“तेजस फायटर जेट दुबईमध्ये का कोसळलं? दुबई एअर शोतील ‘स्वदेशी तेजस’चे गूढ अपघात”

दुबई एअर शोमध्ये अचानक जीवघेणा घटना घडली आहे — भारतीय वायुदलाचा तेजस फायटर जेट एका हवाई प्रदर्शनादरम्यान कोसळला आहे. या अपघातात पायलटचा मृत्यू झाला आहे, अशी माहिती भारतीय वायुसेना (IAF) ने दिली आहे. दुबई एअर शोचा अखेरचा दिवस, अनेक प्रेक्षकांकडून कौतुकाची अपेक्षा असताना हे विमान अचानक नियंत्रण हरवत खाली येत अग्नितरंगात उठलं — आणि पायलटने हा शेवटचा प्रवास आयुष्यभर आठवणीत ठेवेल अशी आगळी-पैगळी वायवी घटना अनुभवली.

ही दुर्घटना सुमारे स्थानिक वेळेनुसार दुपारी 2:10 च्या दरम्यान झाली अशी बातमी आहे. साक्षीदारांनी सांगितले की Tejas विमान हवाई प्रदर्शन करत होते, पण नंतर अचानक ते nosedive (मुख खाली होऊन झुकणे) करत जमिनीवर येताच ती एक मोठी स्फोटक आग बनली. अग्नित्वरील ठिणग्यांसोबत असलेले काळे धूर आकाशात भरभरून पसरल्याचे दृश्य म्हणुन तेथे उपस्थित लोक चकित झाले.

भारतीय वायुसेनेने एका अधिकृत निवेदनात दिली आहे की, “IAF deeply regrets the loss of life and stands firmly with the bereaved family in this time of grief.” त्याचबरोबर, धक्कादायक घटना का घडली हे शोधण्यासाठी Court of Inquiry (जाने-तपास यंत्रणा) लवकरच गठीत केली जाईल, असंही त्यांनी सांगितले आहे.

या अपघाताला एक ऐतिहासिक बाजू देखील आहे: हे दुसरं अपघात आहे तेजस जेटचे आतापर्यंतच्या इतिहासात. हेच विमान गतवर्षी भारतात व्यायामादरम्यान देखील अपघातग्रस्त झाले होते, पण त्या वेळी पायलटने सुरक्षेने उडी मारली होती.

विशेषग्यांचे म्हणणे आहे की, या अपघाताच्या अगोदर पायलट एक barrel roll साठी प्रयत्न करत होता — म्हणजे विमान एका विशिष्ट पद्धतीने फिरवत (axial rotation) एका वळणात येत होते. पण माहिती अशी आहे की त्यावेळी विमानला इतकी उंची किंवा वेग नव्हता की तो पुन्हा वर येऊन नियंत्रण मिळवू शकेल. काही तज्ज्ञांनी असा अंदाज लावला आहे की, इंजिनमध्ये समस्या (engine flameout) देखील एक कारण असू शकते.

तेजस हे भारतात बनवलं जाणारं स्वदेशी Light Combat Aircraft (LCA) आहे, जे Hindustan Aeronautics Limited (HAL) मध्ये विकसित केलं गेले आहे. हे एक 4.5-पिढीचं फायटर जेट आहे आणि त्याचा मुख्य हेतू आहे भारताच्या वायुदलाचं आधुनिकीकरण.

फक्त तंत्रज्ञानाचं नाही, तर या दुर्घटनेने भावनात्मकदृष्ट्या देखील भारताला मोठा धक्का दिला आहे. पायलट Wing Commander नमन श्याल यांचे नाव समोर आले आहे आणि अनेक राजकीय आणि सैन्य नेत्यांनी त्याच्या कुटुंबाला संवेदना दिल्या आहेत.

दुबईमधील स्थानिक अधिकाऱ्यांनी देखील या अपघाताबद्दल आपली दु:खं व्यक्त केली आहेत. आपत्कालीन सेवा आणि अग्निशमन दलाने तुरुंगात येऊन वेगाने काम केले, आणि धूर व अग्नि नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न केला गेला.

या दुर्घटनेनंतर दुबई एअर शो काही काळासाठी बंद करण्यात आला होता, आणि प्रेक्षकांना सुरक्षित भागात हलवण्यात आलं होतं. पण अद्यापही अपघाताचं खरे कारण काय आहे, याचं स्पष्टीकरण येण्यासाठी जवान तपास यंत्रणा पुढे येईलच अशी अपेक्षा आहे.

हे अपघात केवळ एक वीर मरणच नाही तर भारताच्या स्वदेशी विमाननिर्माण क्षमतेवर आणि भविष्यातील संरक्षण धोरणांवर एक मोठा प्रश्न उपस्थित करतो. “आपलं तेजस” हे केवळ एक जेट नसून भारताचा अभिमान आणि पुढे जाणाऱ्या सामर्थ्याचं प्रतीक आहे, आणि आता या गूढ आणि धक्कादायक घटनेने तो अभिमान एका वेगळ्या उंचीवर पोहोचला आहे — पण एका वेदनादायक खालच्या वळणाने.