पश्चिम बंगालमधील राजकीय घडामोडी: बंडखोर गटाची इंडिया आघाडीत जाण्याची अट

स्थान: Newsroom

पश्चिम बंगालच्या राजकारणात सध्या तीव्र अंतर्गत घडामोडी घडत असून, तृणमूल काँग्रेसमधील फुटीनंतर निर्माण झालेला बंडखोर गट आता राष्ट्रीय राजकारणात मोठी उलथापालथ करण्याच्या तयारीत आहे. रीतब्रत बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील डेमोक्रेटिक तृणमूल काँग्रेस या बंडखोर गटाने विरोधी पक्षांच्या राष्ट्रीय इंडिया आघाडीत सहभागी होण्याची इच्छा अधिकृतपणे बोलून दाखवली आहे. मात्र, या आघाडीत सामील होण्यासाठी या गटाने एक अत्यंत महत्त्वाची आणि वादग्रस्त अट घातली आहे, ज्याची सध्या राजकीय वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू आहे. डेमोक्रेटिक तृणमूल काँग्रेसचे नेते आणि विधिमंडळातील मुख्य सचेतक मोहम्मद अखरुज्जमान यांनी यासंदर्भात थेट भाष्य केले आहे. काँग्रेस पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे आणि ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांच्याकडे थेट अपील करत त्यांनी ममता बॅनर्जी यांना इंडिया आघाडीतून बाहेर काढण्याची मागणी केली आहे. या मागणीमुळे पश्चिम बंगालसह राष्ट्रीय स्तरावरील राजकीय समीकरणांवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. बंडखोर नेत्यांनी केलेल्या दाव्यांनुसार, तृणमूल काँग्रेसची मूळ फळी आणि ममता बॅनर्जी यांचे धोरण हे इंडिया आघाडीच्या व्यापक हितसंबंधांशी विसंगत आहे. मोहम्मद अखरुज्जमान यांनी ममता बॅनर्जी यांच्यावर गंभीर आरोप करताना म्हटले आहे की, त्यांचा गट भारतीय जनता पक्षाच्या हितरक्षणासाठी अप्रत्यक्षपणे काम करत आहे आणि अनेकदा भाजपची बी-टीम म्हणून भूमिकेत दिसतो. संसदेत अत्यंत महत्त्वपूर्ण विधेयकांवर चर्चा सुरू असताना किंवा राजकीय संकट ओढवलेले असताना, तृणमूल काँग्रेसचा गट अनेकदा सभागृहातून बाहेर राहिला किंवा मतदानाच्या वेळी अनुपस्थित राहिला, असा दावा या नेत्याने केला आहे. या सर्व पार्श्वभूमीवर, जर इंडिया आघाडीला बंडखोर गटाचा पाठिंबा हवा असेल, तर त्यांनी ममता बॅनर्जी यांच्याशी सर्व संबंध तोडावे लागतील, असा स्पष्ट संदेश दिल्लीतील केंद्रीय नेतृत्वाला देण्यात आला आहे. पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीतील पराभवानंतर तृणमूल काँग्रेसमध्ये मोठी अंतर्गत फूट पडली होती. या पराभवाचे खापर पक्षाच्या तत्कालीन नेतृत्वावर फोडत रीतब्रत बॅनर्जी यांच्यासह अनेक आमदारांनी बंड पुकारले होते. कायदेशीर आणि पक्षांतर्गत प्रक्रियेनंतर या गटाने स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण केले आणि रीतब्रत बॅनर्जी हे पश्चिम बंगाल विधानसभेत विरोधी पक्षनेते म्हणून प्रस्थापित झाले. सुरुवातीच्या काळात या बंडखोर गटाने अतिशय सावध भूमिका घेत ममता बॅनर्जी यांच्याबद्दल नरمाईचे धोरण स्वीकारले होते, आणि काही ज्येष्ठ नेत्यांनी त्यांना पक्षाच्या मार्गदर्शक किंवा सल्लागार राहण्याचे आवाहनही केले होते. परंतु, आता राष्ट्रीय पातळीवर इंडिया आघाडीसोबत जुळवून घेण्याच्या प्रयत्नात असताना या गटाने घेतलेली ही आक्रमक आणि यू-टर्न घेणारी भूमिका लक्षणीय मानली जात आहे. दुसरीकडे, ममता बॅनर्जी यांनी राष्ट्रीय पातळीवर इंडिया आघाडीला बळकट करण्यासाठी आपण कटिबद्ध असल्याचा संदेश वेळोवेळी दिला आहे. त्यामुळे ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष आणि रीतब्रत बॅनर्जी यांच्या बंडखोर डेमोक्रेटिक तृणमूल काँग्रेसमधील हा वाद आता राष्ट्रीय विरोधी पक्षांच्या युतीपर्यंत पोहोचला आहे. काँग्रेस पक्ष आणि इंडिया आघाडीचे इतर घटक पक्ष या अत्यंत गुंतागुंतीच्या परिस्थितीवर कशी प्रतिक्रिया देतात, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे. एका बाजूला ममता बॅनर्जी यांचे प्रादेशिक प्राबल्य आणि राष्ट्रीय युतीमधील सहभाग, तर दुसऱ्या बाजूला पश्चिम बंगालमधील हा नवा बंडखोर गट, अशी दुहेरी कोंडी इंडिया आघाडीच्या नेत्यांसमोर निर्माण झाली आहे. येत्या काळात या राजकीय संघर्षाला कोणते नवे वळण मिळते आणि काँग्रेस पक्ष यावर काय भूमिका घेतो, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे.