सलमान खानचा AI आणि फेक व्हिडिओंवर कडक इशारा

स्थान: Salman khan

बॉलीवूडचा दबंग अभिनेता सलमान खान सध्या त्याच्या स्पष्टवक्तेपणासाठी आणि वेगवेगळ्या सामाजिक मुद्द्यांवर उघडपणे भाष्य करण्यासाठी ओळखला जातो. पॅपराजी कल्चर असो, सोशल मीडिया ट्रोलिंग असो किंवा मग इतर कोणतेही वादग्रस्त विषय असोत, सलमान खान नेहमीच मंचावरून आपले स्पष्ट मत मांडताना दिसतो. अशातच आता एका लोकप्रिय रिॲलिटी शोच्या मंचावरून त्याने तंत्रज्ञानाच्या जगात वाढलेल्या एका गंभीर समस्येवर कडक शब्दांत भाष्य केले आहे. आजच्या डिजिटल युगात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स म्हणजेच एआयचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे, परंतु याच तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून अनेक गैरप्रकार सुरू असल्याचे समोर आले आहे. शोच्या वीकेंड का वार एपिसोडमध्ये सलमान खानने एआयचा गैरवापर करून तयार करण्यात येणाऱ्या खोट्या आणि दिशाभूल करणाऱ्या व्हिडीओवर अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली आहे. तंत्रज्ञानाचा हा गैरवापर केवळ सेलिब्रिटींपुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर त्यामुळे अनेक सामान्य लोकांच्या आयुष्यावरही नकारात्मक परिणाम होत असल्याचे त्याने स्पष्ट केले आहे. आजच्या काळात सायबर गुन्हेगारीचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. विशेषतः सोशल मीडियावर प्रसिद्ध व्यक्तींचे चेहरे आणि आवाज क्लोन करून डीपफेक व्हिडिओ तयार केले जात आहेत. या व्हिडिओंमुळे अनेकदा गैरसमज पसरतात आणि संबंधित व्यक्तीची विनाकारण बदनामी होते. या संपूर्ण प्रकरणावर चिंता व्यक्त करताना सलमान खानने म्हटले की, सध्या अनेक लोक एआय तंत्रज्ञानाचा अतिशय चुकीच्या पद्धतीने वापर करत आहेत. काही व्यक्ती प्रसिद्ध लोकांचे हुबेहूब आवाज आणि चेहरे वापरून खोटे व्हिडिओ तयार करत आहेत आणि ते सोशल मीडियावर व्हायरल करत आहेत. याचा थेट परिणाम निष्पाप लोकांवर आणि त्यांच्या मानसिकतेवर होत असतो. या शोमध्ये अभिनेत्री फातिमा सना शेख तिच्या आगामी चित्रपटाच्या प्रमोशनसाठी आली होती. तिने देखील ऑनलाइन ट्रोलिंग आणि सोशल मीडियावरील चुकीच्या पद्धतींवर उघड्या दिल्याने भाष्य केले. सलमान खानने यावेळी स्पष्ट केले की, बऱ्याचदा लोकांना हे सत्य माहीत नसते की हा व्हिडिओ एआयच्या माध्यमातून तयार करण्यात आला आहे. त्यामुळे साधीभोळी जनता अशा खोट्या व्हिडीओवर विश्वास ठेवते आणि ते सोशल मीडियावर पुढे शेअर करते. ज्यांना या तंत्रज्ञानाची पूर्ण माहिती आहे आणि जे जाणीवपूर्वक असे बनावट व्हिडिओ तयार करून ते इंटरनेटवर अपलोड करतात, अशा प्रवृत्तीच्या लोकांना कठोर शिक्षा झाली पाहिजे, अशी ठाम भूमिका अभिनेत्याने घेतली आहे. जोपर्यंत अशा प्रकारच्या कृत्यांमध्ये सहभागी असलेल्यांना कायद्यानुसार तुरुंगवासाची शिक्षा होत नाही, तोपर्यंत या प्रकारांना आळा घालणे कठीण जाईल, असेही त्याने नमूद केले. या संकटाचा सामना करण्यासाठी आता सोशल मीडियावर योग्य नियंत्रणाची किंवा कायदेशीर चौकटीची गरज निर्माण झाली आहे, असा सूर या चर्चेदरम्यान उमटला. सलमान खानने स्पष्ट केले की तो हा मुद्दा भविष्यात अत्यंत गांभीर्याने पुढे नेणार असून अशा सायबर गुन्हेगारांवर कडक कायदेशीर कारवाई झाली पाहिजे. डिजिटल माध्यमांवर असणाऱ्या मोकळीकेचा गैरफायदा घेऊन कोणाचीही बदनामी करण्याचे स्वातंत्र्य कोणालाही नाही, यावर त्याने भर दिला. मागील काही आठवड्यांपासून याच मंचावर सलमान खानने सोशल मीडियावरील ट्रोलिंग, बॉडी शेमिंग आणि पॅपराजींच्या अतिरेकावर सातत्याने आपले मत मांडले आहे. सेलिब्रेटींच्या खाजगी आयुष्यात डोकावण्याच्या आणि चुकीच्या पद्धतीने त्यांना लक्ष्य करण्याच्या प्रवृत्तीवर त्याने अनेकदा नाराजी व्यक्त केली आहे. आता यात एआय आणि डीपफेकच्या नवीन धोक्याची भर पडल्यामुळे सायबर सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. तंत्रज्ञानाचा विकास होत असताना त्याच्या सुरक्षेचे उपाय आणि नियम काय असले पाहिजेत, यावर आता व्यापक पातळीवर चर्चा सुरू झाली आहे. सामान्य नागरिकांनी अशा कोणत्याही खोट्या किंवा पडताळणी न केलेल्या व्हिडिओंवर विश्वास ठेवू नये आणि ते फॉरवर्ड करणे टाळावे, असे आवाहन देखील या माध्यमातून अप्रत्यक्षपणे केले जात आहे. आगामी काळात अशा प्रकारच्या सायबर गुन्ह्यांवर आळा घालण्यासाठी सायबर सेल आणि प्रशासकीय यंत्रणा अधिक कडक पावले उचलतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.