दिया मिर्झाच्या दिवाळी व्हिडीओवरून वाद: प्रशांत दामले म्हणाले, ‘मला या प्रकरणात खेचू नका’
स्थान: मुंबई
मुंबई महापालिकेच्या दिवाळी प्रदूषणमुक्त मोहिमेतील अभिनेत्री दिया मिर्झाच्या व्हिडीओवरून निर्माण झालेला वाद आता सांस्कृतिक परंपरा, पर्यावरण जागरूकता आणि राजकीय हस्तक्षेप अशा अनेक मुद्द्यांपर्यंत पोहोचला आहे. भाजपचे मुंबई अध्यक्ष अमित साटम यांनी या व्हिडीओवर आक्षेप घेतल्यानंतर महापालिकेने तो अधिकृत सोशल मीडिया खात्यांवरून हटवला. या प्रकरणावर विविध क्षेत्रांतून प्रतिक्रिया येत असताना मराठी अभिनेते प्रशांत दामले यांनी मात्र आपल्याला या वादात ओढू नये, अशी भूमिका घेतल्याचे वृत्त आहे.
महापालिकेच्या मोहिमेतून वादाची ठिणगी
दिवाळीच्या काळात फटाक्यांमुळे होणारे वायू आणि ध्वनी प्रदूषण कमी व्हावे, या उद्देशाने बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने जनजागृती मोहीम राबवली. या मोहिमेचा भाग म्हणून दिया मिर्झासह काही कलाकार आणि सार्वजनिक व्यक्तींनी नागरिकांना पर्यावरणपूरक दिवाळी साजरी करण्याचे आवाहन केले होते. दिया मिर्झाच्या व्हिडीओमध्ये फटाक्यांचा वापर कमी करण्याबरोबरच प्रदूषण आणि आरोग्याच्या प्रश्नांकडे लक्ष देण्याचा संदेश देण्यात आला होता.
महापालिकेच्या या उपक्रमाचा उद्देश नागरिकांमध्ये पर्यावरणाबाबत जागरूकता निर्माण करणे हा होता. मात्र, व्हिडीओ प्रसिद्ध झाल्यानंतर त्यावर राजकीय प्रतिक्रिया उमटली आणि मोहिमेचा विषय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला.
अमित साटम यांचा आक्षेप आणि व्हिडीओ हटवण्याचा निर्णय
भाजपचे मुंबई अध्यक्ष अमित साटम यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर पोस्ट करत दिया मिर्झाच्या सहभागाबद्दल नाराजी व्यक्त केली. दिवाळी कशी साजरी करावी, याचे धडे देण्याची गरज नसल्याचे सांगत त्यांनी भारतीय परंपरा आणि संस्कृतीचा उल्लेख केला. त्यांच्या या पोस्टनंतर काही वेळातच मुंबई महापालिकेने दिया मिर्झाचा व्हिडीओ आपल्या अधिकृत सोशल मीडिया खात्यांवरून हटवला.
या निर्णयामुळे वाद आणखी वाढला. मोहिमेत इतर कलाकारांचे संदेशही समाविष्ट होते; मात्र दिया मिर्झाचा व्हिडीओ हटवण्यात आल्याने महापालिकेच्या निर्णयामागील कारणांबाबत प्रश्न उपस्थित झाले. उपलब्ध वृत्तांनुसार, व्हिडीओ हटवण्याबाबत महापालिकेकडून स्पष्ट सार्वजनिक स्पष्टीकरण देण्यात आले नव्हते.
दिया मिर्झाची भूमिका
व्हिडीओ हटवल्यानंतर दिया मिर्झानेही आपली भूमिका मांडली. तिच्या म्हणण्यानुसार, हा व्हिडीओ सार्वजनिक जनजागृतीच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला होता. वायू प्रदूषण हा सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित प्रश्न असून प्रदूषण कमी करण्यासाठी केलेला प्रत्येक प्रयत्न महत्त्वाचा आहे, असे तिने स्पष्ट केले. पर्यावरण आणि आरोग्याचा विचार करून सण साजरा करण्याचे आवाहन करणे हा या संदेशामागील हेतू असल्याचे तिचे म्हणणे आहे.
प्रशांत दामले यांची सावध प्रतिक्रिया
या प्रकरणात आता मराठी अभिनेते प्रशांत दामले यांचे नाव चर्चेत आले आहे. या वादाबाबत प्रतिक्रिया देताना, ‘मला या प्रकरणात खेचू नका’, असे त्यांनी म्हटल्याचे वृत्त आहे. त्यांच्या या प्रतिक्रियेतून या विशिष्ट वादापासून दूर राहण्याची त्यांची भूमिका स्पष्ट होते. मात्र, त्यांनी नेमक्या कोणत्या संदर्भात ही प्रतिक्रिया दिली, याबाबत अधिक तपशील उपलब्ध नसल्याने त्यातून व्यापक राजकीय किंवा सांस्कृतिक भूमिका गृहीत धरणे योग्य ठरणार नाही.
पर्यावरण जागरूकता की परंपरेवरील हस्तक्षेप?
या संपूर्ण प्रकरणात दोन वेगळे मुद्दे समोर येतात. एकीकडे दिवाळीच्या काळात फटाक्यांमुळे वाढणारे प्रदूषण, त्याचा आरोग्यावर होणारा परिणाम आणि नागरिकांची जबाबदारी हा सार्वजनिक हिताचा विषय आहे. दुसरीकडे, धार्मिक-सांस्कृतिक सणांबाबत जनजागृती करताना कोणती भाषा वापरावी आणि संदेश देणाऱ्या व्यक्तीची निवड कशी असावी, यावर मतभेद असू शकतात.
मात्र, पर्यावरणपूरक सण साजरा करण्याचे आवाहन आणि परंपरेचा आदर या दोन्ही गोष्टी परस्परविरोधी असण्याची गरज नाही. नागरिकांना माहिती देणे, प्रदूषणाचे परिणाम समजावणे आणि कायदेशीर नियमांची जाणीव करून देणे हे प्रशासनाचे काम आहे. त्याच वेळी, अशा मोहिमांमध्ये पारदर्शकता आणि सातत्य राखणेही महत्त्वाचे आहे.
दिया मिर्झाच्या व्हिडीओवरून सुरू झालेला वाद केवळ एका कलाकाराच्या सहभागापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. सार्वजनिक आरोग्य, सांस्कृतिक अभिव्यक्ती आणि राजकीय प्रतिक्रियांचा समतोल कसा राखायचा, हा प्रश्न यातून पुढे आला आहे. प्रशांत दामले यांनी या वादापासून स्वतःला दूर ठेवण्याची भूमिका घेतली असली, तरी या प्रकरणाने मुंबईतील दिवाळी जनजागृती मोहिमेच्या स्वरूपावर चर्चा सुरू केली आहे.
