महाराष्ट्र ड्राय डे नियमांत बदल; उच्च न्यायालयाच्या आदेशानंतर काही जिल्ह्यांत दारूची दुकाने उघडणार, मतदानाच्या दिवशी मात्र निर्बंध

स्थान: महाराष्ट्र

# महाराष्ट्र ड्राय डे नियमांत बदल; उच्च न्यायालयाच्या आदेशानंतर काही जिल्ह्यांत दारूची दुकाने उघडणार, मतदानाच्या दिवशी मात्र निर्बंध

महाराष्ट्रात विधान परिषदेच्या पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर जाहीर करण्यात आलेल्या ड्राय डेच्या नियमांमध्ये काही जिल्ह्यांत बदल करण्यात आले आहेत. सुरुवातीला सलग अनेक दिवस मद्यविक्री बंद ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले होते. मात्र, मद्यविक्रेत्यांनी या आदेशांना उच्च न्यायालयात आव्हान दिल्यानंतर काही ठिकाणी निर्बंधांचा कालावधी कमी करण्यात आला आहे. त्यामुळे संबंधित भागांतील मद्यविक्रेत्यांना दिलासा मिळाला असला, तरी मतदानाच्या दिवशी लागू असलेले निर्बंध कायम आहेत. <Cite refs={["turn658164search0","turn658164search1","turn658164search7"]}/>

## महाराष्ट्रात पाच जागांसाठी निवडणूक

महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या पाच जागांसाठी शुक्रवार, २३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मतदान होणार आहे. यामध्ये तीन पदवीधर आणि दोन शिक्षक मतदारसंघांचा समावेश आहे. मतदानाची वेळ सकाळी ८ ते सायंकाळी ४ अशी आहे, तर मतमोजणी २७ ऑक्टोबर रोजी होणार आहे.

निवडणूक शांततेत पार पडावी, मतदारांवर कोणताही दबाव येऊ नये आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, यासाठी संबंधित प्रशासनांनी मद्यविक्रीवर निर्बंध लागू केले होते. काही जिल्ह्यांमध्ये २१ ऑक्टोबर रोजी सायंकाळी ४ वाजल्यापासून मतदान संपेपर्यंत दुकाने बंद ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले होते. मतमोजणीच्या दिवशीही बंदी लागू करण्याच्या निर्णयाला काही मद्यविक्रेत्यांनी आक्षेप घेतला.

## उच्च न्यायालयाच्या हस्तक्षेपानंतर नियमांत बदल

नागपूर आणि चंद्रपूर जिल्ह्यांतील मद्यविक्रेत्यांनी जिल्हा प्रशासनाच्या आदेशांना मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठात आव्हान दिले. मतदानाच्या आधीच्या ४८ तासांत मद्यविक्रीवरील निर्बंधांचा कायदेशीर आधार असला, तरी मतमोजणीच्या दिवशीही संपूर्ण बंदी लागू करण्यासाठी स्वतंत्र कायदेशीर आधार आवश्यक असल्याचा मुद्दा याचिकाकर्त्यांनी मांडला.

२० ऑक्टोबर रोजी न्यायालयाने दिलेल्या आदेशानुसार, नागपूर आणि चंद्रपूर जिल्ह्यांत मतमोजणीच्या दिवशी, म्हणजे २७ ऑक्टोबरला मद्यविक्री बंद ठेवण्याची अट रद्द करण्यात आली. मतदानाच्या दिवशी लागू असलेले निर्बंध मात्र कायम ठेवण्यात आले. त्यामुळे या जिल्ह्यांतील परवानाधारक मद्यविक्रेत्यांना मतमोजणीच्या दिवशी इतर लागू नियमांच्या अधीन राहून व्यवसाय करता येणार आहे. <Cite refs={["turn658164search0","turn658164search1"]}/>

## पुण्यातही ड्राय डेचा कालावधी कमी

पुणे जिल्ह्यातही सुरुवातीला २१ ऑक्टोबरपासून मद्यविक्री बंद ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले होते. मात्र, उच्च न्यायालयाच्या हस्तक्षेपानंतर पुणे-१ राज्य उत्पादन शुल्क अधीक्षकांच्या कार्यक्षेत्रात मद्यविक्रीवरील निर्बंध २३ ऑक्टोबर रोजी मध्यरात्रीपासून सायंकाळी ४ वाजेपर्यंत मर्यादित करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे २१ आणि २२ ऑक्टोबर रोजी लागू असलेली आधीची बंदी या क्षेत्रात मागे घेण्यात आली. <Cite refs={["turn658164search1","turn658164search7"]}/>

मात्र, हा बदल संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी एकसारखा लागू झालेला नाही. अमरावती, छत्रपती संभाजीनगर आणि इतर जिल्ह्यांतील सुधारित आदेशांची स्थिती वेगळी असू शकते. त्यामुळे एखाद्या शहरात दुकाने सुरू आहेत म्हणून राज्यभर मद्यविक्रीला परवानगी मिळाली आहे, असा निष्कर्ष काढणे चुकीचे ठरेल.

## मद्यविक्रेत्यांना दिलासा; मतदारांनी काय लक्षात ठेवावे?

ड्राय डेच्या आदेशांमुळे मद्यविक्री व्यवसायावर होणारा परिणाम आणि निवडणुकीच्या काळात कायदा-सुव्यवस्था राखण्याची प्रशासनाची जबाबदारी, या दोन्ही बाबी या प्रकरणात महत्त्वाच्या ठरतात. न्यायालयाने काही ठिकाणी बंदीचा कालावधी कमी केला असला, तरी मतदानाच्या दिवशी लागू असलेल्या निर्बंधांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

मद्यविक्रीवरील नियम जिल्हा, संबंधित मतदारसंघ आणि परवानाधारक आस्थापनांच्या कार्यक्षेत्रानुसार बदलू शकतात. त्यामुळे ग्राहक आणि मद्यविक्रेत्यांनी आपल्या परिसरातील जिल्हाधिकारी किंवा राज्य उत्पादन शुल्क विभागाचा अद्ययावत आदेश तपासणे महत्त्वाचे आहे.

एकंदरीत, महाराष्ट्रातील ड्राय डेच्या नियमांत काही ठिकाणी बदल झाल्यामुळे मद्यविक्रेत्यांना दिलासा मिळाला आहे. मात्र, हा दिलासा मर्यादित क्षेत्रांसाठी आणि विशिष्ट कालावधीसाठी आहे. मतदानाच्या दिवशी लागू असलेले निर्बंध कायम असल्याने नेमकी वेळ आणि स्थानिक आदेश तपासूनच मद्यविक्रीबाबत निर्णय घेणे आवश्यक आहे.