OBC Maratha आरक्षण संघर्ष पेटला! भुजबळ- वडेट्टीवार आमने-सामने; पुढे काय वादळ येणार?
OBC Maratha आरक्षण संघर्ष पुन्हा एकदा महाराष्ट्राच्या राजकारणाच्या केंद्रस्थानी आला आहे. राज्यात आधीच आरक्षणाचा प्रश्न धगधगत असताना आता या मुद्द्यावरून दोन वरिष्ठ नेते – राष्ट्रवादी काँग्रेसचे छगन भुजबळ आणि विरोधी पक्षनेते विजय वडेट्टीवार – सरळ आमनेसामने आले आहेत. या संघर्षामुळे राज्यातील राजकीय वातावरण तापले आहे, तर समाजातही अस्वस्थता वाढताना दिसत आहे.
मुळात या संघर्षाची ठिणगी पडली ती मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे सरकारने मराठा समाजासाठी आरक्षणाचा निर्णय सकारात्मक पद्धतीने पुढे नेण्याच्या तयारीनंतर. मराठा समाजाचे नेते मनोज जरांगे यांच्या आंदोलनानंतर सरकारी पातळीवर आरक्षणाचा विषय गतीमान झाला. पण हा मुद्दा पुढे सरकताच OBC समाजाकडून तीव्र नाराजी व्यक्त होऊ लागली.
छगन भुजबळ यांनी स्पष्ट भूमिका घेतली की, “मराठा समाजाला आरक्षण द्यायचेच झाले, तर OBC आरक्षणाला हात लावू नका.” त्यांच्या या विधानानंतर OBC समाजात मोठी चळवळ सुरू झाली. भुजबळ यांनी असा आरोपही केला की, “सरकार OBC कोट्यावर गदा आणण्याचा प्रयत्न करत आहे” आणि EWS किंवा स्वतंत्र श्रेणीमध्ये आरक्षण द्या, अशी मागणी त्यांनी केली.
भुजबळ यांच्या या भूमिकेला प्रत्युत्तर देताना विजय वडेट्टीवार यांनी जोरदार हल्लाबोल चढवला. वडेट्टीवार म्हणाले, “भुजबळ यांचं OBC प्रेम अचानक का जागं झालं? मुख्यमंत्रीपद हुकल्याचा राग ते OBC आरक्षणात ओतत आहेत का?” त्यांच्या या वक्तव्यामुळे दोन्ही नेत्यांमध्ये संघर्ष उग्र झाला आहे.
वडेट्टीवार इतक्यावर थांबले नाहीत. त्यांनी भुजबळांवर गंभीर आरोप करत म्हटले की, “राजकारणात स्वतःचा फायदा साधण्यासाठी भुजबळ समाजाची दिशाभूल करत आहेत. आरक्षणावरून समाजात दरी निर्माण करू नका.” या वक्तव्याला उत्तर देताना भुजबळांनी वडेट्टीवारांना आव्हान दिले – “मी OBC समाजासाठी आयुष्यभर लढलो, हे माझ्याकडे पुरावे आहेत. वडेट्टीवारांनी समाजाला भडकावू नये.”
या आरोप-प्रत्यारोपामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ माजली आहे. दुसरीकडे, OBC आणि मराठा दोन्ही समाज संवेदनशील असल्याने राज्य शासन चिंतेत आले आहे. समाजांमध्ये तणाव निर्माण होऊ नये म्हणून आता सरकार काळजीपूर्वक वाटचाल करत आहे.
दरम्यान, मराठा समाजातील काही गट OBC श्रेणीत सरसकट मराठा-ओबीसी एकसमान आरक्षणाचा पर्याय मांडत आहेत. पण OBC संघटनांचा इशारा स्पष्ट आहे – “आमच्या कोट्यावर कुठलीही गदा चालणार नाही.” मनोज जरांगे यांनीही पूर्वी जाहीर केले होते की, “मराठांना OBC प्रमाणपत्र मिळाले पाहिजे.” याच मुद्द्यावरून तणाव टोकाला पोहोचला आहे.
राज्य शासन या वादात अडकलेले असले तरी आरक्षणाचा प्रश्न कायदेशीर चौकटीत सुटणे अत्यावश्यक आहे. सुप्रीम कोर्टाने आधीच ५० टक्क्यांच्या मर्यादेवर स्पष्ट मत मांडले आहे. त्यामुळे सरकारवर दुहेरी दबाव आहे – समाजालाही न्याय द्यायचा आणि कोर्टातील अडचणीही टाळायच्या.
राज्यातील विरोधकांनी यावरून शिंदे-फडणवीस सरकारवर टिका सुरू केली आहे. विरोधकांचे मत आहे की, “सरकार ठोस आराखडा न आणता समाजांना भिडवत आहे.” तर सत्ताधारी म्हणत आहेत की, “आरक्षणावर निर्णय न्यायालयीन प्रक्रियेनेच घेऊ.”
या पार्श्वभूमीवर OBC आणि मराठा समाजातील संघर्ष अधिक तीव्र होईल का? भुजबळ आणि वडेट्टीवार यांच्यातील संघर्ष राज्यात नवे राजकीय समीकरण घडवेल का? हा प्रश्न आता सगळ्यांच्याच मनात आहे.
