जव्हार हिल स्टेशन : मुंबईपासून अवघ्या काही तासांच्या अंतरावर निसर्गाचा स्वर्ग; राजवाडा, उंच धबधबे आणि वारली संस्कृतीचा अनोखा अनुभव

wartaa.in
Share on

स्थान: मुंबई

मुंबई : सततची धावपळ, वाहतुकीची कोंडी आणि शहरातील गजबजाट यापासून काही काळ दूर जाऊन निसर्गाच्या सान्निध्यात वेळ घालवायचा असेल, तर पालघर जिल्ह्यातील जव्हार हे एक सुंदर पर्यटनस्थळ ठरू शकते. मुंबईपासून साधारण १५० ते १८० किलोमीटर अंतरावर असलेले हे हिल स्टेशन हिरव्यागार डोंगररांगा, खोल दऱ्या, आकर्षक धबधबे, ऐतिहासिक राजवाडा आणि आदिवासी संस्कृतीसाठी ओळखले जाते. निसर्ग, इतिहास आणि स्थानिक परंपरा यांचा अनोखा संगम अनुभवण्याची संधी येथे पर्यटकांना मिळते.

जव्हारला पालघर जिल्ह्याचे महाबळेश्वर असेही म्हटले जाते. सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांमध्ये वसलेल्या या ठिकाणाचे वातावरण आणि निसर्गसौंदर्य पर्यटकांना आकर्षित करते. विशेष म्हणजे, इतर लोकप्रिय पर्यटनस्थळांच्या तुलनेत वेगळा अनुभव शोधणाऱ्यांसाठी जव्हार हा वीकेंड ट्रिपचा चांगला पर्याय ठरू शकतो.

जय विलास पॅलेसचा ऐतिहासिक वारसा

जव्हारमधील सर्वाधिक आकर्षक ठिकाणांपैकी एक म्हणजे जय विलास पॅलेस. याला राजबारी किंवा जव्हार राजवाडा असेही म्हटले जाते. पूर्वी जव्हार संस्थानातील मुंकणे राजघराण्याचे हे निवासस्थान होते. ऐतिहासिक वास्तुकला, राजेशाही बांधकामशैली आणि परिसरातील निसर्गरम्य दृश्यांमुळे हा राजवाडा पर्यटकांचे लक्ष वेधून घेतो.

राजा जयाबा मुकणे यांनी १३४३ मध्ये जव्हार संस्थानाची स्थापना केल्याचा इतिहास सांगितला जातो. त्यामुळे या परिसराला ऐतिहासिक महत्त्वही लाभले आहे. राजवाड्याला भेट दिल्यानंतर जव्हारच्या संस्थानकालीन इतिहासाची आणि पूर्वीच्या राजेशाही जीवनशैलीची ओळख करून घेता येते.

दाभोसा धबधबा ठरतो पर्यटकांचे आकर्षण

निसर्गप्रेमींसाठी जव्हार परिसरातील दाभोसा धबधबा हे विशेष आकर्षण आहे. महाराष्ट्रातील उंच धबधब्यांपैकी एक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या धबधब्याची उंची जवळपास ३०० फूट असल्याचे महाराष्ट्र पर्यटन विभागाच्या माहितीत नमूद आहे. उंच कड्यावरून खोल दरीत कोसळणाऱ्या पाण्याचे दृश्य पर्यटकांना मोहून टाकते.

पावसाळ्यात या धबधब्याचे सौंदर्य अधिक खुलते. मात्र, दाभोसा हा बारमाही वाहणाऱ्या धबधब्यांपैकी एक असल्याने इतर ऋतूंमध्येही त्याचा आनंद घेता येतो. परिसरात ट्रेकिंग, रॅपलिंग, व्हॅली क्रॉसिंग आणि कयाकिंगसारख्या साहसी उपक्रमांचीही संधी उपलब्ध आहे.

याशिवाय जव्हारपासून सुमारे आठ किलोमीटर अंतरावर असलेला काळमांडवी धबधबा आणि खडखड धरण परिसरही पर्यटकांसाठी आकर्षण ठरतो. डोंगररांगा, घनदाट हिरवळ आणि शांत वातावरणामुळे ही ठिकाणे निसर्गप्रेमींना विशेष भावतात.

वारली कला आणि आदिवासी संस्कृतीची ओळख

जव्हारचे वैशिष्ट्य केवळ निसर्गसौंदर्यापुरते मर्यादित नाही. येथील वारली आदिवासी संस्कृती आणि पारंपरिक चित्रकला या भागाची स्वतंत्र ओळख निर्माण करतात. वारली चित्रकलेत दैनंदिन जीवन, शेती, नृत्य, सण-उत्सव आणि निसर्ग यांचे चित्रण साध्या भौमितिक आकारांच्या माध्यमातून केले जाते.

स्थानिक कलाकारांकडून ही पारंपरिक कला आजही जपली जात आहे. पर्यटकांना स्थानिक कलाकारांची चित्रकला पाहण्याची, त्यांच्या कलेविषयी माहिती घेण्याची आणि पारंपरिक हस्तकलेची ओळख करून घेण्याची संधी मिळू शकते. त्यामुळे जव्हारची सफर ही केवळ पर्यटन न राहता स्थानिक संस्कृती समजून घेण्याचा अनुभवही ठरते.

कधी जावे आणि कसे पोहोचाल?

जव्हारला भेट देण्यासाठी ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी हा कालावधी अनुकूल मानला जातो. पावसाळ्यात परिसर हिरवागार होतो आणि धबधबे अधिक आकर्षक दिसतात. हिवाळ्यात मात्र आल्हाददायक हवामानामुळे पर्यटन आणि फिरण्यासाठी अनुकूल परिस्थिती असते.

मुंबईहून रस्तेमार्गे जव्हारला जाता येते. प्रवासाचे अंतर निवडलेल्या मार्गानुसार बदलू शकते. नाशिकपासूनही जव्हारला पोहोचण्याचा मार्ग उपलब्ध आहे. जव्हार परिसरात जय विलास पॅलेस, दाभोसा धबधबा, काळमांडवी धबधबा, हनुमान पॉइंट आणि शिरपामाळ अशी विविध ठिकाणे पाहता येतात.

एकाच सहलीत निसर्ग, इतिहास, धबधबे आणि आदिवासी संस्कृतीचा अनुभव घ्यायचा असेल, तर जव्हार हा वेगळा पर्यटन पर्याय ठरू शकतो. शहराच्या धावपळीपासून दूर जाऊन सह्याद्रीच्या कुशीत काही निवांत क्षण घालवण्यासाठी हे ठिकाण नक्कीच लक्षात ठेवण्यासारखे आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *