अवकाळी पावसामुळे धान उत्पादक शेतकरी संकटात; नुकसानग्रस्त शेतशिवाराची डॉ. लक्ष्मण भगत यांच्याकडून पाहणी

स्थान: गोरेगाव

गोरेगाव, दि. २९ ऑक्टोबर : अवकाळी पाऊस हा शेतकऱ्यांसाठी केवळ हवामानातील बदल नसून वर्षभराच्या मेहनतीवर पाणी फेरणारे संकट ठरू शकतो. २८ आणि २९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या पावसामुळे गोरेगाव परिसरातील धान उत्पादक शेतकऱ्यांचे नुकसान झाले असून, कापणी करून शेतात ठेवलेले धानाचे कडपे भिजल्याने शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. दिवाळीच्या तोंडावर ओढवलेल्या या संकटामुळे शेतकऱ्यांसमोर आर्थिक अडचणी उभ्या राहिल्या आहेत.

अवकाळी पावसाने कष्टावर फिरवले पाणी

गोरेगाव परिसरात धान हे प्रमुख पीक असल्याने शेतकऱ्यांचे वर्षभराचे आर्थिक गणित या पिकाच्या उत्पादनावर अवलंबून असते. पेरणीपासून कापणीपर्यंत शेतकरी मोठ्या मेहनतीने पिकाची काळजी घेतात. मात्र, कापणी झाल्यानंतर शेतात ठेवलेले धानाचे कडपे पावसात भिजल्याने तयार पीक सुरक्षित ठेवण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे.

धान कापणीनंतर ते वाळवणे आणि योग्य प्रकारे साठवणे महत्त्वाचे असते. अशा वेळी पावसामुळे कडपे भिजल्यास धानाच्या गुणवत्तेवर आणि पुढील प्रक्रियेवर परिणाम होण्याची शक्यता असते. परिणामी, अपेक्षित उत्पन्न मिळेल की नाही, याबाबत शेतकऱ्यांच्या मनात भीती निर्माण झाली आहे. दिवाळीच्या काळात घरखर्च, शेतीसाठी घेतलेले कर्ज आणि आगामी हंगामाची तयारी यांचा आर्थिक ताणही शेतकऱ्यांसमोर असतो.

डॉ. लक्ष्मण भगत यांच्याकडून नुकसानग्रस्त भागाची पाहणी

या पार्श्वभूमीवर जिल्हा परिषद गोंदियाचे अर्थ व बांधकाम सभापती डॉ. लक्ष्मण भगत आणि माजी सदस्य कुशनजी घासले यांनी नुकसानग्रस्त शेतशिवाराला भेट दिली. त्यांनी शेतकऱ्यांशी संवाद साधून पावसामुळे झालेल्या नुकसानीची माहिती घेतली. शेतकऱ्यांच्या अडचणी आणि त्यांच्या अपेक्षा समजून घेण्याचा प्रयत्नही या पाहणीदरम्यान करण्यात आला.

शेतकऱ्यांच्या नुकसानीची योग्य नोंद होणे, प्रत्यक्ष परिस्थिती प्रशासनापर्यंत पोहोचणे आणि पात्र शेतकऱ्यांना नियमानुसार मदत मिळणे, या बाबी अशा परिस्थितीत महत्त्वाच्या ठरतात. केवळ पाहणी करून प्रश्न सुटणार नाही; तर नुकसान किती झाले, किती क्षेत्र बाधित आहे आणि मदतीसाठी कोणती प्रक्रिया आवश्यक आहे, याची स्पष्टता निर्माण होणे गरजेचे आहे.

शासकीय मदतीसाठी पाठपुरावा करण्याची भूमिका

शेतकऱ्यांच्या वर्षभराच्या मेहनतीचे नुकसान होणे ही गंभीर बाब असल्याचे डॉ. लक्ष्मण भगत यांनी सांगितले. संकटाच्या काळात शेतकऱ्यांना एकटे सोडता कामा नये. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना न्याय मिळावा, त्यांच्या नुकसानीची योग्य नोंद व्हावी आणि शासनाच्या नियमांनुसार आर्थिक मदत मिळावी, यासाठी आवश्यक पाठपुरावा करण्यात येईल, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.

मात्र, प्रत्यक्ष मदत मिळण्यासाठी नुकसान नोंदणी आणि पंचनाम्याची प्रक्रिया महत्त्वाची ठरणार आहे. त्यामुळे संबंधित यंत्रणांनी बाधित शेतकऱ्यांच्या शेतांची पाहणी करून नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन करणे आवश्यक आहे. शेतकऱ्यांनीही उपलब्ध असल्यास नुकसान झालेल्या पिकांची छायाचित्रे, शेतीसंबंधी कागदपत्रे आणि आवश्यक माहिती जतन करणे उपयुक्त ठरू शकते.

मदतीची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण होणे गरजेचे

अवकाळी पावसामुळे झालेल्या नुकसानीची तीव्रता प्रत्यक्ष पाहणी आणि अधिकृत नोंदीनंतरच स्पष्ट होऊ शकेल. सध्या उपलब्ध माहितीनुसार नुकसान झालेल्या क्षेत्राचे अचूक आकडे किंवा आर्थिक नुकसानाची रक्कम समोर आलेली नाही. त्यामुळे मदतीबाबत अंतिम निष्कर्ष काढण्यापूर्वी अधिकृत मूल्यांकन आवश्यक आहे.

शेतकऱ्यांसाठी ही वेळ केवळ सहानुभूती व्यक्त करण्याची नाही, तर त्यांना प्रत्यक्ष दिलासा देणारी कार्यवाही करण्याची आहे. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांची नोंद, प्रशासकीय पाहणी आणि मदतीचा निर्णय यामध्ये विलंब झाल्यास आर्थिक अडचणी अधिक गंभीर होऊ शकतात. त्यामुळे संबंधित यंत्रणांनी परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन वेळेत कार्यवाही करणे आवश्यक आहे. शेतकऱ्यांच्या कष्टाला योग्य मोबदला आणि संकटात शासनाचा आधार मिळणे, हीच या परिस्थितीत सर्वांत महत्त्वाची अपेक्षा आहे.