पोकळ धमक्यांवर रशियाचा जबरदस्त प्रत्युत्तर; भारताबद्दल काय सांगितलं?
रशियाचे अमेरिकेला जबरदस्त उत्तर; भारताबद्दल महत्त्वाचे विधान केल्याने जागतिक राजकारण तापले
अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अलीकडेच भारत रशियाकडून तेल खरेदी करणार नाही असे विधान केले. या विधानाने जागतिक राजकारणात खळबळ उडाली, तसेच भारत आणि रशिया यांच्यातील आर्थिक आणि राजकीय संबंधांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. ट्रम्प यांच्या या विधानावर भारतानेही थेट भाष्य केले, परंतु आता रशियाने सुद्धा आपल्या भूमिकेची स्पष्टता दर्शवली आहे.
रशियाचे परराष्ट्र मंत्रालय म्हणते की, अमेरिका आपले दबाव वाढवत आहे, मात्र रशिया आणि भारत यांच्यातील दीर्घकालीन भागीदारीवर याचा परिणाम होणार नाही. मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, “भारतासोबतचे आपले संबंध प्रामाणिक आणि पारदर्शक आहेत. कोणतेही बाह्य दबाव आमच्या धोरणावर परिणाम करू शकणार नाही.” या विधानाने आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये मोठी चर्चा सुरू केली आहे.
विशेषज्ञांच्या मते, रशिया आणि भारत यांच्यातील तेल आणि ऊर्जा क्षेत्रातील भागीदारी अनेक दशकांपासून मजबूत आहे. दोन्ही देशांच्या सामरिक आणि आर्थिक हितसंबंधांमुळे, अमेरिका किंवा इतर देशांचे दबाव थोडक्यात परिणामकारक ठरणार नाहीत. रशियाचे हे विधान ट्रम्प यांच्या आरोपांवर उघडपणे चुनौती देण्याचे स्पष्ट उदाहरण आहे.
भारताच्या दृष्टिकोनातून, देशाचे ऊर्जा सुरक्षा धोरण अत्यंत संवेदनशील आहे. देश रशियाकडून कच्चा तेल खरेदी करत असताना विविध जागतिक बाजारपेठेत बदल होत आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देखील भारताच्या उर्जा सुरक्षा धोरणाबाबत जागतिक स्तरावर स्पष्ट भूमिका घेतली आहे. त्यांनी सांगितले की, भारताच्या धोरणावर कोणत्याही बाह्य शक्तीचा दबाव स्वीकार्य नाही.
या पार्श्वभूमीवर, जागतिक राजकारणातील सामरिक समीकरण बदलत आहे. अमेरिका आणि रशियामध्ये होणारे संवाद, तसेच भारताच्या भागीदारीवर होणारा दबाव, हे सगळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणावर परिणाम करणार आहेत. त्यामुळे, जागतिक अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा सुरक्षा धोरण यावरही याचा थेट परिणाम होणार आहे.
रशियाचे हे उत्तर फक्त राजकीयच नाही, तर आर्थिक दृष्टिकोनातून देखील महत्त्वाचे आहे. तेल खरेदी आणि ऊर्जा भागीदारीच्या बाबतीत, भारताला रशियावर अवलंबित्व आहे, आणि रशिया हे भारतासाठी महत्त्वाचे भागीदार आहे. त्यामुळे, दोन्ही देशांचे संबंध आणखी बळकट होत असल्याचे विश्लेषक सांगतात.
