रविभवनातील बंगल्यांचा वापर वर्षभर – दुरुस्ती आवश्यकतेनुसार!
नागपूर – राज्य अधिवेशनाच्या वेळापुरतीच नव्हे तर वर्षभर वापरण्यासाठी तयार आहे, अशी माहिती देताना सार्वजनिक बांधकाम विभागातील नागपूर विभागाचे अधीक्षक अभियंता जनार्दन भानुसे यांनी शुक्रवारी पत्रकारांशी बोलताना सांगितली आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, रविभवन येथील मंत्रिमंडळीय बंगले फक्त अधिवेशन काळात वापरण्यासाठी बंद ठेवलेले नाहीत; उलट, ते वर्षभर कार्यक्षम ठेवण्यासाठी दुरुस्ती व देखभालीचे काम नियमितपणे केलं जात आहे.
भानुसे यांनी स्पष्ट केले की, बंगल्यांच्या दुरुस्ती-देखभालीवर कोट्यवधींचा खर्च चालतो आहे. तथापि, हे काम “आवश्यकतेनुसार” केलं जात असल्याचे ते म्हणाले. “सर्व बंगले एकाचवेळी खराब होऊन बंद पडत नाहीत. त्यामध्ये काही जुन्या आणि काही तुलनेने चांगली स्थितीत आहेत,” असे भानुसे यांनी नमूद केले.
विशेषतः यंदा क्र ९, १८ व २९ क्रमांकाच्या या तीन बंगल्यांचे छत व टाईलचे काम पूर्ण करण्याची आवश्यकता निर्माण झाली होती. त्यानुसार त्या कामांची सुरुवात करण्यात आली असून अन्य बंगल्यांमध्येही आवश्यक दुरुस्ती वेळोवेळी केली जात आहे. भानुसे यांनी सांगितले की, “दरवर्षी काही बंगल्यांची मेजर दुरुस्ती करावी लागते” आणि त्या खर्चाची श्रेणी साधारणपणे १२ ते १५ लाख रुपयांपर्यंत असू शकते.
रविभवन परिसरातील हे बंगले आजपासून सुमारे ७५ वर्षे जुने असल्याचे अधिकारी म्हणतात. त्यामुळे त्यांची स्थिती राखणे व सुरक्षित ठेवणे हे मोठे आव्हान आहे. “जुन्या काळातील बांधकाम असल्यामुळे सतत देखभालीची गरज असते; पण ते काम नेमका ‘आवश्यकतेनुसार’च चालू आहे,” असे भानुसे यांनी स्पष्ट केले.
याव्यतिरिक्त, काही बंगल्यांसाठी मंत्र्यांकडून पत्रे आली आहेत ज्यामध्ये त्या बंगल्यांमधील दुरुस्ती-देखभालीचा प्रश्न उपस्थित करण्यात आला होता. त्यानुसार त्या सूचनांची माहिती अधीक्षक अभियंता कार्यालयाने प्राप्त केली असून कामे तदनुरूप सुरु आहेत.
भानुसे यांनी पुढे सांगितले की, बंगल्यांचा वापर केवळ अधिवेशन काळापुरता नसून तो वर्षभर चालू आहे. त्यामुळे केवल अधिवेशनाच्या सुरक्षेपुरती मर्यादित न ठेवता, संपूर्ण वर्षातील आवश्यकतेनुसार देखभालीचा प्रश्न लक्षात घेण्यात आला आहे. हे लक्षात घेता, कामे नियोजनबद्ध पद्धतीने होत आहेत. “अधिवेशनानिमित्त कामे केल्याने त्यावेळी वाढीव गती घेण्याचं कारण असू शकतं, पण वापर हा अधिवेशनपुरता मर्यादित नाही,” असा भानुसे यांचा दावा आहे.
राजभवनाच्या (राजभवन) बाबतीतही मोठ्या प्रमाणात कामे प्रस्तावित आहेत. त्या कामांत मुख्य इमारतीतील किचन व टॉयलेट बदलणे, पाच बंगले यांच्या दुरुस्तीची गरज आणि इतर विभागीय सुधारणा यांचा समावेश आहे. या कामांसाठी सुमारे १० कोटी रुपयांचे प्रस्ताव तयार आहेत, असे भानुसे यांनी सांगितले.
वर्तमानात बहुविध बाबींचा विचार केला जात आहे — जुन्या बांधकामाचा कालबाह्य होणं, स्थापत्य बदल, वापर वाढणे आणि देखभालीचा खर्च वाढणं. अशा परिस्थितीत, या बंगल्यांचा हाताळणी योग्य पद्धतीने करणे हे विभागाच्या जलद गतीने चालून येणाऱ्या जबाबदाऱ्या पैकी एक आहे. भानुसे यांच्या म्हणण्यानुसार, “कामे आवश्यकतेनुसार बदलली जात आहेत; काही वेळेस छप्पर व टाईल बदलावी लागतात, तर काही वेळेस इतर भागांची दुरुस्ती.” या प्रकारे वेळोवेळी योग्य तो उपाय करण्यात येतो आहे.
मुख्य म्हणजे हे आहे की, भविष्यातही या बंगल्यांचा वापर वर्षभर असेच सुरु राहणार आहे, त्यासाठी देखभालीची आणि दुरुस्तीची व्यवस्था अधिक मजबूत करण्याची गरज आहे. वाचकांनी हे लक्षात घ्यावे की, सार्वजनिक निधीचा वापर आणि सरकारच्या मंत्री निवास व्यवस्थापनाचा प्रकार यावर नागरिकांचा बाळगावा वाढू शकतो.
शेवटी, रविभवनातील या बंगल्यांची स्थिती, त्यांचा वापर, त्यावर होणारा खर्च आणि देखभाल-कामाची माहिती हे निष्पक्षपणे समजून घेणे महत्त्वाचं आहे. कारण या प्रकारच्या प्रशासकीय निर्णयांचा परिणाम केवळ सुविधा पुरवणाऱ्यांवर नाही तर सर्व नागरिकांवर होतो.
