भंडारा जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा, १३७ कोटींची कर्जमाफी

स्थान: Bhandara

महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार, पणन व वस्त्रोद्योग विभागातर्फे राबविण्यात येत असलेल्या पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना, २०२६ अंतर्गत भंडारा जिल्ह्यातील थकीत शेतकरी कर्जदारांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळाला आहे. या महत्त्वाकांक्षी योजनेमुळे ऐन हंगामात बळीराजाला मोठा आधार मिळाला असून, जिल्ह्यातील हजारो पात्र शेतकऱ्यांच्या कर्ज खात्यात थेट निधी जमा होण्यास सुरुवात झाली आहे. मिळालेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, जिल्ह्यातील २०,९२२ थकीत शेतकरी कर्जदारांना तब्बल १३७.१९ कोटी रुपयांची कर्जमाफी देण्यात आली आहे. ही रक्कम थेट संबंधित पात्र शेतकऱ्यांच्या कर्ज खात्यात जमा करण्यात आल्यामुळे शेतकऱ्यांमधून समाधान व्यक्त होत आहे. शेतकरी सततची नैसर्गिक संकटे, जसे की अतिवृष्टी, अवकाळी पाऊस आणि दुष्काळ यांसारख्या आव्हानांचा सामना करत असतात. तसेच वाढता उत्पादन खर्च आणि शेतीमालाला बाजारपेठेत मिळणारा उतार-चढावाचा भाव यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडतात. अशा बिकट परिस्थितीतून शेतकऱ्यांना बाहेर काढण्यासाठी आणि त्यांना आगामी हंगामासाठी पुन्हा उभे करण्यासाठी शासनाचे हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे. या कर्जमुक्ती योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी भंडारा जिल्ह्यात प्रशासकीय पातळीवर वेगाने हालचाली झाल्या. योजनेसाठी जिल्ह्यातील एकूण ३०,५९४ माहिती कर्जखात्यांची महाआयटीच्या पोर्टलवर ऑनलाइन पद्धतीने अपलोड करण्यात आली होती. त्यानंतर प्रशासकीय आणि संगणकीय पडताळणी करण्यात आली. या पडताळणी प्रक्रियेतून निकषांनुसार पूर्णपणे पात्र ठरलेल्या २५,३४७ लाभार्थी शेतकऱ्यांची अंतिम यादी अधिकृतपणे प्रसिद्ध करण्यात आली. या यादीनुसार पात्र ठरलेल्या सर्व शेतकऱ्यांच्या खात्यात टप्प्याटप्प्याने निधी वितरणाचे काम वेगाने सुरू आहे. या योजनेच्या अंमलबजावणीमध्ये जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेने अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. या बँकेमार्फत आतापर्यंत तीन वेगवेगळ्या टप्प्यांत कर्जमाफीची रक्कम पात्र कर्जदारांपर्यंत पोहोचवण्यात आली आहे. पहिल्या टप्प्यात मोठ्या संख्येने शेतकऱ्यांच्या खात्यात रक्कम वर्ग करण्यात आली, तर दुसऱ्या आणि तिसऱ्या टप्प्यातही हा निधी वितरीत करण्यात आला. ऑक्टोबर २०२६ च्या सुरुवातीला पार पडलेल्या तिसऱ्या टप्प्यातील निधी वितरणातही शेकडो शेतकऱ्यांचा समावेश होता. या सर्व टप्प्यांचा विचार करता, केवळ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या माध्यमातून तब्बल १८,४३० थकीत शेतकरी कर्जदारांना ११६.७३ कोटी रुपयांचा मोठा आर्थिक लाभ मिळाला आहे. केवळ सहकारी बँकच नव्हे, तर राष्ट्रीयीकृत आणि व्यापारी बँकांमार्फतही या कर्जमाफीचा निधी पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात यशस्वीरीत्या जमा करण्यात आला आहे. राष्ट्रीय बँकांच्या माध्यमातून पहिल्या, दुसऱ्या आणि तिसऱ्या टप्प्यात नियमितपणे निधी वितरित करण्यात आला असून, यामध्ये ऑक्टोबर २०२६ च्या सुरुवातीस हजारो रुपयांचा निधी संबंधित पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला आहे. यामुळे राष्ट्रीयीकृत बँकांच्या माध्यमातून कर्ज घेतलेल्या ग्रामीण भागातील कर्जबाजारी शेतकऱ्यांनाही मोठा दिलासा मिळाला आहे. दरम्यान, या संपूर्ण प्रक्रियेत पारदर्शकता राखण्यासाठी प्रशासनाने काही महत्त्वाचे नियम व अटी लागू केल्या आहेत. प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या अंतिम लाभार्थी यादीतील ज्या शेतकऱ्यांनी अद्याप आपले आधार प्रमाणीकरण म्हणजेच ई-केवायसी पूर्ण केलेले नाही, त्यांना प्रशासनाकडून तातडीने ही प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. संबंधित शेतकऱ्यांनी जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात जाऊन किंवा ठरवून दिसेल त्या डिजिटल माध्यमातून हे प्रमाणीकरण लवकरात लवकर पूर्ण करावे, असे सांगण्यात आले आहे. योजनेच्या सुधारित आणि कडक निकषांनुसार केवळ आधार प्रमाणीकरण पूर्ण झालेल्या आणि सर्व अटींची पूर्तता करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांनाच या कर्जमाफीचा प्रत्यक्ष लाभ मिळणार आहे. त्यामुळे कोणत्याही पात्र शेतकऱ्याचा लाभ रखडू नये, यासाठी त्यांनी प्राधान्याने ई-केवायसी पूर्ण करावे, अशी सूचना प्रशासकीय यंत्रणेकडून देण्यात आली आहे. या कर्जमाफीमुळे भंडारा जिल्ह्यातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था अधिक बळकट होण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. दीर्घकाळ कर्जाच्या ओझ्याखाली दबलेल्या शेतकऱ्यांना यामुळे नवीन आर्थिक जीवदान मिळाले असून, आगामी हंगामात खते, बियाणे आणि इतर कृषी साहित्याची जुळवाजुळव करताना त्यांना मोठा आधार मिळणार आहे. शासनाच्या या योजनेमुळे बळीराजाचा कृषी क्षेत्रावरील विश्वास अधिक दृढ होईल आणि शेतीपूरक कामांना गती मिळेल, असा विश्वास जाणकारांकडून व्यक्त होत आहे.