गोरेगाव अवकाळी पाऊस: धान उत्पादक शेतकरी संकटात; डॉ. लक्ष्मण भगत यांच्याकडून नुकसानग्रस्त शेतशिवाराची पाहणी

स्थान: गोरेगाव

गोरेगाव अवकाळी पाऊस : वर्षभर मेहनत करून पिकवलेले धान हाती येण्याच्या काळातच निसर्गाने घातलेल्या घावामुळे शेतकऱ्यांसमोर आर्थिक संकट उभे राहिले आहे. २८ आणि २९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या अवकाळी पावसामुळे गोरेगाव परिसरातील धान उत्पादक शेतकऱ्यांचे नुकसान झाल्याची माहिती समोर आली आहे. कापणी करून शेतात ठेवलेले धानाचे कडपे पावसाच्या पाण्यात भिजल्याने उत्पादनाच्या गुणवत्तेवर आणि शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. दिवाळीच्या तोंडावर निर्माण झालेल्या या परिस्थितीमुळे नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना मदतीची अपेक्षा आहे.

शेतात कापून ठेवलेल्या धानाचे नुकसान

गोरेगाव परिसरात धान हे अनेक शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेचे प्रमुख पीक आहे. पिकाची वाढ, देखभाल आणि कापणीसाठी शेतकरी संपूर्ण हंगाम मेहनत घेतात. मात्र, कापणी झाल्यानंतर धान शेतात असतानाच पाऊस आल्यास ते भिजण्याचा धोका निर्माण होतो. भिजलेल्या धानाची गुणवत्ता, साठवण आणि विक्री यांवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे आधीच उत्पादन खर्चाचा भार पेलणाऱ्या शेतकऱ्यांची आर्थिक गणिते बिघडण्याची शक्यता आहे.

२८ आणि २९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या अवकाळी पावसामुळे शेतातील कापून ठेवलेल्या धानाच्या कडप्यांचे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे. मात्र, किती क्षेत्र बाधित झाले, किती शेतकऱ्यांचे नुकसान झाले आणि नुकसानीचे आर्थिक मूल्य किती आहे, याची अधिकृत आकडेवारी उपलब्ध झालेली नाही. त्यामुळे नुकसानीचे नेमके स्वरूप स्पष्ट होण्यासाठी प्रत्यक्ष पंचनामे आणि अधिकृत नोंदी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.

डॉ. लक्ष्मण भगत यांच्याकडून पाहणी

या पार्श्वभूमीवर जिल्हा परिषद गोंदियाचे अर्थ व बांधकाम सभापती डॉ. लक्ष्मण भगत आणि माजी सदस्य कुशनजी घासले यांनी नुकसानग्रस्त शेतशिवाराची पाहणी केली. त्यांनी शेतकऱ्यांशी संवाद साधून पावसामुळे झालेल्या नुकसानीची माहिती घेतली आणि शेतकऱ्यांच्या अडचणी जाणून घेतल्या.

शेतकऱ्यांच्या नुकसानीची योग्य नोंद होणे आणि त्यांना नियमानुसार मदत मिळणे आवश्यक असल्याचे या पाहणीच्या निमित्ताने अधोरेखित झाले. शेतीतील नुकसान केवळ पिकापुरते मर्यादित राहत नाही; त्याचा परिणाम कुटुंबाच्या दैनंदिन खर्चावर, पुढील हंगामाच्या तयारीवर आणि कर्जफेडीच्या क्षमतेवरही होऊ शकतो.

नुकसानग्रस्तांना मदत मिळवून देण्यासाठी पाठपुरावा

वर्षभर मेहनत करून पिकवलेल्या धानाचे नुकसान होणे ही गंभीर बाब आहे. अशा संकटाच्या काळात शेतकऱ्यांना एकटे सोडता कामा नये, अशी भूमिका डॉ. लक्ष्मण भगत यांनी मांडली. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना न्याय मिळावा, त्यांच्या नुकसानीची योग्य नोंद व्हावी आणि शासनाच्या नियमांनुसार आर्थिक मदत मिळावी, यासाठी आवश्यक पाठपुरावा करण्यात येईल, असे त्यांनी सांगितले.

या आश्वासनानंतर आता नुकसान नोंदविण्याची प्रक्रिया, संबंधित यंत्रणांकडून होणारी पाहणी आणि मदतीबाबतचे पुढील निर्णय महत्त्वाचे ठरणार आहेत. शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष मदत मिळण्यासाठी नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यमापन आणि आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता वेळेत होणे गरजेचे आहे.

पंचनामे आणि वेळेवर मदतीची अपेक्षा

अवकाळी पावसामुळे झालेल्या शेतीच्या नुकसानीनंतर बाधित क्षेत्राची नोंद, नुकसानीचे प्रमाण आणि पात्रतेनुसार मदतीची प्रक्रिया पारदर्शकपणे राबविणे आवश्यक असते. शेतकऱ्यांनीही आपल्या शेतातील नुकसानीची माहिती स्थानिक कृषी किंवा महसूल यंत्रणेला द्यावी आणि आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवावीत. संबंधित विभागांनी प्रत्यक्ष परिस्थितीची पाहणी करून शेतकऱ्यांना प्रक्रियेबाबत स्पष्ट मार्गदर्शन करणे महत्त्वाचे आहे.

दिवाळीच्या उंबरठ्यावर धान उत्पादक शेतकऱ्यांवर आलेले संकट त्यांच्या उत्पन्नाबरोबरच मानसिक ताणही वाढवणारे आहे. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांच्या अडचणी समजून घेऊन त्यांना योग्य वेळी मदत मिळवून देण्यासाठी प्रशासन, लोकप्रतिनिधी आणि संबंधित यंत्रणांनी समन्वयाने काम करण्याची गरज आहे. पाहणी आणि आश्वासनांपलीकडे जाऊन नुकसानीची अधिकृत नोंद आणि नियमानुसार मदत प्रत्यक्ष मिळणे, हेच आता शेतकऱ्यांसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे.