गोकुळच्या सत्तासंघर्षावर देवेंद्र फडणवीसांचे स्पष्टीकरण; ‘मी कोणत्याही व्यक्तीच्या नव्हे, संस्थेच्या पाठीशी’

स्थान: मुंबई

कोल्हापूरच्या गोकुळ दूध संघाच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीनंतर राज्यातील राजकीय वातावरण पुन्हा तापले आहे. महायुतीचे उमेदवार राजेश पाटील यांनी १६ मते मिळवत समविचारी आघाडीचे उमेदवार शशिकांत पाटील यांचा पराभव केला. या निवडणुकीत शासननियुक्त चार संचालकांच्या मतदानामुळे सत्तेचे गणित बदलले. या संपूर्ण घडामोडींवर आता मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. गोकुळच्या बाबतीत आपण कोणत्याही व्यक्तीच्या पाठीशी नसून कायदा आणि संस्थेच्या बाजूने असल्याचे त्यांनी सांगितले.

### गोकुळच्या निवडणुकीत महायुतीची बाजी

गोकुळ दूध संघाच्या संचालक मंडळाच्या निवडणुकीत सतेज पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील समविचारी आघाडीने २५ पैकी १३ जागा जिंकल्या होत्या, तर महायुतीच्या पॅनेलला १२ जागा मिळाल्या होत्या. त्यामुळे अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत समविचारी आघाडीचे पारडे जड मानले जात होते.

मात्र, अध्यक्ष निवडीसाठी आवश्यक असलेल्या कोरमचा पेच निर्माण झाला. त्यानंतर राज्य सरकारने सहकारी संस्थांमध्ये शासननियुक्त संचालकांचा समावेश करण्याबाबत निर्णय घेतला. गोकुळमध्ये नियुक्त करण्यात आलेल्या चार संचालकांना मतदानाचा अधिकार देण्यात आला. त्यामुळे महायुतीकडे १२ ऐवजी १६ मतांचे संख्याबळ निर्माण झाले.

न्यायालयाने शासनाच्या निर्णयाला अंतरिम स्थगिती देण्यास नकार देत अध्यक्षपदाची निवडणूक घेण्यास परवानगी दिली होती. मात्र, चार शासननियुक्त संचालकांची मते स्वतंत्र मतपेटीत ठेवण्याचे निर्देश दिले होते. अंतिम न्यायालयीन निर्णयाच्या अधीन राहून निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली.

### ‘मी कायदा आणि संस्थेच्या पाठीशी’

गोकुळमधील राजकीय वादावर बोलताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले की, आपण कोणत्याही व्यक्तीच्या पाठीशी नसून गोकुळ या सहकारी संस्थेच्या पाठीशी आहोत. या प्रकरणात वैधानिक पेच निर्माण झाला होता. एका गटाकडे १३ तर दुसऱ्या गटाकडे १२ संचालक असल्याने अध्यक्ष निवडीसाठी आवश्यक असलेला कोरम पूर्ण होत नव्हता.

सरकारला तातडीने हस्तक्षेप करायचा असता, तर निवडणुकीनंतर लगेच संचालक नियुक्त करता आले असते. मात्र, कोरमचा प्रश्न स्पष्ट झाल्यानंतरच शासननियुक्त संचालकांचा निर्णय घेण्यात आला, अशी भूमिका फडणवीस यांनी मांडली.

त्यांच्या मते, गोकुळचा कारभार अडचणीत येऊ नये आणि संस्थेचे कामकाज सुरू राहावे, या दृष्टीने हा निर्णय घेण्यात आला.

### न्यायालयाच्या आदेशाचा मुख्यमंत्र्यांकडून उल्लेख

या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने दिलेल्या आदेशाचाही फडणवीस यांनी उल्लेख केला. शासनाच्या अध्यादेशात दोष नसल्याचे न्यायालयात मांडण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. चार शासननियुक्त संचालकांची मते स्वतंत्र ठेवून अध्यक्षपदाची निवडणूक पूर्ण करण्याचे निर्देश न्यायालयाने दिल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

मात्र, या प्रकरणाची न्यायालयीन प्रक्रिया अद्याप अंतिम टप्प्यात पोहोचलेली नाही. त्यामुळे मतदानाचा अंतिम कायदेशीर परिणाम न्यायालयाच्या पुढील निर्णयावर अवलंबून राहणार आहे.

### राहुल गांधींवरही फडणवीसांचा निशाणा

गोकुळच्या निवडणुकीला राजकीय रंग दिला जात असल्याची टीका करताना फडणवीस यांनी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्यावरही निशाणा साधला. एका सहकारी संस्थेच्या निवडणुकीत राष्ट्रीय पातळीवरील नेत्यांनी हस्तक्षेप करण्याची गरज काय, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.

यापूर्वी राहुल गांधी यांनी गोकुळमधील शासननियुक्त संचालकांच्या मतदानाच्या अधिकारावरून भाजपवर टीका केली होती. निवडणुकीत अपेक्षित बहुमत न मिळाल्यानंतर नियम बदलून सत्ता मिळवण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप त्यांनी केला होता. त्यामुळे गोकुळचा विषय राज्याच्या राजकारणातून राष्ट्रीय राजकीय चर्चेतही पोहोचला.

### गोकुळच्या कारभारापेक्षा राजकीय संघर्षाची चर्चा

गोकुळ दूध संघ हा कोल्हापूर जिल्ह्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा सहकारी संघ आहे. त्यामुळे अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीतील राजकीय संघर्षापेक्षा संस्थेचे कामकाज, आर्थिक स्थैर्य आणि दूध उत्पादकांचे हित अधिक महत्त्वाचे आहे.

एका बाजूला शासननियुक्त संचालकांच्या मतदानाच्या अधिकारावरून विरोधकांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत, तर दुसरीकडे सरकारने कोरमचा पेच सोडवण्यासाठी निर्णय घेतल्याचे समर्थन केले आहे. आता न्यायालयीन प्रक्रियेचा अंतिम निकाल आणि नव्या अध्यक्षांच्या नेतृत्वाखाली गोकुळचा कारभार कसा चालतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.