विकसित भारत युवा संवादातून मतदान जनजागृती; गोरेगावमध्ये युवकांना ‘Know Your Vote’चे मार्गदर्शन
स्थान: गोंदिया
लोकशाही बळकट करण्यासाठी मतदानाचा अधिकार समजून घेणे आणि त्याचा जबाबदारीने वापर करणे आवश्यक आहे. विशेषतः तरुण पिढीने केवळ मतदानापुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण लोकशाही प्रक्रियेत जागरूकपणे सहभागी व्हावे, या उद्देशाने गोंदिया जिल्ह्यातील गोरेगाव येथे विकसित भारत युवा संवाद कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. ‘आपल्या मतदानाच्या अधिकारांची माहिती जाणून घ्या’ अर्थात ‘Know Your Vote’ या संकल्पनेतून युवकांना मतदानाचे महत्त्व आणि मतदार यादी पुनरीक्षण प्रक्रियेची माहिती देण्यात आली.
मेरा युवा भारत, गोंदिया आणि युवा कार्यक्रम व क्रीडा मंत्रालय, भारत सरकार यांच्या संयुक्त विद्यमाने जगत कला व वाणिज्य महाविद्यालय, गोरेगाव येथे हा कार्यक्रम पार पडला. युवकांमध्ये मतदानाच्या अधिकारांविषयी जागरूकता निर्माण करणे आणि लोकशाही प्रक्रियेतील त्यांचा सक्रिय सहभाग वाढविणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश होता.
मतदानाचा अधिकार समजून घेण्याचे आवाहन
कार्यक्रमात युवा कार्यक्रम व क्रीडा मंत्रालयाने नामनिर्देशित केलेले युवा आयकॉन अमन भंडारकर यांनी उपस्थित युवकांना मार्गदर्शन केले. मतदान हा प्रत्येक नागरिकाचा महत्त्वाचा लोकशाही अधिकार आहे. या अधिकाराचा योग्य आणि जबाबदारीने वापर करून युवकांनी लोकशाही व्यवस्था अधिक सक्षम करण्यासाठी पुढाकार घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
मतदान करताना केवळ उमेदवार निवडण्याची प्रक्रिया महत्त्वाची नसून, मतदार म्हणून आपले अधिकार आणि जबाबदाऱ्या समजून घेणेही आवश्यक आहे. जागरूक मतदार हा लोकशाही व्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधार असतो, असा संदेश या मार्गदर्शनातून देण्यात आला.
मतदार यादी पुनरीक्षणाबाबत माहिती
यावेळी विशेष सखोल पुनरीक्षण अर्थात स्पेशल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन (SIR) या प्रक्रियेविषयी अमन भंडारकर यांनी सविस्तर माहिती दिली. मतदार यादीचे पुनरीक्षण का केले जाते, त्यामागील उद्देश काय आहे आणि ही प्रक्रिया का महत्त्वाची आहे, याबाबत त्यांनी उपस्थितांना समजावून सांगितले.
या प्रक्रियेविषयी समाजमाध्यमांवर किंवा अन्य माध्यमांतून प्रसारित होणाऱ्या अपुऱ्या अथवा दिशाभूल करणाऱ्या माहितीवर विश्वास ठेवू नये. कोणतीही माहिती मिळविताना अधिकृत स्रोतांचा आधार घ्यावा, असे आवाहनही त्यांनी केले. निवडणूक प्रक्रियेविषयी योग्य माहिती असणे आणि अफवांपासून दूर राहणे हे जबाबदार नागरिकत्वासाठी आवश्यक असल्याचे या चर्चेतून अधोरेखित झाले.
युवकांची लोकशाहीतील भूमिका महत्त्वाची
मेरा युवा भारतचे उपसंचालक सौरभ कुमार निषाद यांनी कार्यक्रमाची संकल्पना, उद्दिष्टे आणि रूपरेषा स्पष्ट केली. युवकांनी लोकशाही व्यवस्थेतील आपली भूमिका ओळखून मतदान प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे त्यांनी सांगितले.
महाविद्यालयाचे प्राचार्य नीलकंठ लंजे यांनी उपस्थितांना लोकशाहीची शपथ दिली. लोकशाही मूल्यांचे जतन करण्यासाठी प्रत्येकाने मतदानाबाबत जागरूक राहणे गरजेचे आहे. युवकांनी जबाबदार नागरिक म्हणून आपली भूमिका पार पाडावी, असे आवाहन त्यांनी केले.
राष्ट्रीय सेवा योजना जिल्हा समन्वयक बबन मेश्राम यांनीही युवकांना संबोधित केले. सामाजिक आणि लोकशाही प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घेऊन जागरूक नागरिक बनण्याचे आवाहन त्यांनी केले.
क्षयरोग जनजागृतीचाही संदेश
कार्यक्रमादरम्यान क्षयरोग समुपदेशक प्रज्ञा कांबळे यांनी क्षयरोगाविषयी माहिती दिली. राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या स्वयंसेवकांकडून हिरडामाली गावात क्षयरोगाबाबत जनजागृतीचे काम सुरू असल्याचे सांगत त्यांनी या उपक्रमाचे कौतुक केले.
कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन डॉ. ललिता धवाले यांनी केले. आयोजनासाठी कैलास जाधव यांचे विशेष सहकार्य लाभले.
मतदानाचा अधिकार, मतदार यादीतील नोंद आणि निवडणूक प्रक्रियेविषयी योग्य माहिती युवकांपर्यंत पोहोचविणे ही लोकशाही सुदृढ करण्याच्या दिशेने महत्त्वाची पायरी आहे. अशा संवादातून तरुणांमध्ये केवळ मतदानाची जाणीव नव्हे, तर सामाजिक जबाबदारी आणि जागरूक नागरिकत्वाची भावना विकसित होण्यास मदत होऊ शकते.

