कर्जत वृक्षतोडीवर राज ठाकरे मैदानात; २८ ऑक्टोबरला दौरा आणि जाहीर सभा, टोरंट प्रकल्पावरून वाद तीव्र

स्थान: रायगड

# कर्जत वृक्षतोडीवर राज ठाकरे मैदानात; २८ ऑक्टोबरला दौरा आणि जाहीर सभा, टोरंट प्रकल्पावरून वाद तीव्र

**रायगड :** कर्जत तालुक्यातील टोरंट पॉवरच्या प्रस्तावित पंप स्टोरेज जलविद्युत प्रकल्पासाठी होणाऱ्या वृक्षतोडीचा मुद्दा आता राजकीय आणि पर्यावरणीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. स्थानिक ग्रामस्थ आणि पर्यावरणप्रेमींच्या विरोधाला महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने पाठिंबा दिला असून, पक्षाध्यक्ष राज ठाकरे २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी कर्जत दौऱ्यावर जाणार आहेत. ते प्रकल्प परिसराची पाहणी करून ग्रामस्थ आणि आदिवासी नागरिकांशी संवाद साधणार असल्याचे वृत्त आहे. त्यानंतर जाहीर सभेत या प्रश्नावर पक्षाची भूमिका आणि पुढील आंदोलनाची दिशा मांडली जाण्याची शक्यता आहे. <Cite refs={["turn172608search1","turn172608search10"]}/>

## राज ठाकरे कर्जत दौऱ्यावर; स्थानिकांशी साधणार संवाद

कर्जत तालुका पर्यावरण बचाव संघर्ष समितीच्या पदाधिकाऱ्यांनी राज ठाकरे यांची भेट घेऊन वृक्षतोडीच्या प्रश्नाकडे त्यांचे लक्ष वेधले. प्रकल्पामुळे जंगल, स्थानिक पर्यावरण आणि आदिवासी समुदायांच्या भवितव्यावर परिणाम होण्याची भीती समितीच्या सदस्यांनी व्यक्त केली. या पार्श्वभूमीवर राज ठाकरे यांनी कर्जतला भेट देण्याचा निर्णय घेतल्याचे वृत्त आहे.

मनसे नेते संदीप देशपांडे यांनीही या प्रकरणावर सरकारला प्रश्न विचारले आहेत. स्थानिक ग्रामपंचायतींचे ठराव, ग्रामस्थांशी झालेली चर्चा आणि आदिवासी नागरिकांना उपलब्ध करून दिलेली माहिती याबाबत स्पष्टता असावी, अशी भूमिका त्यांनी मांडली. वनमंत्री गणेश नाईक यांनीही या मुद्द्यावर भूमिका स्पष्ट करावी, अशी मागणी मनसेकडून करण्यात आली आहे. हे आरोप आणि मागण्या संबंधित पक्षांच्या भूमिकेचा भाग असून, त्यांची स्वतंत्र अधिकृत पडताळणी आवश्यक आहे. <Cite refs={["turn172608search4","turn172608search5"]}/>

## वृक्षतोडीच्या आकड्यांबाबत वेगवेगळे दावे

या प्रकल्पाच्या संदर्भात वृक्षतोडीच्या प्रमाणाबाबत वेगवेगळे आकडे समोर येत आहेत. काही वृत्तांमध्ये प्रकल्पासाठी ३२,४९० झाडे तोडण्याची आवश्यकता असल्याचा उल्लेख आहे. दुसरीकडे, दिलेल्या वृत्तात आतापर्यंत २,०७५ झाडे तोडल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या दोन्ही आकड्यांचा अर्थ वेगळा आहे—एक प्रकल्पासाठी प्रस्तावित वृक्षतोडीशी संबंधित आहे, तर दुसरा प्रत्यक्ष झालेल्या वृक्षतोडीचा दावा आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष किती झाडे तोडली गेली, याबाबत अधिकृत नोंदींच्या आधारेच निष्कर्ष काढणे आवश्यक आहे. <Cite refs={["turn172608search1","turn172608search9"]}/>

दरम्यान, वनविभागाने भीमाशंकर वन्यजीव अभयारण्याच्या हद्दीत या प्रकल्पासाठी अवैध वृक्षतोड सुरू नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. प्रकल्पाचे घटक अभयारण्याच्या आणि पर्यावरण-संवेदनशील क्षेत्राच्या बाहेर असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे कर्जत तालुक्यातील प्रकल्प परिसरातील वृक्षतोड आणि भीमाशंकर अभयारण्याच्या हद्दीतील कथित वृक्षतोड यांत स्पष्ट फरक करणे महत्त्वाचे आहे. <Cite refs={["turn172608search7","turn172608search9"]}/>

## विकास विरुद्ध पर्यावरणाचा प्रश्न

टोरंट पॉवरचा प्रस्तावित प्रकल्प पंप स्टोरेज जलविद्युत प्रकल्प आहे. अशा प्रकल्पांचा उद्देश विजेची मागणी आणि पुरवठा यांचा समतोल राखण्यासाठी ऊर्जा साठवणुकीची सुविधा उपलब्ध करणे हा असतो. सरकारकडून या प्रकल्पाच्या माध्यमातून राज्याच्या ऊर्जा गरजा पूर्ण करण्यास मदत होईल, अशी भूमिका मांडण्यात आली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही या प्रकल्पाविरोधातील टीकेला उत्तर देताना त्याचे समर्थन केले असून, विरोधकांनी चुकीचे चित्र उभे करू नये, असे म्हटल्याचे वृत्त आहे. <Cite refs={["turn172608search0","turn172608search7"]}/>

मात्र, ऊर्जा निर्मितीच्या उद्देशाबरोबरच वनक्षेत्रावरील परिणाम, जैवविविधता, जलप्रवाह, स्थानिक शेती आणि आदिवासी समुदायांच्या हिताचा विचार होणे आवश्यक आहे. प्रकल्पासाठी पर्यावरणीय परवानग्या कोणत्या अटींवर देण्यात आल्या, वृक्षतोडीची प्रत्यक्ष व्याप्ती किती आहे आणि पर्यायी उपायांचा विचार झाला आहे का, या प्रश्नांची माहिती सार्वजनिकरीत्या स्पष्ट होणे महत्त्वाचे ठरेल.

## २८ ऑक्टोबरच्या सभेकडे लक्ष

राज ठाकरे यांच्या कर्जत दौऱ्यामुळे वृक्षतोडीविरोधातील आंदोलनाला राजकीय पाठबळ मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, सभेत नेमकी कोणती घोषणा केली जाणार आणि पुढील आंदोलनाचे स्वरूप काय असेल, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.

या वादाचा केंद्रबिंदू केवळ राजकीय आरोप-प्रत्यारोप नसून विकासप्रकल्प आणि पर्यावरण संरक्षण यांच्यातील समतोल हा आहे. स्थानिक नागरिकांच्या चिंता ऐकून घेणे, परवानग्या आणि वृक्षतोडीचे तपशील पारदर्शक करणे तसेच प्रकल्पाच्या फायद्या-तोट्यांचे स्वतंत्र मूल्यमापन करणे आवश्यक आहे. कर्जतच्या जंगलाविषयीचा वाद पुढे जाताना वैज्ञानिक माहिती आणि सार्वजनिक हिताला प्राधान्य मिळते का, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.