भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण, सेंसेक्स आणि निफ्टी लाल निशानात
स्थान: Indian share market
सोमवार, २८ सप्टेंबर २०२६ रोजी भारतीय शेअर बाजाराची सुरुवात अत्यंत निराशेने झाली. जागतिक बाजारातील मंदी, कच्च्या तेलाच्या भडकलेल्या किंमती आणि परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी आक्रमकपणे केलेले विक्रीचे सत्र यामुळे बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजचा प्रमुख इंडेक्स असलेला सेन्सेक्स आणि नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजचा निफ्टी मोठ्या घसरणीसह लाल निशानात कारोबार करताना दिसून आले. बाजाराच्या सुरुवातीच्या सत्रातच गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण पसरले होते आणि जसजसे सत्र पुढे सरकले तसतसा विक्रीचा दबाव अधिक तीव्र होत गेला. मुंबईतील दलाल स्ट्रीटवर गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान झाल्याचे या प्राथमिक आकडेवारीवरून स्पष्ट होते. उपलब्ध माहितीनुसार, सोमवारच्या सुरुवातीच्या व्यवहारात सेन्सेक्स सुमारे ७३० ते ९५७ अंकांच्या दरम्यान घसरून ७२,९३८ ते ७३,१७० या अंकांच्या पातळीवर येऊन ठेपला. दुसरीकडे, निफ्टीने देखील २३१ ते २९९ अंकांची मोठी आपटी खात २२,८४१ ते २२,९०८ या पातळीपर्यंत मजल मारली. बाजारातील या अचानक आलेल्या तीव्र पडझडीमुळे गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत मोठी घट झाली असून, बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते आगामी काळातही अनिश्चिततेचे हे सावट कायम राहू शकते. या संपूर्ण घडामोडींमागे अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत कारणे असल्याचे विश्लेषकांचे म्हणणे आहे. बाजारातील या घसरणीचे सर्वात प्रमुख कारण म्हणजे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमतीमध्ये झालेली लक्षणीय वाढ. ब्रेंट क्रूड तेल सुमारे २.२७ टक्क्यांनी वधारून १०६.७ डॉलर प्रति बॅरल या उच्चांकी पातळीवर पोहोचले. भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या ऊर्जा आयातदारांपैकी एक असल्याने, कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्यामुळे देशाचा आयात खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढतो. याचा थेट नकारात्मक परिणाम भारताच्या चालू खात्यातील तुटीवर आणि पर्यायाने देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेवर होतो. ऊर्जा क्षेत्रातील या महागाईने गुंतवणूकदारांची धाकधूक वाढवली आहे. याशिवाय, मध्य-पूर्व भागातील भू-राजकीय तणावाने जागतिक अर्थव्यवस्थेची चिंता आणखी वाढवली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाकडून इराणचा शांतता प्रस्ताव फेटाळण्यात आल्यानंतर, या प्रदेशातील पुरवठा साखळी आणि खनिज तेलाची वाहतूक विस्कळीत होण्याच्या भीतीचे गडद सावट निर्माण झाले आहे. या भू-राजकीय अनिश्चिततेमुळे जागतिक स्तरावरच गुंतवणुकीसाठी धोकादायक वातावरण तयार झाले आहे, ज्याचा फटका भारतीय बाजारालाही बसला. देशांतर्गत बाजारातील sentiment वर परिणाम करणारा आणखी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांची सतत चाललेली बिकवाली. परदेशी निधीच्या या सततच्या बहिर्गमनामुळे (outflows) बाजारातील पाया कमजोर झाला आहे. मागील सत्रात म्हणजेच शुक्रवारी परदेशी गुंतवणूकदारांनी बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा काढून घेत तब्बल ३,६९३.९३ कोटी रुपयांच्या शेअर्सची शुद्ध विक्री केली होती. जेव्हा परदेशी फंड मोठ्या प्रमाणावर बाहेर जातात, तेव्हा मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्सवर विक्रीचा दबाव वाढतो आणि संपूर्ण बाजार खाली येतो. या जागतिक आणि देशांतर्गत घटकांचा प्रभाव केवळ भारतापुरता मर्यादित नव्हता, तर संपूर्ण आशियाई बाजारांमध्ये मंदीचे सावट पाहायला मिळाले. दक्षिण कोरियाचा कॉस्पी, जपानचा निक्की आणि चीनचा एसएसई कंपोजिट यांसारखे प्रमुख आंतरराष्ट्रीय आणि आशियाई बाजार देखील घसरणीसह लाल रंगातच व्यवहार करत होते. जगभरातील अर्थव्यवस्थांमध्ये सध्या मंदीची भीती आणि वाढती महागाई या दोन आघाड्यांवर लढा सुरू असल्याने, जागतिक गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्यायांकडे वळत असल्याचे दिसत आहे. विश्लेषकांच्या मते, अशा अस्थिर वातावरणात किरकोळ गुंतवणूकदारांनी कोणतीही घाईगडबड न करता अभ्यासपूर्ण आणि दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून गुंतवणूक करणे हिवाळा ठरते. बाजारातील ही घसरण तात्कालिक आहे की दीर्घकाळ टिकणारी, हे आगामी काही दिवसांमधील भू-राजकीय घडामोडी आणि कच्च्या तेलाच्या किंमतीच्या हालचालींवर अवलंबून असेल.
