अधिक चांगला होईल अशी अपेक्षा वर्तवली जात आहे. घरगुती गॅस ग्राहकांना भेडसावणारी एक मोठी समस्या आता सुटली असून, आगामी काळात गॅस सिलिंडरच्या काळ्या बाजाराला आळा घालण्यासाठी आणि पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी प्रशासन अधिक सतर्क राहणार असल्याचे दिसून येते. एकंदरीत, केंद्र सरकारच्या या धोरणात्मक निर्णयामुळे देशभरातील कोट्यवधी गृहिणींना आणि सर्वसामान्य नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला असून, गॅस सिलिंडरची उपलब्धता अधिक सुलभ झाली आहे.