महाराष्ट्राची हरित ऊर्जा भरारी! ‘भारत रिन्यूएबल एनर्जी समिट’मध्ये राज्याच्या ऊर्जा दालनाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद

स्थान: नवी दिल्ली

नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रात महाराष्ट्राने घेतलेली आघाडी आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून साकारले जाणारे ऊर्जा प्रकल्प यांचे प्रभावी दर्शन नवी दिल्लीत भरलेल्या ‘भारत रिन्यूएबल एनर्जी समिट–२०२६’मध्ये घडत आहे. ऐतिहासिक गडकिल्ल्यांची सांस्कृतिक ओळख आणि हरित ऊर्जेचे आधुनिक तंत्रज्ञान यांचा सुरेख संगम साधणाऱ्या महाराष्ट्राच्या ऊर्जा दालनाला परिषदेत अभ्यागतांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत आहे. ऊर्जा क्षेत्रातील राज्याची कामगिरी देशासमोर मांडण्याची ही महत्त्वाची संधी ठरत आहे.

महाराष्ट्राला नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रात देशात दुसरे स्थान मिळाल्याची घोषणा केंद्रीय नवीन व नवीकरणीय ऊर्जामंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी परिषदेदरम्यान केली. गुजरातनंतर महाराष्ट्राने हे स्थान मिळविल्याचे त्यांनी सांगितले. या पार्श्वभूमीवर राज्याच्या ऊर्जा दालनातील सादरीकरणाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

नवीकरणीय ऊर्जेत महाराष्ट्राची आघाडी

भारत मंडपम येथे २ ते ५ नोव्हेंबरदरम्यान आयोजित या परिषदेत महाराष्ट्राला ‘फोकस स्टेट’ म्हणून सहभागी होण्याची संधी मिळाली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि ऊर्जा विभागाच्या अपर मुख्य सचिव आभा शुक्ला यांच्या नेतृत्वाखाली राज्याच्या ऊर्जा क्षेत्रातील विविध योजना, प्रकल्प आणि तांत्रिक उपक्रमांचे सादरीकरण करण्यात येत आहे.

महावितरण, महापारेषण, महानिर्मिती आणि महाऊर्जा या चारही वीज कंपन्यांनी संयुक्तपणे महाराष्ट्राचे ऊर्जा दालन उभारले आहे. या दालनाच्या माध्यमातून राज्यातील वीज क्षेत्रातील कामगिरी, महत्त्वाकांक्षी योजना आणि नाविन्यपूर्ण उपक्रमांची माहिती अभ्यागतांना दिली जात आहे. संबंधित चारही कंपन्यांच्या प्रमुखांच्या मार्गदर्शनाखाली या प्रदर्शनाची उभारणी करण्यात आली आहे.

व्हर्च्युअल रिअॅलिटीमधून प्रकल्पांचा अनुभव

महाराष्ट्राच्या ऊर्जा दालनातील ‘इमर्सिव्ह व्हर्च्युअल रिअॅलिटी झोन’ हे अभ्यागतांचे विशेष आकर्षण ठरत आहे. या सुविधेमुळे प्रत्यक्ष प्रकल्पस्थळी न जाता महत्त्वाच्या ऊर्जा प्रकल्पांची आभासी सफर अनुभवता येत आहे.

यामध्ये घाटघर उदंचन जलविद्युत प्रकल्प, मुख्यमंत्री सौर कृषिवाहिनी योजना २.०, मागेल त्याला सौर कृषिपंप योजना आणि सिन्नर सौर ऊर्जा प्रकल्प यांचा समावेश आहे. आभासी वास्तव तंत्रज्ञानाच्या मदतीने या प्रकल्पांची रचना आणि कार्यपद्धती समजून घेण्याची संधी अभ्यागतांना मिळत आहे.

शेतकऱ्यांसाठी सौर ऊर्जेच्या योजना, जलविद्युत निर्मिती आणि सौर ऊर्जा प्रकल्प यांसारख्या विविध उपक्रमांचे एकाच ठिकाणी सादरीकरण केल्यामुळे राज्याच्या ऊर्जा क्षेत्रातील कामाचा व्यापक आवाका समोर येत आहे. विशेषतः कृषी क्षेत्रासाठी सौर ऊर्जेचा वापर वाढविण्याच्या योजनांकडे या दालनातून लक्ष वेधले जात आहे.

संस्कृती आणि तंत्रज्ञानाचा संगम

दालनात केवळ माहितीफलकांपुरते सादरीकरण मर्यादित ठेवण्यात आलेले नाही. दृकश्राव्य सादरीकरणे आणि संवादात्मक डिजिटल माध्यमांचा वापर करून महावितरण, महापारेषण, महानिर्मिती आणि महाऊर्जा या चारही संस्थांची कामगिरी प्रभावीपणे मांडण्यात आली आहे.

महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक ओळखीवर आधारित सजावट, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि माहितीची सुलभ मांडणी यामुळे दालनाला वेगळी ओळख मिळाली आहे. अभ्यागतांना आठवण म्हणून छायाचित्र घेता यावे, यासाठी उभारण्यात आलेल्या सेल्फी बूथलाही चांगला प्रतिसाद मिळत आहे.

हरित भविष्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल

ऊर्जा क्षेत्रातील बदलत्या गरजा लक्षात घेता नवीकरणीय ऊर्जेचा विस्तार हा भविष्यातील विकासाचा महत्त्वाचा भाग ठरणार आहे. सौर आणि जलविद्युत प्रकल्पांसह आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढविणे, ऊर्जा निर्मितीचे पर्यायी स्रोत विकसित करणे आणि त्यांची माहिती सामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचविणे आवश्यक आहे.

‘भारत रिन्यूएबल एनर्जी समिट–२०२६’मधील महाराष्ट्राचे सादरीकरण या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरत आहे. देशातील दुसऱ्या क्रमांकाची कामगिरी आणि चारही वीज कंपन्यांचा संयुक्त सहभाग यामुळे राज्याच्या ऊर्जा क्षेत्रातील प्रयत्नांना राष्ट्रीय व्यासपीठ मिळाले आहे. मात्र, प्रदर्शनातील आकर्षक सादरीकरणाबरोबरच प्रत्यक्ष प्रकल्पांची अंमलबजावणी, त्यांचा लाभ नागरिकांपर्यंत पोहोचविणे आणि स्वच्छ ऊर्जेचा वापर वाढविणे हेच महाराष्ट्राच्या हरित ऊर्जा वाटचालीचे खरे यश ठरणार आहे.