गोंदियात ‘एचएसआरपी’ चा चौथा वाढीव मुदतखत — अर्ध्याहून अधिक वाहनांवर अद्याप जीर्ण प्लेट्स? अंतिम डेडलाइन कधी?

गोंदियात ‘एचएसआरपी’ चा प्रश्न आता गंभीर वळणावर आला आहे. अर्ध्याहून अधिक वाहनांवर अजूनही एचएसआरपी (हाय सिक्युरिटी रजिस्ट्रेशन प्लेट) बसलेली नाहीत, आणि तरीही त्यासाठी मिळालेली चौथी वेळशक्य वाढ समाप्त होण्याच्या वाटेवर आहे. वाहनधारकांच्या निष्क्रियतेमुळे आणि दर्जेदार प्रक्रिया न मिळाल्यामुळे दोन गोष्टी स्पष्ट झाल्या आहेत – एक म्हणजे देशाच्या वाहतूक नियमावलीनुसार सुरक्षितता वाढवण्याचा हेतू आहे; पण दुसरी म्हणजे प्रत्यक्ष अंमलबजावणीमध्ये गंभीर अडचणी येत आहेत.

गोंदिया जिल्ह्यातील परिवहन विभागाने जाहीर केले होते की जुन्या वाहनांवर म्हणजे १ एप्रिल २०१९ पूर्वी नोंदणीकृत वाहनांवर एचएसआरपी अनिवार्य आहे. परंतु त्या गाडींवर आजही जुनी, सामान्य नंबर प्लेट्स दिसत आहेत. अनेक वाहनधारक हे म्हणतात की “अपॉइंटमेंट मिळत नाही”, “फिटमेंट सेंटर शांत आहेत” किंवा “माहिती कमी आहे” अशा अडचणींमुळे आपण बाजूला राहिलो आहोत. या स्थितीने विभागाचे धैर्यही कमी केले आहे.

याची गंभीर बाजू अशी आहे की विभागाने चार वेळा मुदतवाढ दिली असूनही प्रतिसाद अपेक्षित स्तरावर नाही. अंतिम वाढीव मुदत जवळ आली आहे आणि आता सर्वांचे लक्ष आहे — आता काय? खरेतर, वाहनधारकांनी हे समजून घ्यावे की जुनी नंबर प्लेट असणाऱ्या वाहनांना पुढे अनेक कायदेशीर अडचणींना सामोरे जावे लागू शकते. वाहन विक्री-हस्तांतरण, तपासणीनंपासणे, इन्सुरन्स किंवा बँक कर्ज यांसारख्या प्रक्रियेत अडथळा येण्याची शक्यता आहे.

दुसरीकडे, विभागीय अधिकाऱ्यांच्या मते, “फिटमेंट सेंटरची संख्या पुरेशी नाही” हे मुख्य कारण आहे, कारण वाहनांचे प्रमाण दिवसेंदिवस वाढले आहे. तर काही वाहनधारकांनी अपॉइंटमेंट घेतली पण वेळ दिली गेली नसल्याचाही आरोप उपस्थित केला आहे. म्हणूनच विभागाला पुढील पावलांची आखणी करावी लागत आहे — म्हणजे वाढीव वेळ आणखी देता येईल का किंवा कडक कारवाई सुरू केली जाईल का, हे ठरवायचे आहे.

या पार्श्वभूमीवर एक प्रश्न सतत विचारला जात आहे — “डेडलाइन कधी?” हे प्रश्न आता गोंदियातच नव्हे तर महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्यांमध्येही विचारले जात आहेत. वाहनधारक-परिवहन विभाग – या दोन्हींचे हित सांभाळणे गरजेचे आहे. विभागाकडून असा इशारा आहे की अंतिम मुदतीनंतर वाहनावर एचएसआरपी नसल्यास दंड किंवा प्रवर्तनीय कारवाई होण्याची शक्यता वर्तविली गेली आहे. त्यामुळे आता ऐशाचा काळ संपत आला आहे, सतर्कता वाढवण्याची वेळ आली आहे.

यात्रांदरम्यान, वाहनधारकांनी पुढे काय करावे? प्रथम म्हणजे आपला वाहन RC बुक, चेसिस क्रमांक व इतर आवश्यक कागदपत्रे तपासा. अधिकृत वेबसाइटवर (परिवहन विभागाच्या) ऑनलाईन अपॉइंटमेंट घ्या. न मिळाल्यास स्थानिक फिटमेंट सेंटरमध्ये जाऊन अधिक माहिती घ्या. दुसरीकडे, विभागानेही अधिक केंद्रे, अधिक वेळा व ब्रॉडकास्ट माध्यमातून जनजागृती वाढवणे आवश्यक आहे.

गोंदिया जिल्ह्यातील या प्रकरणातून हे स्पष्ट होत आहे की सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाची पावले मात्र प्रत्यक्षात अंमलात येण्यास वेळ लागतो. पण आता परिस्थिती इतकी जाते की वाढीव वेळेची शक्यता कमी दिसते, आणि वेळ संपण्यासाठी तयार आहे. त्यामुळे वाहनधारकांनी पुढे किती तळमळीने पुढाकार घेतो, हे पाहणे महत्वाचे ठरणार आहे.

शेवटी, एचएसआरपी लावलेली वाहनं हे फक्त नियमपूर्ततेचा प्रश्न नाही, तर सार्वजनिक सुरक्षिततेचा, ओळखूण्यायोग्यत्वाचा व दंडप्रियतेचाही विषय आहे. आणि गोंदियात हा विषय आता उशीराचा पण गंभीर वळण घेऊन पुढे जात आहे. वाहनधारकांना काळजीपूर्वक व वेळेत पुढाकार घ्यावा — कारण डेडलाइनची घडी येऊन ठेपली आहे.