ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे निधन

स्थान: वार्ता प्रतिनिधि:अजय शहारे अर्जुनी मोरगांव गोंदिया

भारतीय चित्रपटसृष्टीतील अत्यंत प्रतिभावान, अष्टपैलू आणि आपल्या परखड अभिनयाने प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करणारे ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे निधन झाले आहे. गुरुवार, ८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी वयाच्या ७५व्या वर्षी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनाने मराठी आणि हिंदी सिनेसृष्टीची कधीही भरून न निघणारी हानी झाली असून, कलाविश्वात व चाहत्यांमध्ये गाढ शोककळा पसरली आहे. नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी समजताच देशभरातील चित्रपटप्रेमी, कलाकार आणि राजकीय क्षेत्रातील मान्यवरांकडून त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली जात आहे. प्राप्त माहितीनुसार, नाना पाटेकर गोव्यातील डोना पाउला येथील आपल्या निवासस्थानी अचेत अवस्थेत आढळले होते. प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे त्यांनी पहाटेच्या सुमारास काही सहकाऱ्यांना मेसेज केल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यानंतर तातडीने वैद्यकीय मदत पोहोचवण्यात आली. गोव्यातील मनिपाल हॉस्पिटलच्या डॉक्टरांनी दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांना उपचारासाठी रुग्णालयात आणल्यानंतर किंवा तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाने त्यांना वाचवण्यासाठी सुमारे पंचेचाळीस मिनिटे अथक प्रयत्न केले. त्यांना सीपीआर देण्यासह वैद्यकीय प्रोटोकॉलनुसार सर्वतोपरी प्रयत्न झाले, परंतु उपचारांना प्रतिसाद मिळाला नाही आणि पहाटेच्या सुमारास त्यांना मृत घोषित करण्यात आले. प्राथमिक वैद्यकीय अंदाजानुसार हृदयविकाराचा तीव्र झटका म्हणजेच कार्डियक अरेस्ट हे त्यांच्या मृत्यूचे कारण असल्याचे सांगण्यात आले. यानंतर कायदेशीर प्रक्रियेचा भाग म्हणून मृतदेह गोवा मेडिकल कॉलेजमध्ये शवविच्छेदनासाठी पाठवण्यात आला होता. नाना पाटेकर यांचा जन्म १ जानेवारी १९५१ रोजी झाला होता. विश्वनाथ पाटेकर हे त्यांचे मूळ नाव असले, तरी ते ‘नाना पाटेकर’ या नावानेच जगभर प्रसिद्ध झाले. त्यांनी आपल्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात अत्यंत खडतर परिस्थितीतून केली आणि आपल्या अंगभूत कौशल्याच्या बळावर सिनेसृष्टीत आपले वेगळे स्थान निर्माण केले. त्यांची संवादफेक, चेहऱ्यावरचे भाव आणि कोणत्याही पात्रात समरस होऊन काम करण्याची त्यांची हातोटी ही त्यांच्या अभिनयाची मुख्य वैशिष्ट्ये होती. त्यांनी केवळ व्यावसायिक चित्रपटांमध्येच काम केले नाही, तर समांतर आणि कलात्मक चित्रपटांमध्येही आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवला. ‘परिंदा’, ‘क्रांतिवीर’, ‘अब तक छप्पन’, ‘वेलकम’, ‘नटसम्राट’, ‘प्रहार’ आणि ‘खामोशी’ यांसारख्या अनेक चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका प्रचंड गाजल्या. त्यांनी साकारलेली पात्रे आजही प्रेक्षकांच्या स्मरणात आहेत. एका सामान्य कुटुंबातून आलेल्या नाना पाटेकर यांनी आपल्या चित्रपट प्रवासात अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार आणि पद्मश्रीसारख्या प्रतिष्ठित सन्मानांना गवसणी घातली. अभिनयासोबतच नाना पाटेकर हे त्यांच्या सामाजिक जाणिवेसाठी आणि स्पष्टवक्तेपणासाठी ओळखले जात होते. चित्रपटसृष्टीत यश मिळाल्यानंतर त्यांनी स्वतःला केवळ ग्लॅमरपुरты मर्यादित ठेवले नाही, तर समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचण्याचे काम केले. महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांची दयनीय अवस्था पाहून त्यांनी अभिनेते मकरंद अनासपुरे यांच्या सोबतीने ‘नाम फाऊंडेशन’ या सामाजिक संस्थेची स्थापना केली. या फाऊंडेशनच्या माध्यमातून त्यांनी महाराष्ट्रातील अनेक ग्रामीण भागांमध्ये पाणी संवर्धन, पाणलोट क्षेत्र विकास आणि आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबांच्या पुनर्वसनासाठी मोठे कार्य उभे केले. अनेक दुष्काळग्रस्त गावे दत्तक घेऊन तेथे जलसंधारणाची कामे केली. त्यांच्या या सामाजिक कार्यामुळे अनेक शेतकरी कुटुंबांना मोठा आधार मिळाला. ते नेहमीच सामाजिक प्रश्नांवर परखडपणे आपली मते मांडत असत. त्यांच्या या साधेपणाने आणि लोककल्याणकारी वृत्तीने त्यांना केवळ एक अभिनेता म्हणून नव्हे तर एक सच्चा समाजसेवक म्हणूनही ओळख मिळवून दिली. त्यांच्या निधनानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री, विविध राजकीय पक्षांचे नेते तसेच चित्रपटसृष्टीतील महानायक आणि दिग्गजांनी शोकसंदेश जारी केले आहेत. अक्षय कुमारसह अनेक सहकलाकारांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून नाना पाटेकर यांच्यासोबतच्या आठवणींना उजाळा दिला आहे. एक संवेदनशील कलाकार, उत्कृष्ट लेखक, दिग्दर्शक आणि समाजसेवक अशी नाना पाटेकर यांची ओळख होती. त्यांच्या जाण्याने भारतीय कलाक्षेत्रातील एका सुवर्णयुगाचा अंत झाला असल्याची भावना व्यक्त होत आहे. जरी ते आज आपल्यात नाहीत, तरी त्यांनी आपल्या चित्रपटांच्या माध्यमातून आणि सामाजिक कार्यामुळे निर्माण केलेले कार्य कायम लोकांच्या स्मरणात राहील.