भंडारा फलक विटंबना प्रकरण: आरोपींवर कारवाईसाठी १४ सप्टेंबरला बैठक
स्थान: भंडारा
भंडारा जिल्ह्यातील मोहाडी तालुक्यांतर्गत येणाऱ्या ग्राम नवेगाव धुसाळा येथे काही दिवसांपूर्वी एक अत्यंत निंदनीय घटना घडली. समता सैनिक दलाच्या शाखा फलकावर समाजकंटकांनी शेण माखून आंबेडकरी अस्मितेचा अवमान करण्याचा प्रयत्न केला. या कृत्यामुळे स्थानिक पातळीवर तीव्र असंतोष पसरला असून संपूर्ण आंबेडकरी समाजाच्या स्वाभिमानावर जातीयवादी विकृत मानसिकतेतून हा हल्ला करण्यात आल्याची भावना नागरिकांमधून व्यक्त होत आहे. घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक आंबेडकरी अनुयायी, समता सैनिक दल तसेच विविध सामाजिक संघटनांचे प्रतिनिधी आक्रमक झाले असून त्यांनी या प्रकरणाचा तीव्र निषेध नोंदवला आहे. या घटनेला अनेक दिवस लोटून गेल्यानंतरही आणि पोलिसांना कारवाईसाठी विशिष्ट मुदत देऊनही अद्याप मुख्य आरोपींना अटक करण्यात आलेली नाही. पोलीस प्रशासनाची ही कथित निष्क्रियता आणि दिरंगाई यामुळे परिसरातील जातीयवादी प्रवृत्तींचे मनोबल वाढत असल्याचा आरोप स्थानिक नागरिकांकडून केला जात आहे. विशेष म्हणजे, प्रशासनाच्या या ढिसाळ कारभारामुळे गावात आंबेडकरी बांधवांना शिवीगाळ करणे, घरे उद्ध्वस्त करण्याच्या धमक्या देणे तसेच मारहाणीचे प्रकार घडत असल्याचा गंभीर दावा करण्यात येत आहे. या सर्व पार्श्वभूमीवर भूतकाळातील कटू घटनांची पुनरावृत्ती होऊ नये यासाठी समाजाने ही बाब अतिशय गांभीर्याने घेणे गरजेचे बनले आहे. या कठीण प्रसंगात नवेगाव येथील बाधित बांधवांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहणे हे आपले सर्वांचे आद्य कर्तव्य असल्याचे मत विविध सामाजिक संघटनांच्या वतीने मांडण्यात आले आहे. या संपूर्ण प्रकरणाची पार्श्वभूमी तपासली तर असे लक्षात येते की, नवेगाव येथे काही महिन्यांपूर्वीच समता सैनिक दलाची नवीन शाखा स्थापन करण्यात आली होती. या शाखेच्या माध्यमातून सामाजिक प्रबोधन आणि विकासाचे कार्य सुरू असतानाच हा समाजकंटकांचा प्रकार समोर आला. या प्रकरणी यापूर्वीच स्थानिक नागरिकांनी वंचित बहुजन महिला आघाडी आणि समता सैनिक दलाच्या माध्यमातून जिल्हाधिकारी तसेच जिल्हा पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले होते. जिल्हा पोलीस प्रशासनाचे सर्वोच्च अधिकारी नुरूर हसन आणि जिल्हाधिकारी सावन कुमार यांच्याकडे या प्रकरणात कठोर हस्तक्षेप करण्याची मागणी करण्यात आली होती. मात्र, अद्याप ठोस कारवाई न झाल्यामुळे असंतोष अधिकच तीव्र झाला आहे. या वादाच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासकीय पातळीवर काय हालचाली होतात आणि पोलीस यंत्रणा यावर काय भूमिका घेते, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागून आहे. स्थानिक पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत घडलेल्या या प्रकारामुळे कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत असतानाच, दुसरीकडे जातीयवादी घटकांकडून वाढणारा दबाव आणि धमक्या यामुळे सामाजिक सलोखा धोक्यात येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अशा परिस्थितीत कोणत्याही प्रकारच्या अफवांना बळी न पडता, कायद्याच्या चौकटीत राहून न्याय मिळवण्यासाठी सामूहिक लढा उभारणे आवश्यक असल्याचे मत जाणकार व्यक्त करत आहेत. पोलीस प्रशासनाच्या या सुस्त कारभाराचा निषेध करण्यासाठी आणि पुढील रणनीती ठरवण्यासाठी आता सर्व आंबेडकरी व समविचारी समाजबांधवांनी एकत्र येण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासंदर्भात अस्मितेचा एल्गार सामाजिक संघटना आणि समता सैनिक दल यांच्या संयुक्त विद्यमाने एका विशेष आणि तातडीच्या बैठकीचे आयोजन करण्यात आले आहे. ही बैठक दिनांक १४ सप्टेंबर रोजी सकाळी ११ वाजता भंडारा येथील अस्मितेचा एल्गार संघटनेच्या कार्यालयीन परिसरामध्ये पार पडणार आहे. या बैठकीचे आयोजन ‘अस्मितेचा एल्गार’ सामाजिक संघटनेचे जिल्हाध्यक्ष सचिन गेडाम यांच्या नेतृत्वाखाली होत असून, त्यांनी सर्व नागरिकांना या बैठकीत मोठ्या संख्येने उपस्थित राहण्याचे आवाहन केले आहे. या बैठकीमध्ये केवळ नवेगाव येथील घटनेचा निषेध केला जाणार नाही, तर भविष्यात अशा प्रकारच्या घटनांची पुनरावृत्ती रोखण्यासाठी काय पावले उचलली जावीत, याबाबत सखोल चर्चा केली जाणार आहे. तसेच पोलीस प्रशासनाला पुढील कायदेशीर लढा कसा दिला जावा आणि निवेदन किंवा आंदोलनाची पुढील दिशा काय असावी, याबाबतचे सर्वंकष नियोजन या बैठकीत ठरवले जाईल. या बैठकीच्या माध्यमातून संपूर्ण जिल्ह्यात एकसंधपणे पावले उचलली जाण्याची शक्यता आहे. या प्रकरणाच्या अनुषंगाने प्रशासनाने वेळीच पावले उचलली नाहीत तर लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशाराही यापूर्वीच देण्यात आला आहे. या सर्व घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर सोमवार, दिनांक १४ सप्टेंबर रोजी होणारी ही बैठक अत्यंत महत्त्वाची ठरणार असून, यातून भंडारा जिल्ह्यातील सामाजिक आणि राजकीय वातावरणामध्ये नवे काय बदल होतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
