सटवा येथे दिवाळीनिमित्त नवटंकी ड्रामाचे आयोजन; लोककला जिवंत ठेवण्यात कलाकारांचे योगदान – दुर्गाप्रसाद ठाकरे
स्थान: गोरेगांव
गोरेगाव तालुक्यातील सटवा येथे दिवाळीच्या पर्वावर बाल गणेश नाट्य मंडळाच्या वतीने ११ नोव्हेंबर रोजी नवटंकी ड्रामा कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. ग्रामीण भागातील लोककला आणि सांस्कृतिक परंपरा जपण्याच्या उद्देशाने आयोजित या कार्यक्रमाला ग्रामस्थांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. आधुनिक मनोरंजनाची साधने उपलब्ध असतानाही पारंपरिक लोककला जिवंत ठेवण्याचे काम कलाकार करत आहेत, असे प्रतिपादन जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे संचालक दुर्गाप्रसाद ठाकरे यांनी केले.
लोककला ही समाजप्रबोधनाचे प्रभावी माध्यम
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानावरून बोलताना दुर्गाप्रसाद ठाकरे म्हणाले की, पूर्वी समाजप्रबोधन, शिक्षण आणि मनोरंजनाची आधुनिक साधने उपलब्ध नव्हती. अशा काळात आपल्या पूर्वजांनी लोककला, नाट्यप्रयोग आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांच्या माध्यमातून समाजाला जागृत करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य केले. या कलाप्रकारांतून केवळ मनोरंजन होत नव्हते, तर समाजाला विचार करण्याची आणि नवी दिशा स्वीकारण्याची प्रेरणाही मिळत होती.
आजच्या आधुनिक युगातही नवटंकी ड्रामासारख्या पारंपरिक कलाप्रकारांचे आयोजन होत आहे. कलाकार आपल्या सादरीकरणातून लोककलेची परंपरा पुढे नेत आहेत. त्यामुळे ग्रामीण भागातील सांस्कृतिक वारसा टिकून राहण्यास मदत होत असल्याचे ठाकरे यांनी नमूद केले.
मान्यवरांच्या उपस्थितीत उद्घाटन
या कार्यक्रमाचे उद्घाटन कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे संचालक महेंद्र ठाकूर यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी योगेश चौधरी उपस्थित होते. भागचंद रहांगडाले यांनी दीपप्रज्वलन केले. कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला रंगदेवतेचे विधिवत पूजन करून सांस्कृतिक कार्यक्रमाला प्रारंभ करण्यात आला.
यावेळी सरपंच अर्चना ठाकूर, उपसरपंच विनोद पारधी, देवकांत ठाकूर, दयानंद कटरे, नितीन कटरे, तंटामुक्त समितीचे अध्यक्ष रवींद्र कटरे, पोलीस पाटील टिकाराम रहांगडाले, सेवा सहकारी संस्थेचे अध्यक्ष कुवरलाल कटरे आणि सेवानिवृत्त शिक्षक इंद्रराज ठाकूर उपस्थित होते.
तसेच खरेदी-विक्री संचालक पुरणलाल ठाकूर, भोजराज कटरे, कुलदीप वैद्य, धर्मराज ठाकूर, महेश ठाकूर, ओमेंद्र ठाकूर, उमराव कडुकार, घनश्याम बोडणे आणि ड्रामा समितीचे अध्यक्ष फत्तुलाल रहांगडाले यांच्यासह अन्य मान्यवरांनी कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली.
लोककलेच्या जतनाचे आवाहन
कार्यक्रमात उपसरपंच विनोद पारधी, भागचंद रहांगडाले, नितीन कटरे, महेंद्र ठाकूर, डॉ. कुवरलाल कटरे आणि इंद्रराज ठाकूर यांनीही मार्गदर्शन केले. ग्रामीण भागातील सांस्कृतिक परंपरा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवण्यासाठी अशा कार्यक्रमांचे आयोजन महत्त्वाचे असल्याचा सूर यावेळी व्यक्त झाला.
कार्यक्रमाचे संचालन ओमप्रकाश चौधरी यांनी केले, तर सुभाष ठाकूर यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी भीकराम चौधरी, सुखराम ठाकूर, महेंद्र पटले, लालचंद कटरे, महेंद्र रहांगडाले, देवेंद्र कटरे, राजेश रहांगडाले, जगजीवन ठाकूर आणि जितेंद्र चौधरी यांनी सहकार्य केले.
ग्रामीण संस्कृतीचा वारसा पुढे नेण्याचा प्रयत्न
नवटंकी ड्रामा हा ग्रामीण भागातील मनोरंजन आणि लोकसंस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग राहिला आहे. काळानुसार मनोरंजनाची माध्यमे बदलली असली, तरी पारंपरिक नाट्यप्रयोगांबद्दल ग्रामीण भागात आजही आकर्षण कायम आहे. सटवा येथे दिवाळीनिमित्त झालेल्या या कार्यक्रमातून कलाकारांना आपली कला सादर करण्याचे व्यासपीठ मिळाले. अशा उपक्रमांमुळे लोककलेचे जतन होण्याबरोबरच गावातील सांस्कृतिक एकोपा आणि परंपरांनाही चालना मिळते.

