नाना पाटेकर आणि अशोक सराफ यांची मैत्री; मालिश करण्यामागचा हळवा किस्सा ऐकून डोळे पाणावतील

स्थान: maharashtra

नाना पाटेकर आणि अशोक सराफ यांची मैत्री ही मराठी मनोरंजनविश्वातील केवळ दोन कलाकारांमधील जवळीक नव्हती, तर एकमेकांच्या संघर्षात साथ देणाऱ्या दोन मित्रांची भावनिक कहाणी होती. दिवंगत अभिनेते नाना पाटेकर आणि ज्येष्ठ अभिनेते अशोक सराफ यांच्या मैत्रीतील असाच एक हळवा किस्सा सध्या पुन्हा चर्चेत आला आहे. नाना पाटेकर अशोक सराफ यांची मालिश करायचे आणि त्याबदल्यात अशोक सराफ त्यांना पाच रुपये द्यायचे. या साध्या वाटणाऱ्या प्रसंगामागे मात्र मैत्री, स्वाभिमान आणि कृतज्ञतेची मोठी गोष्ट दडलेली आहे.

हमीदाबाईची कोठी नाटकातून मैत्रीची सुरुवात

नाना पाटेकर आणि अशोक सराफ यांची मैत्री ‘हमीदाबाईची कोठी’ या नाटकाच्या काळात अधिक घट्ट झाली. दोघांनी एकत्र काम करताना एकमेकांचा स्वभाव जवळून अनुभवला. त्या काळात अशोक सराफ यांची कलाकार म्हणून ओळख निर्माण झाली होती, तर नाना पाटेकर रंगभूमीवर आपले स्थान निर्माण करण्यासाठी संघर्ष करत होते.

नाना पाटेकर यांनी एका सार्वजनिक कार्यक्रमात सांगितलेल्या आठवणीनुसार, या नाटकाच्या प्रयोगासाठी अशोक सराफ यांना २५० रुपये मानधन मिळत असे, तर नानांना केवळ ५० रुपये मिळत होते. त्या काळात ही रक्कम नानांसाठी अत्यंत महत्त्वाची होती. आर्थिक अडचणींचा सामना करत असताना अशोक सराफ यांनी त्यांना अनेक प्रकारे मदत केली.

मालिश करायचे नाना, अशोक सराफ द्यायचे पाच रुपये

नाना पाटेकर यांनी सांगितलेल्या या किस्स्यातील सर्वात लक्षवेधी भाग म्हणजे मालिशचा प्रसंग. नाटकाचे प्रयोग झाल्यानंतर नाना अशोक सराफ यांच्या पायांची आणि डोक्याची मालिश करून द्यायचे. कधी हाताला तेल लावणे, तर कधी पाय दाबून देणे, अशी कामेही ते करत. त्याबदल्यात अशोक सराफ नानांना पाच रुपये बक्षीस म्हणून द्यायचे.

या व्यवहाराकडे केवळ कामाच्या मोबदल्याच्या नजरेतून पाहता येणार नाही. नानांच्या आर्थिक परिस्थितीची जाणीव अशोक सराफ यांना होती. मात्र, मित्राला थेट मदत केल्याची जाणीव करून देण्याऐवजी त्यांनी त्याला कामाच्या मोबदल्याचे स्वरूप दिले. त्यामुळे नानांचा स्वाभिमानही जपला गेला आणि त्यांना आर्थिक आधारही मिळाला.

नानांनी सांगितला अशोक सराफ यांच्या मदतीचा आणखी एक किस्सा

नाना पाटेकर यांनी अशोक सराफ यांच्या मदतीची आणखी एक आठवण सांगितली होती. गणपतीच्या दिवसांत नानांना पैशांची गरज होती. त्यावेळी अशोक सराफ यांनी त्यांना १५ हजार रुपये खात्यात असल्याचे सांगत कोरा चेक दिला आणि आवश्यक तेवढी रक्कम काढून घेण्यास सांगितले. नानांनी त्यातून तीन हजार रुपये काढले होते.

काही वर्षांनंतर नानांनी ही रक्कम परत करण्याचा प्रयत्न केला. त्यावेळी अशोक सराफ यांनी गंमतीने, ‘नाना शेठ, खूप श्रीमंत झालात वाटतं,’ असे म्हटले. त्यावर नानांनी दिलेले उत्तर त्यांच्या मैत्रीची खोली सांगणारे होते. ‘अशोक, मी फक्त पैसे परत करतोय; वेळ परत नाही करू शकत,’ अशा शब्दांत त्यांनी मित्राच्या मदतीबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली होती.

नानांच्या निधनानंतर आठवणींना उजाळा

८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी समोर आल्यानंतर अशोक सराफ यांनी एबीपी माझाशी बोलताना आपल्या जिवलग मित्राच्या आठवणींना उजाळा दिला होता. नानांच्या जाण्याचा धक्का अजूनही पचवता येत नसल्याचे त्यांनी सांगितले. दोघांच्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात जवळपास एकाच काळात झाली आणि ‘हमीदाबाईची कोठी’ नाटकाने नानांच्या कारकिर्दीला महत्त्वाचे वळण दिले, असेही त्यांनी नमूद केले.

या मैत्रीतील मालिशचा किस्सा नाना पाटेकर यांनी सार्वजनिक कार्यक्रमात सांगितल्याचे वृत्त आहे. अशोक सराफ यांनी केलेली मदत आणि त्याबदल्यात नानांनी केलेली सेवा या दोन्ही गोष्टींमधून त्यांच्या नात्यातील परस्पर आदर दिसून येतो.

कलाकार म्हणून दोघांनीही मोठे यश मिळवले; पण त्यांच्या मैत्रीचे महत्त्व प्रसिद्धी किंवा लोकप्रियतेत नव्हते. गरजेच्या काळात मदतीचा हात देणे आणि त्या मदतीची आयुष्यभर जाणीव ठेवणे, हीच या नात्याची खरी ओळख होती. म्हणूनच नाना पाटेकर आणि अशोक सराफ यांची मैत्री आजही रसिकांच्या मनात विशेष स्थान राखून आहे.