शिवसेना पक्ष आणि चिन्हाचा वाद : शिंदेंच्या वकिलांचा सुप्रीम कोर्टात युक्तिवाद; बैठकीच्या एका मिनिटाच्या विलंबाचा मुद्दा उपस्थित
स्थान: maharashtra
नवी दिल्ली : शिवसेना पक्षाचे नाव आणि धनुष्यबाण चिन्ह कोणाचे, यावरून सुरू असलेल्या कायदेशीर लढाईची सुनावणी आज, १७ नोव्हेंबर रोजी सर्वोच्च न्यायालयात झाली. या सुनावणीदरम्यान मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या बाजूने ज्येष्ठ वकील ध्रुव मेहता यांनी युक्तिवाद केला. शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर बोलावण्यात आलेल्या बैठकीचे स्वरूप नेमके काय होते, हा महत्त्वाचा मुद्दा त्यांनी न्यायालयासमोर मांडला. संबंधित बैठक ही राजकीय पक्षाची नसून शिवसेना विधिमंडळ पक्षाची होती, असा दावा मेहता यांनी केला.
बैठकीच्या स्वरूपावरून महत्त्वाचा युक्तिवाद
शिवसेनेतील फुटीनंतर पक्षाच्या अंतर्गत घडामोडी आणि विधिमंडळातील सदस्यांच्या बैठकीवरून दोन्ही बाजूंमध्ये मतभेद निर्माण झाले होते. याच पार्श्वभूमीवर २१ जून रोजी बोलावण्यात आलेल्या बैठकीचा संदर्भ देत ध्रुव मेहता यांनी आपली बाजू मांडली.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, संबंधित बैठक ही शिवसेना राजकीय पक्षाची बैठक नव्हती. ती शिवसेना विधिमंडळ पक्षाची बैठक होती. त्यामुळे या बैठकीचे स्वरूप आणि त्यासंदर्भात जारी करण्यात आलेल्या व्हीपचा विचार करताना विधिमंडळ पक्षाच्या संदर्भातूनच त्याचे विश्लेषण करणे आवश्यक असल्याची भूमिका त्यांनी मांडली.
शिंदेंना मेसेज एक मिनिट उशिराने?
युक्तिवादादरम्यान ध्रुव मेहता यांनी एकनाथ शिंदे यांना बैठकीचा संदेश पाठवण्यात झालेल्या विलंबाचा मुद्दाही उपस्थित केला. २१ जून रोजी दुपारी १२ वाजून ३० मिनिटांनी बैठक बोलावण्यात आली होती. मात्र, एकनाथ शिंदे यांना बैठकीसंदर्भातील संदेश १२ वाजून ३१ मिनिटांनी पाठवण्यात आला, असे मेहता यांनी न्यायालयाच्या निदर्शनास आणून दिले.
म्हणजेच बैठकीची वेळ आणि शिंदे यांना संदेश मिळण्याची वेळ यामध्ये एका मिनिटाचा फरक होता. या वेळेच्या तपशीलाला त्यांनी आपल्या युक्तिवादात महत्त्व दिले. संबंधित संदेश आणि बैठकीच्या प्रक्रियेचा विचार केल्यास या बैठकीचे स्वरूप स्पष्ट होते, असा युक्तिवाद त्यांनी केला.
सुनील प्रभू यांच्या व्हीपचा दाखला
या प्रकरणात तत्कालीन शिवसेना प्रतोद सुनील प्रभू यांनी काढलेल्या व्हीपचाही ध्रुव मेहता यांनी संदर्भ दिला. या व्हीपमधून बोलावण्यात आलेली बैठक ही राजकीय पक्षाची नसून विधिमंडळ पक्षाची होती, हे स्पष्ट होत असल्याचा दावा त्यांनी केला.
शिवसेना पक्षातील फूट, विधिमंडळ पक्षाची भूमिका आणि पक्षाच्या अधिकृत प्रतिनिधित्वाचा प्रश्न या प्रकरणात महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे बैठकीची नोटीस, संदेश पाठवण्याची वेळ आणि व्हीपचा मजकूर यांसारख्या बाबी न्यायालयीन युक्तिवादात महत्त्वाच्या ठरत आहेत.
पक्ष आणि चिन्हाच्या वादाकडे लक्ष
शिवसेना पक्षाचे नाव आणि धनुष्यबाण चिन्ह याबाबतचा वाद महाराष्ट्राच्या राजकारणातील महत्त्वाच्या न्यायालयीन प्रकरणांपैकी एक आहे. एकनाथ शिंदे आणि उद्धव ठाकरे या दोन्ही गटांच्या दाव्यांमुळे पक्षाची संघटनात्मक ओळख, विधिमंडळातील संख्याबळ आणि पक्षांतर्गत निर्णयप्रक्रिया हे मुद्दे चर्चेत आले आहेत.
आजच्या सुनावणीत शिंदे यांच्या वकिलांनी मांडलेला युक्तिवाद हा बैठकीचे स्वरूप आणि त्यासंदर्भातील प्रक्रियात्मक बाबींवर केंद्रित होता. मात्र, या युक्तिवादावर सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निष्कर्ष दिल्याची माहिती उपलब्ध नाही. त्यामुळे आज मांडलेले मुद्दे हे शिंदे गटाच्या बाजूने करण्यात आलेले युक्तिवाद म्हणूनच पाहणे आवश्यक आहे.
या प्रकरणात पुढील सुनावण्यांदरम्यान दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद आणि न्यायालयाचे निरीक्षण महत्त्वाचे ठरणार आहे. शिवसेनेच्या पक्षनाव आणि निवडणूक चिन्हाबाबतचा अंतिम निर्णय काय होतो, याकडे महाराष्ट्रातील राजकीय वर्तुळाचे लक्ष कायम आहे.

