महाबोधी महाविहार मुक्तीसाठी संघटित एल्गार : नागपूरात भंते सुरई ससाई, भंते आकाश लामा, भंते विनयाचार्य धर्ममंचावर एकत्र
नागपूर, दि. 31 : महाबोधी महाविहार मुक्तीसाठी संघटित एल्गार या घोषणेसह नागपूरात ऐतिहासिक वातावरण निर्माण झाले. महाबोधी महाविहार हा जागतिक बौद्ध वारशाचा केंद्रबिंदू असून, गेल्या अनेक दशकांपासून त्याच्या मुक्तीसाठी चाललेल्या चळवळीला आता नवी दिशा मिळाली आहे. या आंदोलनाच्या पुढाकारासाठी भंते सुरई ससाई, भंते आकाश लामा आणि भंते विनयाचार्य या तिन्ही आंतरराष्ट्रीय ख्यातीच्या बौद्ध भिक्षूंची एकत्र उपस्थिती महत्त्वपूर्ण ठरली.
महाबोधी महाविहार हे केवळ धार्मिक स्थळ नसून ते जगभरातील बौद्धांचे अध्यात्मिक हृदयस्थान आहे. तथापि, गेल्या काही काळापासून या ठिकाणी बौद्ध समाजाला अपेक्षित स्वायत्तता मिळत नाही. यामुळे बौद्ध भिक्षू, संघटनांचे नेते आणि असंख्य अनुयायी एकत्र येत “महाबोधी महाविहार मुक्तीसाठी संघटित एल्गार” ही ऐतिहासिक घोषणा देत आहेत.
भंते सुरई ससाई यांनी आपल्या भाषणात महाबोधी मुक्ती आंदोलनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी मांडली. त्यांनी स्पष्ट केले की, बोधगया हे केवळ भारताचेच नाही तर संपूर्ण जगाचे बौद्ध वारसा केंद्र आहे. मात्र, येथे बौद्ध समाजाच्या हक्कांना बाधा येणे ही अत्यंत खेदजनक बाब आहे. यासाठी जगभरातील बौद्ध संघटनांनी एकत्र येऊन ठामपणे आवाज उठवणे गरजेचे असल्याचे ते म्हणाले.
भंते आकाश लामा यांनी या एल्गारला एक प्रकारचे जागतिक आंदोलनाचे रूप दिले. त्यांच्या मते, महाबोधी महाविहार हे मानवतेचा संदेश देणारे केंद्र असून, त्याचे मुक्तीकरण हे केवळ धार्मिक नव्हे तर सामाजिक न्यायाचेही प्रकरण आहे. त्यांनी जगभरातील तरुणांना या लढ्यात सहभागी होण्यासाठी आवाहन केले.
भंते विनयाचार्य यांनीही या प्रसंगी उपस्थितांना संबोधित करताना सांगितले की, महाबोधी मुक्तीसाठीचा लढा केवळ परंपरा जपण्यासाठी नाही, तर बौद्ध समाजाच्या अस्तित्वाशी निगडित आहे. त्यांनी आंदोलनाला अधिक संघटित करण्यासाठी कार्यकर्त्यांना प्रेरित केले.
या धर्ममंचावरून सर्व भिक्षूंनी एकमुखाने महाबोधी महाविहार मुक्तीसाठी संघर्ष तीव्र करण्याचा निर्धार केला. नागपूरातील बौद्ध बांधवांनी मोठ्या संख्येने सहभाग घेत, या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार झाले.
माजी मंत्री राजकुमार बडोले यांनी देखील महाबोधी मुक्तीसाठी एकत्र येण्याचे आवाहन केले होते. त्यांच्या या आवाहनाला प्रतिसाद देत बौद्ध नेत्यांनी एकत्रितपणे “महाबोधी महाविहार मुक्तीसाठी संघटित एल्गार” या आंदोलनाची दिशा ठरवली.
या आंदोलनामुळे पुन्हा एकदा महाबोधी महाविहार मुक्ती प्रश्नावर राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चा रंगण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. बौद्ध समाजाच्या हक्कांसाठी सुरू झालेल्या या संघर्षाचा आवाज आता आणखी तीव्र होईल, अशी चिन्हे दिसत आहेत.

