दाऊद इब्राहिमची संपत्ती किती? ५५ हजार कोटींचा आकडा चर्चेत; कधीकाळी वापरलेल्या Hyundai Accent कारचाही झाला होता लिलाव
स्थान: मुंबई
मुंबई : भारतातील मोस्ट वॉन्टेड गुन्हेगारांपैकी एक असलेल्या दाऊद इब्राहिमचे नाव घेतले की मुंबईतील अंडरवर्ल्ड, गुन्हेगारी साम्राज्य आणि आर्थिक व्यवहारांची चर्चा सुरू होते. एकेकाळी मुंबईतील डोंगरी परिसरातून गुन्हेगारी विश्वात पाऊल ठेवणाऱ्या दाऊदने पुढे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपले जाळे विस्तारल्याचा तपास यंत्रणांचा आरोप आहे. त्याच्या एकूण संपत्तीबाबत अनेक वर्षांपासून वेगवेगळे आकडे सांगितले जात आहेत. काही माध्यमांच्या वृत्तांनुसार त्याची संपत्ती ६.७ अब्ज डॉलर म्हणजेच अंदाजे ५५ हजार कोटी रुपयांपेक्षा अधिक असल्याचा दावा केला जातो. मात्र, या संपत्तीचे अधिकृत किंवा स्वतंत्र लेखापरीक्षणातून सिद्ध झालेले मूल्य उपलब्ध नाही.
दाऊदच्या संपत्तीचा ५५ हजार कोटींचा आकडा चर्चेत का?
दाऊद इब्राहिमच्या संपत्तीबाबत ६.७ अब्ज डॉलर हा आकडा अनेकदा माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झाला आहे. अलीकडे लेखक आणि गुन्हेगारी विषयाचे अभ्यासक विवेक अग्रवाल यांनी राज शमानी यांच्या मुलाखतीत दाऊदच्या कथित आर्थिक साम्राज्याबाबत माहिती दिली होती. लोकसत्ताच्या वृत्तानुसार, अग्रवाल यांनी दाऊदची संपत्ती अंदाजे ६.७ अब्ज डॉलर म्हणजेच ५५ हजार कोटी रुपयांहून अधिक असल्याचे सांगितले.
या कथित संपत्तीमध्ये परदेशातील मालमत्ता, व्यावसायिक गुंतवणूक आणि विविध आर्थिक व्यवहारांचा समावेश असल्याचे दावे केले जातात. मात्र, ही रक्कम दाऊदच्या वैयक्तिक मालकीची अधिकृत संपत्ती म्हणून सिद्ध झालेली नाही. त्यामुळे ५५ हजार कोटींचा आकडा हा माध्यमांमध्ये चर्चेत असलेला अंदाज म्हणूनच पाहणे योग्य ठरेल. <Cite refs={["turn797909search7","turn797909search0"]}/>
गुन्हेगारी नेटवर्क आणि आर्थिक व्यवहार
दाऊद इब्राहिमशी संबंधित डी-कंपनी या गुन्हेगारी नेटवर्कवर खंडणी, तस्करी, अमली पदार्थांची तस्करी आणि हवाला व्यवहारांमध्ये सहभाग असल्याचे भारतीय तपास यंत्रणांनी आरोप केले आहेत. या नेटवर्कचे आर्थिक व्यवहार विविध देशांमध्ये पसरले असल्याचेही तपास यंत्रणांच्या नोंदींमध्ये नमूद आहे.
राष्ट्रीय तपास संस्थेने १८ ऑगस्ट २०२२ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत प्रसिद्धिपत्रकात दाऊद इब्राहिमला फरार आरोपी म्हणून नमूद केले होते. त्याच्याविरोधात २५ लाख रुपयांचे रोख बक्षीसही जाहीर करण्यात आले होते. या प्रसिद्धिपत्रकात डी-कंपनीशी संबंधित कथित गुन्हेगारी आणि दहशतवादी कारवायांचा उल्लेख आहे. <Cite refs={["turn797909search12"]}/>
भारतामध्ये मालमत्ता जप्ती आणि लिलाव
दाऊद इब्राहिम आणि त्याच्याशी संबंधित व्यक्तींच्या मालमत्तांवर भारतीय यंत्रणांनी विविध कारवाया केल्या आहेत. काही मालमत्ता जप्त करण्यात आल्या, तर काहींचा सार्वजनिक लिलाव करण्यात आला. मात्र, या कारवायांमधून त्याच्या संपूर्ण कथित संपत्तीचे मूल्य समोर आलेले नाही.
२०१५ मध्ये दाऊदच्या मालकीची असल्याचे सांगितल्या गेलेल्या मालमत्तांच्या लिलावाची देशभर चर्चा झाली होती. त्यामध्ये मुंबईतील एका हॉटेलसह शेतीची जमीन आणि हिरव्या रंगाची Hyundai Accent सेडान कार यांचा समावेश होता. रॉयटर्सच्या ९ डिसेंबर २०१५ च्या वृत्तानुसार, या कारची लिलावासाठी सुरुवातीची किंमत अवघी चार हजार रुपये ठेवण्यात आली होती. <Cite refs={["turn797909search9"]}/>
Hyundai Accent कारचा लिलाव ठरला चर्चेचा विषय
एकेकाळी दाऊदने वापरल्याचा दावा करण्यात आलेली Hyundai Accent कार मुंबईत लिलावासाठी ठेवण्यात आली होती. देशातील सर्वाधिक चर्चेत असलेल्या फरार गुन्हेगाराशी संबंधित कारचा लिलाव होत असल्याने या घटनेकडे प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वेधले गेले. विशेष म्हणजे, हजारो कोटींची कथित संपत्ती असल्याची चर्चा असलेल्या व्यक्तीशी संबंधित कारची सुरुवातीची किंमत केवळ चार हजार रुपये असल्याने हा लिलाव चर्चेचा विषय ठरला होता.
संपत्तीचा नेमका आकडा अद्याप गुलदस्त्यात
दाऊद इब्राहिमच्या संपत्तीबाबत ५५ हजार कोटी रुपयांचा आकडा चर्चेत असला, तरी त्याच्या नावावर असलेल्या सर्व मालमत्तांची अधिकृत यादी किंवा एकत्रित आर्थिक मूल्य सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध नाही. जप्त केलेल्या मालमत्ता आणि माध्यमांमधील अंदाज यांची तुलना करून त्याच्या एकूण संपत्तीचा निश्चित आकडा सांगता येत नाही.
त्यामुळे दाऊदची संपत्ती हजारो कोटींची असल्याचे दावे चर्चेत असले, तरी ५५ हजार कोटींचा आकडा अधिकृतरीत्या प्रमाणित झालेला नाही. त्याच्या कथित आर्थिक साम्राज्यापेक्षा त्याविषयी उपलब्ध असलेली अपुरी आणि अप्रमाणित माहिती हा या विषयातील महत्त्वाचा मुद्दा आहे.

