भंडारा जिल्ह्यातील नेरला उपसा सिंचन प्रकल्पात पाण्याचा अपव्यय

स्थान: Bhandara

भंडारा जिल्ह्यातील लाखनी तालुक्यात सिंचनासाठी सोडण्यात आलेल्या पाण्याचा मोठ्या प्रमाणावर अपव्यय होत असल्याची गंभीर बाब समोर आली आहे. नेरला उपसा सिंचन प्रकल्पांतर्गत येत असलेल्या ढिवरखेडा आणि मन्हेगाव परिसरातील शेतशिवारात ही घटना घडली आहे. शेतकऱ्यांच्या गरजेनुसार आणि तोंडी सूचनेनुसार नहराला पाणी सोडण्यात आले होते, परंतु जलवाहिनी नाल्याच्या काठावर फुटल्यामुळे हे पाणी शेतात पोहोचण्याऐवजी थेट नाल्यात वाहून जात आहे. या प्रकारामुळे सिंचनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असणारे पाणी वाया जात असून शेतकऱ्यांमधून तीव्र नाराजी व्यक्त होत आहे. स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, पाणी गळतीची ही समस्या तातडीने सोडवणे आवश्यक होते, परंतु प्रशासकीय पातळीवर याकडे दुर्लक्ष केले जात आहे. गोंदी तथा ढिवरखेडा येथील सरपंच गणेश हत्तीमारे यांनी या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत अंबाडी येथील संबंधित कार्यालयाला याची पूर्वकल्पना दिली होती. जलवाहिनी दुरुस्त करण्याबाबत तोंडी सूचना देऊनही प्रशासनातील अधिकाऱ्यांनी अद्याप कोणतीही ठोस कारवाई किंवा दुरुस्तीचे धाडस दाखवले नसल्याचा आरोप स्थानिकांकडून केला जात आहे. त्यामुळे लाखो लिटर पाणी वाया जात असून याचा थेट फटका परिसरातील शेतीला बसत आहे. नेरला उपसा सिंचन योजना ही भंडारा जिल्ह्यातील लाखनी आणि परिसरातील शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. या योजनेमुळे हजारो हेक्टर शेतजमिनीला सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध होते. मात्र, अनेकदा पाणी सोडण्याच्या हंगामात अशा प्रकारच्या तांत्रिक अडचणी समोर येत असतात. पाइपलाइन फुटणे, गळती होणे किंवा वेळेवर दुरुस्ती न होणे यांसारख्या समस्यांमुळे शेतकऱ्यांना सिंचनाच्या लाभापासून वंचित राहावे लागते. या घटनेमुळे सिंचन विभागाच्या कार्यक्षमतेवर आणि नियोजनावर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. शेतकऱ्यांनी शेतीसाठी पाण्याची मागणी केल्यानंतर प्रशासनाकडून योग्य ती पूर्वतयारी आणि यंत्रणेची पाहणी करणे अपेक्षीत असते. परंतु, प्रत्यक्षात मात्र जलवाहिनीची स्थिती सुदृढ राखण्यात यंत्रणा अपयशी ठरल्याचे दिसून येत आहे. पालांदूर आणि चौरास परिसरातील शेतकरी आधीच विविध कृषी संकटांचा सामना करत आहेत. अशा परिस्थितीत हक्काचे पाणी डोळ्यांसमोर वाया जात असताना पाहून शेतकऱ्यांचा संताप अनावर झाला आहे. पाणी गळती रोखण्यासाठी तात्काळ उपाययोजना करणे गरजेचे असतानाही अंबाडी कार्यालयाकडून दिरंगाई होत असल्यामुळे ग्रामस्थांमध्ये आणि शेतकरी वर्गात असंतोष पसरला आहे. या प्रकरणाची तातडीने दखल घेऊन संबंधित विभागाने घटनास्थळी पथक पाठवावे आणि फुटलेल्या जलवाहिनीची दुरुस्ती युद्धपातळीवर हाती घ्यावी, अशी मागणी जोर धरत आहे. जर वेळीच ही गळती थांबवली नाही, तर येत्या काळात सिंचनाचे नियोजन कोलमडण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे. प्रशासनाने केवळ तोंडी सूचनांकडे दुर्लक्ष न करता प्रत्यक्ष पाहणी करून योग्य ती कारवाई करावी, जेणेकरून शेतशिवारातील पाण्याचा अपव्यय थांबेल आणि प्रत्येक थेंब योग्य शेतापर्यंत पोहोचू शकेल.