धापेवाडा उपसा सिंचन योजना: धानपीक वाचवण्यासाठी तिसरा पंप सुरू करण्याची किरण पारधी यांची मागणी

स्थान: तिरोडा

# धापेवाडा उपसा सिंचन योजना: तिसरा पंप सुरू करण्यासाठी शेतकऱ्यांचा पाठपुरावा

धानपीक काढणीच्या निर्णायक टप्प्यावर असताना शेतात पुरेसे पाणी उपलब्ध न होणे, हे शेतकऱ्यांसाठी मोठ्या आर्थिक संकटाचे कारण ठरू शकते. बियाणे, खते, मजुरी आणि इतर शेतीकामांसाठी खर्च केल्यानंतर पिकाला पाणी मिळाले नाही, तर संपूर्ण हंगामातील मेहनतीवर पाणी फिरण्याची भीती निर्माण होते. तिरोडा तालुक्यातील कवलेवाडा जिल्हा परिषद क्षेत्रात धापेवाडा उपसा सिंचन योजना टप्पा क्रमांक १ मधून पुरेसा पाणीपुरवठा होत नसल्याची तक्रार शेतकऱ्यांनी केली आहे. ही समस्या सोडवण्यासाठी जिल्हा परिषद सदस्य किरण कुमार पारधी यांनी शेतकऱ्यांसह संबंधित अधिकाऱ्यांची भेट घेऊन तिसरा पंप तातडीने सुरू करण्याची मागणी केली.

## बारा ते पंधरा गावांतील शेतकरी सिंचनासाठी अवलंबून

धापेवाडा उपसा सिंचन योजना टप्पा क्रमांक १ अंतर्गत कवलेवाडा, पुजारीटोला, मरारटोला, मांडवी, मुंडीपार, सोनाली, बिरोली, चांदोरी, भांबोडी आणि चिरेखणी यांसह परिसरातील सुमारे १२ ते १५ गावांमधील शेतकरी सिंचनासाठी या योजनेवर अवलंबून असल्याचे वृत्तात नमूद आहे.

सध्या आवश्यक प्रमाणात पाणी उपलब्ध होत नसल्याने धानपिकांच्या वाढीवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. धानशेतीत पिकाच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांवर पाण्याची उपलब्धता आवश्यक असते. या काळात सिंचन विस्कळीत झाल्यास उत्पादनावर आणि शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर प्रतिकूल परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न केवळ तांत्रिक अडचण न राहता ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी संबंधित महत्त्वाचा विषय बनतो.

## कार्यकारी अभियंत्यांकडे तिसरा पंप सुरू करण्याची मागणी

पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हा परिषद सदस्य किरण कुमार पारधी यांनी शेतकऱ्यांसह भंडारा येथे यांत्रिक विभागाचे कार्यकारी अभियंता श्री. पाकमोडे यांची भेट घेतली. या वेळी धानपिकांना तातडीने पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी तिसरा पंप सुरू करण्याची मागणी निवेदनाद्वारे करण्यात आली.

संबंधित अधिकाऱ्यांनी केवळ आश्वासन न देता प्रत्यक्ष पाणीपुरवठा सुरू करण्यासाठी आवश्यक ती कार्यवाही करावी आणि पाणी शेतांपर्यंत पोहोचेल याची व्यवस्था करावी, अशी भूमिका पारधी यांनी मांडल्याचे वृत्तात नमूद आहे.

तिसरा पंप सुरू केल्यास सिंचनासाठी उपलब्ध होणाऱ्या पाण्याचे प्रमाण वाढण्यास मदत होऊ शकते, अशी शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे. मात्र, पंप सुरू करण्यासाठी तांत्रिक स्थिती, पाणी उपलब्धता, वीजपुरवठा आणि वितरण व्यवस्थेची क्षमता यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. या बाबींची पडताळणी करून संबंधित विभागाने तातडीने निर्णय घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

## पाण्याअभावी आर्थिक नुकसान होण्याची भीती

शेतकरी पीक उभे करण्यासाठी अनेकदा कर्ज घेतात आणि हंगामभर मेहनत व भांडवल गुंतवतात. अशा परिस्थितीत काढणीपूर्वी पाणीपुरवठा कमी झाल्यास अपेक्षित उत्पादन मिळण्याबाबत अनिश्चितता निर्माण होते. उत्पादन घटल्यास शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो आणि कर्जाची परतफेड करणेही कठीण होऊ शकते.

त्यामुळे धापेवाडा उपसा सिंचन योजनेतील पाणीपुरवठ्याची अडचण वेळेत सोडवणे आवश्यक आहे. सिंचनाचे नियोजन, पंपांची कार्यक्षमता आणि गावनिहाय पाणीवाटप यांचा आढावा घेतल्यास उपलब्ध पाण्याचा अधिक प्रभावी वापर करता येऊ शकतो. तातडीच्या उपायांसोबतच भविष्यात अशा अडचणी वारंवार निर्माण होऊ नयेत, यासाठी यंत्रणेची नियमित देखभाल आणि पाणीवाटपाचे नियोजनही गरजेचे आहे.

## शेतकऱ्यांच्या पाण्याच्या प्रश्नावर पुढील कार्यवाहीकडे लक्ष

धानपीक वाचवण्यासाठी तिसरा पंप सुरू करण्याची मागणी करण्यात आली असली, तरी तो प्रत्यक्ष सुरू झाल्याची अधिकृत माहिती उपलब्ध नाही. त्यामुळे संबंधित विभागाकडून कोणता निर्णय घेतला जातो आणि शेतांपर्यंत पाणी पोहोचण्यासाठी किती लवकर उपाययोजना केल्या जातात, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

शेतकऱ्यांच्या हक्काच्या पाण्यासाठी सातत्याने पाठपुरावा सुरू ठेवणार असल्याचे जिल्हा परिषद सदस्य किरण कुमार पारधी यांनी सांगितले आहे. आता प्रशासनाने पाण्याच्या उपलब्धतेचा प्रश्न प्राधान्याने सोडवून शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष दिलासा देणे आवश्यक आहे. कारण पिके अंतिम टप्प्यात असताना घेतलेला वेळेवर निर्णय हा केवळ सिंचन व्यवस्थेचा प्रश्न नसून शेतकऱ्यांच्या वर्षभराच्या मेहनतीचे आणि आर्थिक स्थैर्याचे संरक्षण करणारा ठरू शकतो.