सातारा जिल्हा बँक निवडणूक: भाजपला बाजूला ठेवत शिवसेना-राष्ट्रवादीचा डाव; जयकुमार गोरेंना धक्का?
स्थान: सातारा
सातारा जिल्ह्यातील सहकार आणि राजकारणात पुन्हा एकदा सत्तासमीकरणांची चर्चा रंगली आहे. सातारा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या अध्यक्ष आणि उपाध्यक्षपदाच्या निवडीत शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसने एकत्र येत भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवले. अध्यक्षपदी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते उदयसिंह पाटील उंडाळकर, तर उपाध्यक्षपदी शिवसेनेचे माजी आमदार दीपक चव्हाण यांची बिनविरोध निवड झाली. या निवडीमुळे जिल्ह्यातील महायुतीमधील अंतर्गत राजकीय समीकरणांवर प्रश्न उपस्थित होऊ लागले आहेत.
शिवसेना-राष्ट्रवादीचा एकत्रित निर्णय
सातारा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या अध्यक्षपदासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते उदयसिंह पाटील उंडाळकर यांनी उमेदवारी अर्ज दाखल केला होता. तर उपाध्यक्षपदासाठी शिवसेनेचे माजी आमदार दीपक चव्हाण यांनी अर्ज भरला होता. दोन्ही पदांसाठी त्यांची बिनविरोध निवड झाली. त्यामुळे बँकेच्या नेतृत्वाची सूत्रे राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेनेकडे गेली आहेत.
या निवडीचे वैशिष्ट्य म्हणजे भाजपला या सत्तासमीकरणातून बाजूला ठेवण्यात आले. राज्यात महायुतीमध्ये भाजप, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस हे पक्ष एकत्र असले, तरी स्थानिक पातळीवर सहकारी संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये वेगळी समीकरणे तयार होऊ शकतात, याचे उदाहरण या निवडीतून समोर आले आहे.
जिल्हा परिषद निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर चर्चा
सातारा जिल्हा परिषदेच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत भाजपकडून झालेल्या पराभवाचा वचपा शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसने जिल्हा बँकेच्या निवडीत काढल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू आहे. जिल्हा परिषद निवडणुकीतील घडामोडी आणि त्यानंतरची ही सहकारी बँकेची निवड यांची सांगड घातली जात आहे.
मात्र, या निवडीमागे केवळ मागील राजकीय पराभवाचा बदला घेण्याची भूमिका होती, असे निश्चितपणे म्हणता येणार नाही. उपलब्ध माहितीनुसार, दोन्ही पक्षांनी एकत्रित निर्णय घेत अध्यक्ष आणि उपाध्यक्षपदासाठी उमेदवार निश्चित केले. या निर्णयामागील अंतर्गत चर्चा आणि सर्व संचालकांची भूमिका याबाबत अधिक तपशील समोर आलेला नाही.
शंभूराज देसाई आणि मकरंद पाटील यांच्या भूमिकेची चर्चा
या संपूर्ण घडामोडीत मंत्री शंभूराज देसाई आणि मंत्री मकरंद पाटील यांच्या भूमिकेकडे लक्ष वेधले जात आहे. त्यांनी भाजपला बाजूला ठेवत जिल्हा बँकेच्या पदांची निवडणूक पार पडू दिल्याची चर्चा आहे. या माध्यमातून मंत्री जयकुमार गोरे यांना राजकीय शह दिल्याचेही बोलले जात आहे.
विशेष म्हणजे, राज्य पातळीवर महायुतीतील सहकार्य कायम असले तरी जिल्हा पातळीवर स्थानिक नेतृत्व, सहकारी संस्थांमधील प्रभाव आणि राजकीय वर्चस्व यांमुळे वेगवेगळी समीकरणे तयार होतात. सातारा जिल्हा बँकेच्या निवडीने या स्थानिक राजकारणातील मतभेद आणि समन्वयाचे प्रश्न पुन्हा चर्चेत आणले आहेत.
महायुतीतील स्थानिक समन्वयाची परीक्षा
सहकारी बँका या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वाच्या संस्था आहेत. शेतकरी, व्यापारी, सहकारी संस्था आणि स्थानिक आर्थिक व्यवहारांशी त्यांचा थेट संबंध असतो. त्यामुळे अशा संस्थांवरील नेतृत्वाचा प्रश्न राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाचा ठरतो. सातारा जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदी राष्ट्रवादीचा आणि उपाध्यक्षपदी शिवसेनेचा प्रतिनिधी निवडला गेल्याने या दोन्ही पक्षांचा स्थानिक प्रभाव अधोरेखित झाला आहे.
या निवडीमुळे भाजप आणि महायुतीतील अन्य घटक पक्षांमध्ये पुढील काळात कोणती भूमिका घेतली जाते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. विशेषतः जयकुमार गोरे यांची प्रतिक्रिया आणि महायुतीतील वरिष्ठ नेत्यांची भूमिका याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष असेल.
सातारा जिल्हा बँकेच्या निवडीने स्थानिक राजकारणात नवे समीकरण समोर आणले आहे. राज्यात एकत्र असलेल्या पक्षांनी जिल्हा पातळीवर स्वतंत्र निर्णय घेतल्याने महायुतीतील समन्वयाचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. या घडामोडींचा परिणाम आगामी स्थानिक राजकीय समीकरणांवर कसा होतो, हे पुढील काळात स्पष्ट होईल.

