वाशिम पाणीटंचाई: संभाव्य दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हाधिकाऱ्यांचे पाणीपुरवठा योजनांना सतर्कतेचे निर्देश पाणीटंचाई: संभाव्य दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हाधिकाऱ्यांचे पाणीपुरवठा योजनांना सतर्कतेचे निर्देश

स्थान: वाशिम

# वाशिम पाणीटंचाई: संभाव्य दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर पाणीपुरवठा यंत्रणांना सतर्कतेचे निर्देश

पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास त्याचा सर्वाधिक थेट परिणाम ग्रामीण भागातील पिण्याच्या पाण्याच्या उपलब्धतेवर होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत पाणीटंचाई निर्माण झाल्यानंतर उपाययोजना करण्यापेक्षा आधीच नियोजन करणे अधिक महत्त्वाचे ठरते. वाशिम जिल्ह्यात संभाव्य दुष्काळी परिस्थितीचा विचार करून ग्रामीण भागातील नागरिकांना पिण्याच्या पाण्याची अडचण भासू नये, यासाठी प्रशासनाने पाणीपुरवठा योजनांची सद्यस्थिती तपासण्यावर भर दिला आहे. जिल्हाधिकारी योगेश कुंभेजकर यांनी संबंधित यंत्रणांना योजनांची कार्यक्षमता पडताळून आवश्यक उपाययोजनांचे प्रभावी नियोजन करण्याचे निर्देश दिले.

## चार गावांतील पाणीपुरवठा योजनांची पाहणी

जिल्हाधिकारी योगेश कुंभेजकर यांनी १७ ऑक्टोबर रोजी जलजीवन मिशनअंतर्गत सुरू असलेल्या रेट्रोफिटिंग कामांची पाहणी करून योजनांच्या प्रगतीचा आढावा घेतला. वाशिम तालुक्यातील तामसी, मालेगाव तालुक्यातील पांगरी कुटे, तसेच ग्रामीण पाणीपुरवठा विभागांतर्गत रेगाव आणि मुंगळा येथील कामांची त्यांनी तपासणी केली.

तामसी आणि पांगरी कुटे येथील योजना महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाच्या अखत्यारीत येतात, तर रेगाव आणि मुंगळा येथील कामे ग्रामीण पाणीपुरवठा विभागांतर्गत आहेत. पाहणीदरम्यान संबंधित अधिकाऱ्यांकडून योजनांच्या सद्यस्थितीची आणि प्रगतीची माहिती घेण्यात आली.

या वेळी ग्रामीण पाणीपुरवठा विभागाचे कार्यकारी अभियंता महेश कान्हेरकर, महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाचे कार्यकारी अभियंता नितीन उपरेलू, वाशिमचे तहसीलदार निलेश पळसकर, मालेगावचे गटविकास अधिकारी निकेश पाटील, नायब तहसीलदार रंजना गोरे, उपअभियंते आणि ग्रामस्थ उपस्थित होते.

## पाणीटंचाई रोखण्यासाठी आधीच नियोजन आवश्यक

संभाव्य पाणीटंचाईचा विचार करून ग्रामीण भागातील पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता, सुरू असलेल्या योजनांची स्थिती आणि त्यांची कार्यक्षमता तपासणे आवश्यक असल्याचे जिल्हाधिकारी कुंभेजकर यांनी स्पष्ट केले. पाणीपुरवठ्यात अडथळे निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन संबंधित विभागांनी वेळीच उपाययोजना कराव्यात, असे निर्देशही त्यांनी दिले.

पाणीपुरवठा योजना अस्तित्वात असणे आणि त्या प्रत्यक्षात नियमित पाणी देण्याच्या स्थितीत असणे, या दोन वेगळ्या बाबी आहेत. पाणी उपलब्धतेचा स्रोत, वितरण यंत्रणेची स्थिती, दुरुस्तीची गरज आणि देखभालीची व्यवस्था यांचा वेळोवेळी आढावा घेणे महत्त्वाचे असते. संभाव्य टंचाईच्या काळात या बाबींकडे दुर्लक्ष झाल्यास नागरिकांना पाण्यासाठी अतिरिक्त त्रास सहन करावा लागू शकतो.

मात्र, पाहणीदरम्यान कोणत्या गावात किती पाणीटंचाई आहे किंवा कोणती विशिष्ट योजना अपूर्ण आहे, याबाबत उपलब्ध माहितीत तपशील दिलेला नाही. त्यामुळे प्रत्यक्ष अडचणींचे स्वरूप आणि त्यावरील उपाययोजना अधिकृत आढाव्यातून स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.

## जलजीवन मिशनची अंमलबजावणी महत्त्वाची

जलजीवन मिशनचा उद्देश ग्रामीण भागातील प्रत्येक कुटुंबाला पुरेसे आणि नियमित पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणे हा आहे. या उद्दिष्टाच्या पूर्ततेसाठी केवळ पायाभूत सुविधा उभारणे पुरेसे नसून योजनांचे काम पूर्ण करणे, त्यांची कार्यक्षमता कायम ठेवणे आणि पाणीपुरवठा सुरळीत सुरू राहील याची काळजी घेणेही आवश्यक आहे.

रेट्रोफिटिंगच्या कामांमुळे अस्तित्वातील पाणीपुरवठा व्यवस्थेत आवश्यक सुधारणा करण्यावर भर दिला जातो. या कामांची प्रगती आणि त्यातून नागरिकांना प्रत्यक्ष किती फायदा होतो, याचे मूल्यमापन महत्त्वाचे ठरते. कामांच्या गुणवत्तेची तपासणी, नियमित देखभाल आणि स्थानिक पातळीवरील जबाबदारी निश्चित केल्यास पाणीपुरवठा व्यवस्थेची विश्वासार्हता वाढू शकते.

## ग्रामस्थांना नियमित पाणी मिळणे हाच खरा निकष

संभाव्य दुष्काळी परिस्थितीत ग्रामीण भागातील नागरिकांना पिण्याच्या पाण्यासाठी भटकंती करावी लागू नये, यासाठी प्रशासन, तांत्रिक विभाग आणि ग्रामस्तरावरील यंत्रणांमध्ये समन्वय आवश्यक आहे. पाणीपुरवठ्याच्या अडचणींची वेळेत नोंद घेणे, तक्रारींवर त्वरित कार्यवाही करणे आणि गरजेनुसार पर्यायी व्यवस्था तयार ठेवणे या बाबींना प्राधान्य द्यावे लागेल.

जिल्हाधिकाऱ्यांच्या पाहणीमुळे योजनांच्या प्रगतीचा आढावा घेण्याबरोबरच संभाव्य पाणीटंचाईकडे प्रशासनाचे लक्ष केंद्रित झाले आहे. आता या निर्देशांची प्रभावी अंमलबजावणी, योजनांची प्रत्यक्ष कार्यक्षमता आणि ग्रामस्थांना नियमित पाणी मिळते का, यावर पुढील यश अवलंबून असेल. पाणीटंचाई रोखण्यासाठी केलेले नियोजन नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनात प्रत्यक्ष दिलासा देणारे ठरले, तरच या प्रयत्नांचा अपेक्षित परिणाम साध्य होईल.#Washim #JalJeevanMission #WaterScarcity #wartaa