“११ जहाल नलक्षवादी आत्मसमर्पण – गोंदियात ‘एमएमसी’ दलम एका झटापटीत खिळखिळा!”
गोंदिया — महाराष्ट्र–मध्यप्रदेश–छत्तीसगड (एमएमसी) झोनमधील दरेकसा दलमचे ११ कट्टर नलक्षवादी शुक्रवारी (दि. २८ नोव्हेंबर) गोंदिया जिल्हा पोलिसांच्या समोर निर्भत आत्मसमर्पणाचे पाऊल उचलले. ही घटना — एकाचवेळी असे सर्वांचा आत्मसमर्पण — गोंदिया जिल्ह्यात प्रथमच घडलेली आहे. या सर्व नलक्षलवाद्यांवर राज्य शासनाने एकूण ₹ ८९ लाखांचे बक्षीस घोषित केले होते.
स्वतःला CPI (Maoist) च्या (MMC) झोनमध्ये सामील असलेला दरेकसा दलम हा परिसरात खूप सक्रिय होता. या सगळ्यांत सर्वाधिक महत्त्वाचा होता या दलमचा वरिष्ठ कमांडर Anant alias Vinod Sayyana (नामांतर: विकास / नवज्योत) — ज्याच्यावर एकट्याच ₹ २५ लाखांचे बक्षीस होते.
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आत्मसमर्पणाचे हे पाऊल अचानक आले नाही. २४ नोव्हेंबर रोजी अनंत यांनी अध्यक्षांनां व मुख्यमंत्र्यांना पत्र पाठवून आत्मसमर्पणासाठी १५ फेब्रुवारीपर्यंत मुदत मागितली होती. मात्र, छत्तीसगडचे गृहमंत्री यांनी “आता अधिक विलंब नको” असे आवाहन केल्यावर आणि संयुक्त सुरक्षा अभियानाच्या वाढत्या दडपशाहीने हा गट तणावाखाली आला. २७ नोव्हेंबरला त्यांनी १ जानेवारी रोजी सर्वांनी शस्त्रे सोडण्याची घोषणा केली होती. परंतु, त्यामुळे अगोदरच — पोलिसांशी संपर्क साधून — त्यांनी आत्मसमर्पणाची तयारी दाखवली. गेल्या चार-पाच दिवसांपासून पोलिस यंत्रणा त्यांच्याशी संपर्कात होती.
शुक्रवारी रात्री पोलीस मुख्यालयात झालेल्या पत्रकार परिषदेत पोलिस उपमहानिरीक्षक (DIG) Ankit Goyal, गोंदिया जिल्हा पोलीस अधीक्षक Gorakh Bhamre आणि अप्पर पोलीस अधीक्षक उपस्थित होते. त्यांनी सांगितले की, या ११ नलक्षलवाद्यांनी एकावेळी आत्मसमर्पण केले असल्यामुळे दरेकसा दलमचे अस्तित्व कृत्रिमरीत्या कमी झाले आहे. परिसर सध्या पूर्णपणे नक्षलमुक्त होण्याच्या मार्गावर असल्याची आशा त्यांनी व्यक्त केली.
आत्मसमर्पण करणाऱ्यांमध्ये — अनंत alias विनोद सय्याना (वय: ४०) तसेच पांडु पुसू वड्डे (३५), रामे येशु नरोटे (३०), धरमसहाय पोरेटी (३५), शेवंती रायसिंग पंधरे (३२), काशीराम राज्या बंतुला (६२), नक्के सुकलू कारा (५५), सन्नू मुडियम (२७), सदु पुलाई सोत्ती (३०), शीला चमरु मडावी (४०), रितु भिमा दोड्डी (२०) अशी नावे आहेत. हे सर्व दरेकसा दलमशी संबंधित होते.
पोलिसांनी सांगितले की, आत्मसमर्पण करताना नलक्षलवाद्यांनी AK-47, SLR, INSASrifle तसेच .303 राइफल, एक शॉट बंदुका आणि दहशत निर्माण करणारे अनेक साहित्य पोलिसांना सुपूर्द केले आहेत.
हा आत्मसमर्पणाचा निर्णय, विशेषतः त्यामुळे चालू असलेल्या सुरक्षा उपाययोजनांना—विकासकामांना व दबावाला—नलक्षलवाद्यांना आठवण करून देतो की, त्यांचा दबाव वाढत आहे. DIG अंकित गोयल म्हणाले की, दरेकसा दलमचे निर्बंधित सदस्य आता मुख्य प्रवाहात येण्यासाठी तयार आहेत. त्यामुळे या भागातील माओवादी प्रभाव कमी होईल आणि या झोनमधील भरती व संपर्क यांचा दर घटेल.
गोंदिया पोलिसांनी आधीच विधान केले आहे की, या आत्मसमर्पणमुळे जिल्हा पूर्णपणे नक्षलमुक्त होण्याच्या मार्गावर आहे. आतापुढे स्थानिक लोक आणि प्रशासन यांना आता स्थिरता व विकासासाठी पावले उचलता येतील, अशी अपेक्षा आहे.
या घटनेने फिरकी बदलवण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे — दरेकसा दलमचे हे नेतृत्व व त्यांचे सदस्य जे पूर्वी जंगलात लढाईत होते, आता सामान्य जीवनाकडे वळत आहेत. हा क्षण महाराष्ट्र व आसपासच्या राज्यांसाठी नलक्षलवादाविरुद्ध एक मोठा विजय ठरू शकतो.
